ابعاد مختلف طرح جدید بنزین؛ هر آنچه که باید بدانید

شانا/ طرح جدید بنزین از امروز وارد مرحله اجرا شد؛ طرحی که با هدف ارتقای عدالت اجتماعی، نظم‌بخشی مصرف بنزین، کاهش قاچاق، مدیریت منابع انرژی و توسعه سبد سوخت پاک طراحی شده و تلاش دارد با حفظ سهمیه خودروهای شخصی، فشار اصلاحات را متوجه دولت و درآمد حاصله را صرف معیشت مردم کند.

تصویب‌نامه نشست ۱۴ آبان هیئت وزیران درباره «تعیین مقدار سهمیه و نرخ بنزین خودروها» در دوم آبان ۱۴۰۴ ازسوی معاون اول رئیس‌جمهوری ابلاغ و این طرح از امروز (شنبه، ۲۲ آذر) اجرا شد؛ این اقدام اهداف ارتقای عدالت اجتماعی، مدیریت منابع مالی، متنوع‌سازی سبد سوخت، توسعه سوخت پاک، نظم‌بخشی مصرف بنزین، جلوگیری از افزایش واردات بنزین، استفاده حداکثری از کارت‌های سوخت شخصی، حفظ محیط زیست، کاهش قاچاق و ارتقای عدالت را دنبال می‌کند. تصمیم دولت در شرایطی اتخاذ شد که کشور سال‌های اخیر با مصرف بالای سوخت روبه‌رو بوده و نیاز به مدیریت منابع انرژی و بهینه‌سازی مصرف سوخت به‌شدت احساس می‌شود.

سهمیه‌ها و نرخ‌های جدید
سهمیه بنزین خودروهای شخصی بدون تغییر باقی می‌ماند و هر خودرو همچنان می‌تواند ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۱۰۰ لیتر با نرخ ۳ هزار تومان دریافت کند. از سوی دیگر، سهمیه نرخ اول و دوم به خودروهای خودروهای دولتی، مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، خودروهای وارداتی و نوشماره اختصاص نمی‌یابد و نرخ بنزین برای این خودروها ۵ هزار تومان خواهد بود. به این ترتیب، بخشی از هزینه سوخت مستقیماً متوجه خود دولت شده است.

چند خودرویی‌ها
مالکان چند خودرو تنها یک خودرو را برای دریافت سهمیه انتخاب می‌کنند و سایر خودروها بدون سهمیه خواهند بود. همچنین صدور کارت سوخت جدید مالکان مشمول چند خودرو که کارت‌های سوخت‌شان ابطال شده است، براساس نرخ و سهمیه سوم و صرفاً با درخواست دوباره متقاضی در سامانه خدمات کارت هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی قابل انجام خواهد بود. این اقدام افزون بر عدالت اجتماعی، سبب جلوگیری از سوءاستفاده و تشویق مصرف عادلانه سوخت می‌شود.
براساس این مصوبه، تعریف چندخودرویی شامل خودروهای سواری شخصی می‌شود و سایر وسایل نقلیه موتوری یک شخص (اعم از موتورسیکلت یا خودروهای عمومی متعلق به اشخاص حقیقی) مشمول تعریف گروه چندخودرویی نیست، همچنین درباره خودروهایی که مالک آنها بیش از یک نفر است، ملاک اجرای حذف سهمیه چندخودرویی، مالکیت پلاک خودرو خواهد بود.
در صورتی که مالک دارای چند خودرو در موعد مقرر یک ماهه نسبت به انتخاب خودروی خود برای دریافت سهمیه در سامانه معرفی‌شده از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اقدام نکند، کارت سوختی که دارای بیشترین تراکنش در بازه سه ماهه گذشته باشد به‌عنوان کارت سوخت دارای سهمیه نرخ اول و دوم تلقی می‌شود و باقی کارت‌های سوخت مشمول تعریف چندخودرویی ابطال می‌شود.
سامانه اینترنتی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران به نشانی FCS.NIOPDC.IR از روز سه‌شنبه (۱۸ آذر) به‌منظور ثبت‌نام مالکان چندخودرو در دسترس عموم قرار می‌گیرد. 

