جمعه, ۲۹ تیر, ۱۴۰۳ / 19 July, 2024
مجله ویستا

چاقی


چاقی
چاقی با ذخیره بیش ازحد انرژی بصورت چربی در بدن ظاهر می شود بیش از نیمی از مردم آمریکا مبتلا به اضافه وزن هستند و تقریبا ٢٥% از آنها درمعرض خطر بیماریهای گوناگون ناشی از چاقی می باشند. زمانیکه نسبت وزن به قد ٢٠% یا بیش از میزان ماکزیمم باشد چاقی تلقی می گردد. BMI بیش از kg/m۲ ٣٠ مشخصه چاقی است BMI شاخص توده بدن است و با وزن به کیلوگرم / ( قد به متر )٢ محاسبه می شود درافرادیکه BMI بین ٩/٢٩ - ٢٥ باشد مبتلا به اضافه وزن هستند اما نه چاقی بنابراین باید به رژیم غذایی و کالری مصرفی آنها توجه بیشتری کرد.
برطبق آمار بدست آمده میزان چاقی رو به افزایش است و متاسفانه یک آمار ناخوشایند نشان می دهد که در صد کودکان و نوجوانان چاق در ٢٠سال گذشته در آمریکا دوبرابر شده است .
میزان انرژی که اغلب مردم در طی روز نیاز دارند ، بطور متوسط ( معمول ) برای زنان حدود ٢٠٠٠ کالری و برای مردان ٢٥٠٠ کالری می باشد . این میزان برای یک ورزشکار حرفه ای ٤٠٠٠ کالری بیشتر است وبرای یک زن حامله و شیرده ٥٠٠ - ٣٠٠ کالری بیش از کالری مورد نیاز یک زن در حالت عادی است .
بدن هرگز نمی تواند پروتئین و کربوهیدرات را ذخیره کند بنا براین مازاد پروتئین وکربوهیدرات خورده شده را به چربی تبدیل و ذخیره می کند . یک پوند چربی ( حدود ٤٥٠ گرم ) تقریبا ٣٥٠٠ کالری انرژی تولید می کند ، بنابراین در مصرف مواد غذایی باید تعادل برقرار باشد تا مازاد آنها به شکل چربی ظاهر نگردد.
کلسترول بالا و اختلالات کلیه و کیسه صفرا چاقی باعث افزایش خطر بیماری و مرگ می گردد . همچنین چاقی باعث افزایش خطر ابتلا به بعضی از انواع سرطان بخصوص سرطانهای کیسه صفرا - رحم و پستان می باشد.
درافراد چاق خطر ایجاد سنگ کیسه صفرا سه برابر افراد دیگر است . همچنین چاقی یک فاکتور خطر برای پیشرفت بیماری ورم وسائیدگی مفاصل ( استئوآرکریت ) و اختلالات تنفسی حین خواب می باشد.
عامل ژنتیک در ایجاد و پیشرفت چاقی نقش بسزایی دارد. احتمال چاقی در بچه های دارای والدین چاق نسبت به بچه های دارای والدین وزن نرمال ١٠ برابر بیشتر است .
● عوامل موثر درچاقی :
١ - مصرف غذایی زیاد بیش از نیاز بدن
٢ - مصرف زیاد الکل
٣ - روش زندگی خانه نشینی و بی تحرکی
● عوال موثر در جلوگیری از اضافه وزن :
١ - استرس
٢ - خستگی و دلتنگی و دلسردی
٣ - عادات غذایی غلط
٤ - اجتناب ازخانه نشینی و بی تحرکی و انجام دادن تمرینات ورزشی ٣ روزدرهفته هربار برای مدت ٣٠ دقیقه و بطور کلی سعی در افزایش فعالیت بدنی مثلا پیاده روی بجای استفاده از ماشین و رانندگی - استفاده از پله بجای آسانسور و یا کوهپیمایی بجای استفاده از تله کابین
٥ - کاهش مصرف غذاهای محتوی قند و چربی بالا و افزایش مصرف غذاهای محتوی فیبر زیاد مانند میوه جات و سبزیجات .
● ضمنا برای کاهش وزن به این موارد باید توجه گردد‌:
١ - کاهش سریع وزن روش مناسبی نمی باشد ، زیرا کاهش سریع وزن معمولا همراه با افزایش سریع مجدد وزن می باشد .در طول ماه کاهش وزن ٤-٣ کیلو گرم مناسب است .
٢ - هرگز از دارو برای کاهش وزن استفاده نکنید زیرا بعضی از داروها دارای اثرات جانبی بوده و درمواردی بسیار خطرناک هستند و طبق آمار و گزارشات موجود، عوارض و خطرات زیادی به بار اورده اند مثل مشکلات عصبی و گوارشی و در پاره ای موارد سکته های قلبی و مغزی و مرگ و میر .
٣ - مصرف داروهای ضد اشتها برای کوتاه مدت با نظر پزشک مشکل چندانی ندارد . اما این نوع داروها کمک به تغییر عادت غذایی شما نمی کند و این موضوع برای داشتن وزن مناسب بسیار حائز اهمیت است .
● چند توصیه برای تغییر عادت غذایی غلط :
▪روزانه ٨-٦ لیوان آب بنوشید.
▪دربین غذا از نوشیدن آب بپرهیزید.
▪قبل ازصرف غذا سالاد میل کنید و از صرف نمک اضافه در غذا خودداری کنید.
▪سعی کنید وعده های اصلی غذا ( صبحانه - نهار - شام ) حذف نگردد، زیرا در اینصورت ناچار به ریزه خواری خواهید شد.
▪مصرف چای کمرنگ ولی بدون قند وشکر ، ٢ساعت بعد از غذا مانعی ندارد.
▪برای صرف غذا ازبشقاب های کوچک استفاده کنید.
▪صرف غذا باید در کمال آرامش و تانی صورت گیرد و از عجله خود داری کنید .
▪درحالت های اضطراب و استرس غذا نخورید.
▪وقت خود را بجای ریزه خواری با فعالیت پر کنید.
لیلا محمد زاده - کارشناس تغذیه
منبع : شبکه خبری ورلد نیوز