شکاف در ائتلاف ضد انصارالله

دنیای اقتصاد/ متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

در روزهای آغازین ژانویه۲۰۲۶، تحولات میدانی و سیاسی در جنوب یمن وارد مرحله‌ای تازه و پرتنش شد؛ مرحله‌ای که به نوشته خبرگزاری رویترز بار دیگر شکاف‌های عمیق درون ائتلاف عربی و نیز اختلاف منافع میان بازیگران اصلی منطقه‌ای، به‌ویژه عربستان سعودی و امارات متحده عربی را آشکار کرد. دولت مستقر یمن که از حمایت ریاض برخوردار است، اعلام کرده برای بازپس‌گیری مناطق راهبردی و نفت‌خیز استان حضرموت، عملیات نظامی گسترده‌ای را آغاز کرده؛ مناطقی که ماه گذشته به‌طور ناگهانی به کنترل «شورای انتقالی جنوب»، جریان اصلی جدایی‌طلبان جنوب یمن، درآمده بود.
 
 به گزارش رویترز، «شورای انتقالی جنوب» همزمان با تشدید درگیری‌ها اعلام کرد قصد دارد ظرف ۲سال آینده همه‌پرسی استقلال جنوب از شمال را برگزار کند. این موضع‌گیری که صریح‌ترین اعلام نیت این جریان برای تجزیه یمن به شمار می‌رود، از سوی دولت مورد حمایت عربستان و حامیان آن به‌عنوان اقدامی تنش‌زا و تشدیدکننده بحران تلقی می‌شود. «شورای انتقالی جنوب» اگرچه به‌طور رسمی بخشی از ساختار سیاسی شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن محسوب می‌شود، اما در عمل با اتکا به نفوذ میدانی و حمایت سیاسی و امنیتی امارات، مسیری متفاوت از دولت مرکزی را دنبال می‌کند.

به نوشته رویترز، تصرف استان حضرموت در اوایل دسامبر ۲۰۲۵ موازنه قدرت در یمن را به‌طور جدی تغییر داد. این استان که هم‌مرز عربستان است، از نظر تولید نفت، موقعیت جغرافیایی و پیوندهای تاریخی و قبیله‌ای اهمیت ویژه‌ای برای ریاض دارد. بسیاری از چهره‌های برجسته سعودی ریشه‌های خانوادگی خود را به این منطقه نسبت می‌دهند و به همین دلیل، گسترش نفوذ نیروهای «شورای انتقالی جنوب» در حضرموت و استان همجوار المهره از نگاه عربستان تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی این کشور تلقی شده است.

در میدان نبرد، مقام‌های محلی دولت یمن اعلام کردند نیروهای دولتی موفق شدند کنترل یک پایگاه نظامی مهم و همچنین فرودگاه بین‌المللی سیئون در حضرموت را پس از عقب‌نشینی نیروهای جنوبی به دست بگیرند و به سمت شهر بندری مکلا، مرکز استان، پیشروی کنند. گزارش‌ها حاکی از آن است که این عملیات با پشتیبانی هوایی عربستان سعودی انجام شد؛ موضوعی که هم قبایل هم‌پیمان دولت یمن و هم «شورای انتقالی جنوب» آن را تایید کردند. سخنگوی «شورای انتقالی جنوب» به رویترز گفت نیروهای این جریان در حالت آماده‌باش کامل قرار دارند و پاسخ «قاطع» به هر تهاجمی خواهند داد.

در سطح سیاسی، رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، بنا بر گزارش خبرگزاری رسمی سبأ و به نقل از رویترز، از عربستان خواست میزبانی نشستی فراگیر با حضور همه جریان‌های جنوبی را بر عهده بگیرد. وزارت خارجه عربستان نیز با استقبال از این درخواست، خواستار مشارکت همه طرف‌ها در گفت‌وگویی برای یافتن راه‌حلی جامع برای مساله جنوب شد. این درخواست پس از آن مطرح شد که شماری از جریان‌ها و چهره‌های جنوبی اقدامات یک‌جانبه عیدروس الزبیدی، رهبر «شورای انتقالی جنوب» را محکوم کردند. در همین حال، امارات اعلام کرد نیروهای باقی‌مانده خود را از یمن خارج و رویکرد خود را مبتنی بر خویشتن‌داری و تلاش برای کاهش تنش توصیف کرد. با این حال، اختلافات میان گروه‌های یمنی و تنش میان ریاض و ابوظبی همچنان پابرجاست.

توقف پروازها در فرودگاه بین‌المللی عدن ــ که به گزارش رویترز اصلی‌ترین گذرگاه مناطق خارج از کنترل انصارالله است ــ نمونه‌ای از این تنش‌هاست؛ جایی که «شورای انتقالی جنوب» و عربستان یکدیگر را مسوول اختلال در تردد هوایی می‌دانند. تحولات اخیر نشان می‌دهد یمن وارد مرحله‌ای تازه از بحران شده است؛ مرحله‌ای که در آن رقابت بازیگران داخلی، اختلاف میان متحدان منطقه‌ای و اهمیت ژئوپلیتیک مناطقی چون حضرموت، چشم‌انداز ثبات و یکپارچگی این کشور را بیش از گذشته مبهم کرده است.