سرمقاله ایران/ در تکریم از ملتی که هر فتحی را میسر می سازد

ایران/ «در تکریم از ملتی که هر فتحی را میسر می سازد» عنوان یادداشت روز در روزنامه ایران به قلم محسن پاک‌نژاد است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

هشت روز از شروع ساختار جدید توزیع بنزین در کشور سپری شده است، طرحی که بدون هیچ نوع تنش و با کمال نظم و آرامش، در جغرافیای یک کشور بزرگ و پس از 6 سال از آخرین تغییر قیمت اجرایی شد. هرچند تلاش سترگ و خستگی ناپذیر همکارانم در صنعت نفت برای سازماندهی فنی و عملیاتی این طرح، تحسین برانگیز و شایسته قدردانی است، اما درخت مبارک این «تحول بی‌تنش» را مردم کاشتند و ان‌شاءالله مردم ایران هم میوه مثمر آن را خواهند چید.
از دیدگاه من به عنوان فرزند و خادم مردم در صنعت نفت، رمز ماندگاری این ملت بی‌نظیر در تاریخ پرفراز و فرود سرزمین‌مان همین بوده است؛ همراهی در هنگامه ضرورت و اتحاد در روز شدت. کشورمان ایران با وجود گسترده‌تر شدن حجم و دامنه تحریم‌ها و دشمنی‌ها، اما به لطف داشتن مردمی چنین آگاه، توانسته است از پیچ‌های سرنوشت‌ساز به سلامت عبور کند و‌ گذار همدلانه از مقطع فعلی با همراهی مردم، اثر سرنوشت‌سازی در نتیجه ایده‌های مدیریت ناترازی انرژی کشور خواهد داشت.
موضوع ناترازی سوخت یکی از پراهمیت‌ترین وجوه تهدید علیه امنیت انرژی کشور در سال‌های اخیر بوده است. رشد تقاضای مصرف در کشور بنا به دلایل بسیار، به گونه‌ای رقم خورده بود که اگر روند سابق ادامه می‌یافت کشور بزودی با مشکلات بزرگ‌تری مواجه می‌شد.
در ماه‌های اخیر متوسط مصرف بنزین در کشور اعداد بی‌سابقه‌ای را ثبت کرده است. شرکت‌های ملی نفت ایران، ملی گاز و ملی صنایع پتروشیمی و ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، هر کدام در راستای وظایف عملیاتی خود در بخشی از زنجیره گسترده و پیچیده تولید، تأمین و توزیع بنزین مشارکت داشته و وظایف مختلفی را بر عهده دارند. تنها ارتباط هموطنان عزیز من با این زنجیره بسیار پیچیده و گسترده، دقایقی حضور در جایگاه پمپ بنزین است، اما پشت این دریافت خدمت چند دقیقه‌ای، هزاران کیلومتر خط لوله، ناوگان دریایی و اسکله‌ها و انبارهای واردات، 10 پالایشگاه بزرگ، صدها دستگاه ناوگان و انبار سوخت و هزاران فرزند برومند ایران هستند که آرامش و راحتی همان چند دقیقه حضور هموطنش در پمپ بنزین را امکانپذیر می‌کند.

