دوشنبه, ۲۵ تیر, ۱۴۰۳ / 15 July, 2024
مجله ویستا

مهندسی ژنتیک


مهندسی ژنتیک
کاربردهای مهندسی ژنتیک تقریبا نامحدود به نظر می رسد. این علم کاربردهای زیادی در علوم پایه و همچنین تولیدات صنعتی ، کشاورزی و علوم پزشکی دارد. در زمینه علوم پایه ، بررسیهایی مانند مکانیزمهای همانند سازی DNA و بیان ژنها در پرو کاریو تها ، یو کاریوتها و ویروسها و همچنین چگونگی ساخته شدن و تغییرات پروتئینهای داخلی سلول و همچنین مکانیزم ایجاد سرطان از جمله کاربردهای مهندسی ژنتیک است. در زمینه کشاورزی که زمینه بسیاری از کاربردها ی مهندسی ژنتیک بوده است ، تولید گیاهان مقاوم به آفات گیاهی و خشکی ، تولید گیاهان پر محصول و تولید گاوهای دارای شیر و گوشت بیشتر ، را می توان نام برد . در زمینه کاربردهای انسانی ، تشخیص بیماریهای ارثی ، تولید انسولین انسانی ، تولید هورمون رشد انسان و ... را می توان نام برد.
اهمیت یعضی از اصول علمی ، در زمان کشف آنها مشخص نمیشود ، بلکه پس از مدت زمانی که می گذرد ارزش آنها معلوم می شود . یکی از مثالهای روشن این مساله کشف ساختمان سه بعدی DNAبوسیله واتسون و کریک در سال ۱۹۵۳ بود . این ساختمان نسبتا ساده باعث شد تا دانشمندان سیستمهای مختلف ژنتیکی را بررسی کنند. اما مطلب به همین جا ، ختم نشد و دانشمندان مختلف سعی کردند که از این اطلاعات استفاده نمایند . هدف آنها نیز بیان ساده ای داشت . آنها خواستند تا یک DNAرا از یک موجود بگیرند و در موجود دیگر وارد نمایند تا اثرات آن در موجود ثانویه بروز کند .
این علم نوین که به تدریج جای خود را در بین علوم دیگر پیدا کرد ، با عناوین چون زیست مولکولی ، مهندسی ژنتیک و نهایتا DNA نوترکیب (Recombinant DNA) نامیده می شود . مثالی معروف از کارهای مهندسی ژنتیک تولید یک نوع باکتری اشرشیا کلی (E.Coli) است که قادر است انسولین انسانی بسازد . یا تولید مقاوم به شوری و خشکی
مهندسی ژنتیک بنیادی ترین بخش ساختاری بیو تکنولوژی به شمار می آید . فرصتهای فراوانی که امروز ه برای بهره برداری از سیستم های بیو تکنولوژی وجود دارد محصول چندین دهه تلاش بی وقفه و مشاهدات موشکافانه پژوهشگران در رشته های علمی گوناگون می باشد که در میان آنها، اشتراک بین میکروبیولوژی و زیست شناسی شاخه ی ارزشمند «ژنتیک مولکولی» را پدید آورده است . پایه ی ژنتیک مولکولی ، فرآیند نوترکیبی ژنتیکی است که عبارتست از " شکستن و پیوند دادن مجدد مولکولهای DNA" ویا به عبارت دیگر "تبادل ژنها بین دو کروموزوم " . این فرآیند به عنوان یک مکانیسم سازگار کننده و تنوع آفرین از اهمیت ویژه ای برخوردار است .
منبع : کلوب