ناوگان سکوهای اینترنتی
تاکسی‌های اینترنتی بر اساس مصوبه دولت سهمیه اعتباری دریافت می‌کنند؛ سهمیه اعتباری ریالی تاکسی‌های اینترتی پس از تقاطع‌گیری و صحت‌سنجی اطلاعات ازسوی وزارت کشور به سازمان هدفمندی یارانه‌ها برای واریز به حساب رانندگان ارسال می‌شود. سقف سهمیه سوخت در نظر گرفته‌شده برای هر خودروی بنزینی ۲۰۰ لیتر در ماه (مازاد بر ۶۰ لیتر نرخ اول و ۱۰۰ لیتر نرخ دوم)، برای هر خودروی دوگانه‌سوز ۹۵ لیتر در ماه (مازاد بر ۳۰ لیتر نرخ اول و ۱۰۰ لیتر نرخ دوم) و برای هر موتورسیکلت فعال و دارای کارت سوخت ۴۰ لیتر در ماه (مازاد بر ۲۵ لیتر نرخ اول و ۳۵ لیتر نرخ دوم) خواهد بود. لازم به ذکر است که امکان سوخت‌گیری مازاد بر سهمیه اعتباری ریالی (خودروهای بنزینی به میزان ۲۰۰ لیتر و خودروهای دوگانه‌سوز به میزان ۹۵ لیتر) در جایگاه‌های سوخت وجود دارد، اما سهمیه اعتباری - ریالی به آن تعلق نخواهد گرفت.
محاسبه پیمایش انجام‌شده از کیلومتر اول آغاز سفر در هر ماه صورت خواهد پذیرفت و تمام کاربران فعال در سکوها (به جز موتورسیکلت‌های فرسوده و فاقد کارت سوخت) مشمول دریافت سهمیه می‌شوند. همچنین خودروهای وارداتی و خودروهای نوشماره داخلی ثبت‌نام شده در سکوها که به هر نحو سهمیه یارانه‌ای ایشان حذف می‌شود، مبتنی بر پیمایش ماهیانه تأیید شده از سوی وزارت کشور مشمول دریافت سهمیه (خودروهای بنزینی به میزان ۲۰۰ لیتر و خودروهای دوگانه‌سوز به میزان ۹۵ لیتر) می‌شوند

خودروهای نوشماره
منظور از خودروی نوشماره داخلی خودروی صفر کیلومتری است که تازه از کارخانه بیرون آمده است و برای نخستین بار پلاک می‌شود، نه اینکه تعویض پلاک باشد. بنابراین منظور از خودروی نوشماره که سهمیه‌های نرخ اول و دوم آن حذف می‌شود و باید از بنزین با نرخ ۵ هزار تومانی استفاده کند، خودروی کار نکرده و صفر کیلومتر کارخانه‌ای است که می‌خواهد پلاک شود، در صورتی که کسی تاکنون خودرویی نداشته و نسبت به خرید خودرو کار کرده اقدام کند، مشمول این بند نمی‌شود، چراکه خودروی نوشماره به خودروهای صفر کیلومتری اطلاق می‌شود که تاکنون پلاک نشده‌اند.

تعویض پلاکی‌ها
سهمیه بنزین نرخ اول (۱۵۰۰ تومانی) و نرخ دوم (۳۰۰۰ تومانی) خودروهای تعویض پلاکی قطع نمی‌شود، چراکه خودروی نوشماره به خودروهای صفر کیلومتری که تاکنون پلاک نشده‌اند، اطلاق می‌شود.

کارت‌های سوخت
کارت سوخت به خودرو تعلق دارد و درج یا عدم درج نام مالک روی آن هیچ تأثیری بر اعتبار کارت ندارد؛ بنابراین مهم نیست پشت کارت چه نامی نوشته شده است. هنگام نقل‌وانتقال خودرو، هویت مالک جدید بر اساس VIN خودرو بررسی می‌شود و ارتباطی به نام درج‌شده روی کارت سوخت ندارد، به همین دلیل اگر فردی مالک خودرو باشد، حتی اگر نام شخص دیگری روی کارت سوخت باشد، هیچ نیازی به تعویض کارت سوخت ندارد. بنابراین مردم نباید برای چنین مواردی هزینه پرداخت کنند، در صف بمانند یا کارت جدید بگیرند. کارت فعلی معتبر است و برای سوخت‌گیری و شارژ ماهانه مشکلی وجود ندارد، همچنین خودروهای وارداتی، دولتی و آزاد نیز به تعویض کارت سوخت نیاز ندارند.