ایران در سال‌های اخیر از یک کشور صادرکننده بنزین به کشور واردکننده بنزین تبدیل شده است. 
از سوی دیگر احداث پالایشگاه‌های بزرگ با هدف تأمین تقاضای پرشتاب داخلی، با منطق اقتصادی و ظرفیت‌های عملیاتی ناهمخوان است. زیرا اینکه گمان کنیم کشور باید هر چندسال، یک پالایشگاه بزرگ برای تأمین بنزین داخلی احداث کند، نه دارای توجیه اقتصادی است و نه ظرفیت‌های عملیاتی و مالی اجازه آن را می‌دهد. بنابراین، برای اصلاح ساختار مصرف بنزین، تحول گام به گام ضروری است. با اینکه همزمان با تدوین طرح‌های بهینه‌سازی مصرف و تحول در ساختار توزیع بنزین، افزایش تولید داخلی از سوی پالایشگاه‌های درحال تولید، کیفی‌سازی فرآورده‌ها و احداث پالایشگاه‌ها با ظرفیت‌های متوسط از سوی بخش غیردولتی در دست انجام است. در 15 ماه اخیر، وزارت نفت همه ظرفیت‌های قانونی خود برای پیشبرد سریع این طرح‌ها، مانع‌زدایی و نظارت بر حسن انجام این پروژه‌ها را به خدمت گرفته است. امیدواریم در آینده نزدیک، همزمان با کاهش مصرف داخلی، بر اثر سیاست‌های بهینه‌سازی و تحول نظام توزیع و نیز به مدار آمدن پالایشگاه‌های جدید، ایران مجدداً به یک کشور صادرکننده فرآورده‌های نفتی تبدیل شود.
این تفکر که ایران شایسته واردات بنزین برای تأمین نیاز داخلی نیست، ناشی از این واقعیت است که کشوری با این ظرفیت‌های عظیم دچار بدمصرفی شده است، اما در عین حال راه‌حل آن در بهسازی نظام سوخت کشور است. 
این مسأله، فراتر از مسائل اقتصادی و مخاطرات تأمین بنزین از مسیر واردات، به یک منظومه فکری- فلسفی پراهمیت بازمی‌گردد که بارها در سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامی در مناسبت‌های متعدد و در دوره‌های مختلف، شرح و تذکر نسبت به آن را شاهد بوده‌ایم. از جمله چندین سال قبل که مصرف کشور در محدوده 100 میلیون لیتر بنزین در روز بود، رهبر معظم انقلاب خطاب به کارگزاران کشور هشدار دادند که «صرف بیش از 100 میلیون لیتر بنزین در روز، نمونه دیگری از استفاده‌ بد از ظرفیت‌ها و منابع داخلی است و وزارت نفت و دیگر مسئولان دولتی راه‌های کاهش مصرف بنزین را پیگیری کنند.»
اقدام اخیر دولت چهاردهم در ایجاد یک تحول آرام و بدون تنش اجتماعی در تحول ساختار توزیع بنزین، بدون شک گام مهمی در مسیر تحقق همان تفکری است که با آینده‌نگری، استفاده بد از ظرفیت‌های کشور را یک مخاطره مهم برای حکمرانی کلان اقتصادی و سیاسی ایران می‌دانند و مسئولان دولتی را مکلف به تدوین راه‌های کاهش مصرف کرده است.
 علاوه بر رهبری معظم انقلاب، در دوران خدمت دکتر پزشکیان به عنوان ریاست جمهوری نیز مسأله ناترازی انرژی بویژه بنزین و گاز، مرکز ثقل دغدغه‌های ایشان بوده و تقریباً در اغلب سخنرانی‌های عمومی و جلسات غیرعمومی، تذکر نسبت به بدمصرفی، درخواست مشارکت ملی و همکاری میان دستگاهی و پیگیری مجدانه ایشان از مسئولان برای بهبود وضعیت را شاهد هستیم.
در طرح جدید بنزین که منطبق بر قوانین موضوعه و با تصویب هیأت دولت اجرایی شده است، وزارت نفت صرفاً مجری طرح بوده و در کارگروه‌های اجرایی طرح نیز در ابعاد عملیاتی حضور داشته است. اما به عنوان یک عضو کابینه اطلاع دارم که دولت چهاردهم در روند تدارک و تدوین این طرح به همه وجوه تأثیرگذار آن و خاصه به میزان اثر آن بر معیشت مردم و اقشار مختلف صنفی و شغلی با وسواس توجه کرده است. طبیعتاً یکی از دلایل پذیرش عمومی این طرح در نگاه مردم، آگاهی و اقناع از رفتار دولت در قبال اقشار تأثیرپذیر است.
در وزارت نفت معمولاً مرسوم بوده است که تأسیسات، چاه‌ها و میادین هیدروکربنی، سکوهای نفت و گاز، پالایشگاه‌ها و خطوط انتقال را در زمره دارایی‌های اصلی مشخص، و در هر مناسبتی از آنها سخن می‌گویند. 
من اما این یادداشت را صرفاً به این دلیل نوشتم که بگویم در این دوره وزارت نفت، همه آن دارایی‌های عملیاتی جزو مایملک فرعی هستند. دارایی اصلی وزارت نفت، مردم ایران هستند که این وزارتخانه اساساً از دل همین مردم برآمده و این وزارتخانه نماد و نشانه اراده مردم ایران برای کنترل ثروت ملی‌شان است. وزارت نفت پشتگرم به ملتی است که نفت را (و طبیعتاً گاز و فرآورده‌های نفتی را) سرمایه ملی و بین نسلی 
خود می‌دانند.
مردمی که در شهرهای جنوبی یا گرمسیر، به وقت شدت سرما و تنگنای توزیع و انتقال گاز، هموطن خود در آذربایجان و کردستان و خراسان را فراموش نمی‌کنند و با کاستن از دمای خانه خود، به خانه هموطن‌شان گرما می‌بخشند. مردمی که با دولت برآمده از انتخاب خود برای تغییر در ساختار و قیمت عرضه بنزین در اوج همدلی همراهی می‌کنند و در نهایت، مردمی که می‌دانند اگر طرحی برای تحول در ساختار توزیع، سهمیه‌ها یا قیمت فرآورده‌های نفتی تدوین می‌شود، هدفی جز بهتر شدن کشور و رفع مشکلات در پشت آن نیست.
من از صمیم قلب، رجاء واثق دارم با این مردم آگاه و متحد و با این ملت آینده‌نگر، عبور از اصل موضوع ناترازی انرژی امکانپذیر و رسیدن به روزگار ترازمندی انرژی قابل تحقق است. 
این ملت هر فتحی را میسر می‌سازد. ناترازی انرژی اگرچه مسأله‌ای چندبعدی و بزرگ است، اما تجربه اخیر همکارانم در وزارت نفت برای تحول در نظام بنزین کشور، ثابت کرد ناترازی هرچقدر هم سترگ باشد، اما در برابر اراده ملتی که برای عبور از چالش‌ها عزم کرده است، ناگزیر به 
تسلیم است.