سد چمشیر؛ طرحی راهبردی در تحقق امنیت آبی و انرژی کهگیلویه‌وبویراحمد

ایرنا/ سد چمشیر به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های زیرساختی حوزه آب و انرژی در جنوب غرب کشور، نقشی کلیدی در تأمین امنیت آبی، توسعه کشاورزی و تولید برق پاک ایفا می‌کند و به شریان حیاتی توسعه شهرستان گچساران و مناطق پایین‌دست رودخانه زهره تبدیل شده است.

این سد در ۲۵ کیلومتری شهرستان گچساران و بر روی رودخانه زهره ساخته شده و با هدف مدیریت جامع منابع آب، کنترل سیلاب‌ها، تأمین آب پایدار بخش کشاورزی و تولید انرژی برق‌آبی به بهره‌برداری رسیده است.
سد چمشیر از نوع بتنی غلتکی و با ارتفاع ۱۵۵ متر، در زمره بزرگ‌ترین سدهای بتنی جنوب کشور قرار دارد و با ظرفیت بالای ذخیره‌سازی خود، جریان رودخانه زهره را تنظیم می‌کند، رودخانه‌ای که پیش از احداث سد، نوسانات شدید آن موجب بروز سیلاب‌های مخرب در فصول پربارش و تنش آبی در فصول گرم سال می‌شد.

تأمین آب پایدار برای کشاورزی و توسعه منطقه‌ای
سیدمعصوم افضلی، مدیر اداره آب گچساران اظهار کرد: سد چمشیر با حجم مخزن ۱.۸ میلیارد مترمکعب در تراز نرمال و حجم آب قابل تنظیم ۱.۲ میلیارد مترمکعب طراحی شده و حجم کل آن به بیش از ۲.۳ میلیارد مترمکعب می‌رسد.
افضلی افزود: سد مخزنی چمشیر با هدف ذخیره‌سازی، بهبود کیفیت آب، کنترل سیلاب و رونق کشاورزی در پایین‌دست مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.
وی تصریح کرد: سد چمشیر توانایی تأمین آب کشاورزی حدود ۲۳ هزار هکتار از اراضی گچساران را دارد و از دشت گازال تا دشت گز را پوشش خواهد که نقش مهمی در افزایش امنیت غذایی و اشتغال پایدار منطقه ایفا می‌کند.
افضلی با اشاره به کارکردهای فرا منطقه‌ای سد بیان کرد: سد چمشیر علاوه بر گچساران، حدود ۴۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان بوشهر را نیز تحت پوشش قرار می‌دهد و هم چنین رها سازی آب سد چمشیر موجب کاهش شوری آب سد آسک شهرستان هندیجان شده و امکان بهره‌برداری بهتر از اراضی پایین‌دست را فراهم می‌کند.

تولید انرژی پاک و کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی
وی افزود: نیروگاه برق‌آبی سد چمشیر با ظرفیت کل ۱۷۶ مگاوات شامل سه واحد ۵۵ مگاواتی با توربین فرانسیس عمودی و دو واحد پنج و نیم مگاواتی زیست‌محیطی با توربین فرانسیس افقی توانایی تولید سالانه حدود ۵۲۰ گیگاوات ساعت برق‌آبی را دارد.
مدیر اداره آب گچساران تأکید کرد: تولید این حجم برق، علاوه بر کمک به پایداری شبکه برق، موجب کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی در منطقه خواهد شد.

کنترل سیلاب و حفاظت از منابع طبیعی
لیلا عطازاده، رئیس جهاد کشاورزی شهرستان گچساران بیان کرد: سد چمشیر یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های زیرساختی آب کشور است که علاوه بر مهار سیلاب‌ها، با هدف تأمین آب پایدار کشاورزی و افزایش ظرفیت تولید برق، نقش حیاتی در امنیت آبی و انرژی جنوب غرب ایران دارد.
عطازاده افزود: ظرفیت‌های چندمنظوره این سد نویدبخش جهشی قابل توجه در اقتصاد منطقه و مقابله با چالش‌های فزاینده کم‌آبی است.
وی با اشاره به طرح آبرسانی از سد چمشیر بیان کرد: مطالعات فاز نخست انتقال آب به دشت‌ها و روستاهای گچساران از سوی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران در حال اجراست و در مرحله اول، ۱۴ روستای این شهرستان تحت پوشش قرار خواهند گرفت.

سد چمشیر؛ نماد مدیریت تلفیقی آب و انرژی
سد چمشیر امروز فراتر از یک پروژه عمرانی، به نماد مدیریت تلفیقی منابع آب، تولید انرژی پاک و توسعه پایدار در جنوب کشور تبدیل شده و با بهره‌برداری کامل و مدیریت اصولی، می‌تواند آینده‌ای روشن برای کشاورزی، صنعت و معیشت مردم گچساران و مناطق پایین‌دست رقم بزند.