تشکیل کارگروه تصمیم‌گیری
برای اجرای این اصلاحات، کارگروهی متشکل از وزارت اقتصاد و دارایی، سازمان برنامه و بودجه، وزارت اطلاعات، وزارت کشور، وزارت نفت و سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی تشکیل شد. وظیفه این کارگروه تعیین سازوکار و زمان حذف سهمیه بنزین خودروهای نوشماره، دولتی و سایر خودروهای خاص است. تصمیمات این کارگروه بر اساس شرایط اقتصادی و اجتماعی گرفته می‌شود تا با کمترین فشار بر مردم انجام شود.

توسعه سبد سوخت پاک
وزارت نفت دولت چهاردهم تمرکز ویژه‌ای بر توسعه سبد سوخت کشور دارد، در عین حال در این مصوبه نیز بر متنوع‌سازی سبد سوخت کشور با هدف کاهش انتشار آلاینده‌ها تأکید کرده است. براساس اقدام‌های وزارت نفت، در یک ماه گذشته بیش از ۳۰ هزار نفر در سامانه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران ثبت‌نام کرده‌اند و حدود ۲۷ هزار خودرو نیز در صف تبدیل قرار دارند. هم‌اکنون حدود ۳۰۰ کارگاه در کشور برای اجرای طرح دوگانه‌سوز کردن رایگان خودروها ساماندهی شده و تمام متقاضیان خودروهای عمومی شامل وانت‌بارها، تاکسی‌ها و تاکسی‌های اینترنتی که از سوی وزارت کشور معرفی شده‌اند، می‌توانند با مراجعه به سامانه gcr.niopdc.ir به‌صورت رایگان برای تبدیل خودروهای بنزین‌سوز خود به دوگانه‌سوز ثبت‌نام کنند. 
افزون بر این، فراخوان تبدیل رایگان خودروهای شخصی مدل ۹۷ به بالا از مرداد ۱۴۰۴ و خودروهای مدل ۹۴ به بالا از آبان امسال منتشر شده است و متقاضیان می‌توانند برای گازسوز کردن خودروهای شخصی خود از طریق سامانه مذکور اقدام کنند. پس از ثبت‌نام در سامانه، کارگاه مربوطه به‌صورت خودکار تعیین می‌شود و فرآیند تبدیل خودرو در کوتاه‌ترین زمان و بدون دریافت هیچ هزینه‌ای انجام می‌شود.

حمایت معیشتی
دولت تأکید کرده است که هدف از اصلاح قیمت بنزین کسب درآمد نیست، بلکه تمام مابه‌التفاوت قیمت سوم بنزین صرف حمایت از معیشت مردم و کالاهای اساسی می‌شود. بخش عمده این منابع به دهک‌های نیازمند در قالب کالابرگ اختصاص می‌یابد. در دولت سیزدهم، ۲۶ همت کالابرگ و در دولت چهاردهم ۱۰۰ همت کالابرگ ارائه شد تا ۷ دهک نخست جامعه از این حمایت‌ها بهره‌مند شوند.

موتورسیکلت‌ها
سهمیه موتورسیکلت‌ها طبق روال گذشته ادامه می‌یابد.

پاسخ پرسش‌های متداول
در پی افزایش پرسش‌های شهروندان درباره جزئیات طرح جدید بنزین، مجموعه‌ای جامع از «سؤالات متداول» با هدف شفاف‌سازی و پاسخ‌گویی دقیق به دغدغه‌های عمومی روی سایت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران قرار گرفته است. مهم‌ترین ابهامات مردم از جمله نحوه محاسبه سهمیه، مشمولان طرح، نحوه ثبت شکایات و جزئیات مربوط به خودروهای عمومی و شخصی به‌صورت شفاف در بخش سؤالات متداول توضیح داده شده است. برپایه این گزارش، مرکز پاسخگویی این شرکت به شماره «۰۹۶۲۷» برای دریافت هرگونه پرسش‌ جدید و به‌روزرسانی مستمر این بخش فعال است.