سرمقاله صبح نو/ نقش نظارتی مجلس را چطور باید دید؟

صبح نو/ «نقش نظارتی مجلس را چطور باید دید؟» عنوان یادداشت روز در روزنامه صبح نو به قلم امیرحسین یزدان‌پناه است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

الف- رئیس مجلس در نطق روز یکشنبه 30 آذر 1404 خود با اشاره به «دغدغه‌ها و نگرانی‌های مردم در گرانی‌ افسارگسیخته کالاهای‌ معیشتی مخصوصا افزایش‌ قیمت ارز و طلا» به برخی اقدامات نظارتی مجلس در این زمینه از جمله «جلسات متعدد با وزرا و اعضای هیأت دولت» و به خصوص جلسه‌ نظارتی امروز با حضور وزرای امور اقتصادی، جهاد کشاورزی، کار، صمت، دادگستری  و رؤسای سازمان برنامه بودجه و بانک مرکزی به جلوگیری از کاهش قدرت خرید مردم اشاره و تأکید کرده بود: «درصورتی‌که این اقدامات به نتیجه نرسد برای رسیدن به کمترین زمان و تنش، اولویت با ترمیم کابینه توسط دولت است و اگر اصلاحات ضروری توسط دولت محترم صورت نگیرد، نمایندگان مجبور به آغاز فرایند استیضاح خواهند شد.» 
الف- رئیس مجلس در نطق روز یکشنبه 30 آذر 1404 خود با اشاره به «دغدغه‌ها و نگرانی‌های مردم در گرانی‌ افسارگسیخته کالاهای‌ معیشتی مخصوصا افزایش‌ قیمت ارز و طلا» به برخی اقدامات نظارتی مجلس در این زمینه از جمله «جلسات متعدد با وزرا و اعضای هیأت دولت» و به خصوص جلسه‌ نظارتی امروز با حضور وزرای امور اقتصادی، جهاد کشاورزی، کار، صمت، دادگستری  و رؤسای سازمان برنامه بودجه و بانک مرکزی به جلوگیری از کاهش قدرت خرید مردم اشاره و تأکید کرده بود: «درصورتی‌که این اقدامات به نتیجه نرسد برای رسیدن به کمترین زمان و تنش، اولویت با ترمیم کابینه توسط دولت است و اگر اصلاحات ضروری توسط دولت محترم صورت نگیرد، نمایندگان مجبور به آغاز فرایند استیضاح خواهند شد.» دوباره این چند خط را مرور کنید؛ رئیس مجلس چهار نکته می‌گوید: 1- ضرورت اقدام برای جلوگیری از کاهش قدرت خرید مردم، 2- مجلس و دولت جلسات متعدد برای جلوگیری از کاهش خرید مردم برگزار کرده‌اند از جمله جلسه نظارتی روز سه‌شنبه با هدف هم‌فکری و کمک به دولت 3- اگر اقدامات انجام شده به نتیجه ملموس در سفره مردم منجر نشود، ترمیم کابینه توسط دولت اولویت دارد، چراکه ترمیم توسط رئیس‌جمهور هم زمان کمتری می‌برد هم تنش‌ها و حاشیه‌های کمتری ایجاد می‌کند، 4- اگر اقداماتی که در حال انجام است به نتیجه نرسد، دولت هم ترمیم کابینه را در دستور کار قرار ندهد، آنگاه در آخرین قدم، آغاز فرایند استیضاح اجتناب‌ناپذیر است. البته اگر نگاه سیاسی و رسانه‌ای بر این موضوعات سایه بیفکند، نفع سیاسی مجلس و رئیس مجلس در استیضاح است نه پیشگیری از استیضاح، اما این مسیر الزاما در هر زمانی برای کشور نافع نیست، لذا بهتر است دولت با تشخیص خودش به ترمیم کابینه ورود کند.
ب- این مسیر منطقی از سوی رسانه‌های اصلاح‌طلب و برخی چهره‌های این جریان، با واکنش عجیب و تند مواجه شد. مثلا روزنامه اعتماد متعلق به رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت در تیتر یک خود آورده: «وفاق زیر ضربه» و تلاش کرده فرایند استیضاح را به امتیازگیری نمایندگان از دولت مرتبط کند. گویی نه با دلار 135 هزار تومانی سرو کار دارند، نه سکه 145 میلیون تومانی! «وفاق» هم در این تعریف، حمایت بی‌چون و چرا از دولت است تا روز آخر! معیشت مردم و اقتصاد کشور هم گویی اهمیتی ندارد. درحالی‌که اگر قرار است وفاق ادامه یابد، قطعا باید حول منافع مستقیم مردم به خصوص تأمین معیشت مردم باشد نه شعارهای سیاسی. یا مثلا روزنامه اطلاعات در یادداشت خود نوشته: «دولت و مجلس در مشکلات و مدیریت کشور باهم سهیم و جدایی‌ناپذیر هستند.» رویکردی که در مطالب روزنامه‌هایی چون سازندگی و هم‌میهن نیز تکرار شده و تلاش کرده‌اند ناکارآمدی حوزه اقتصادی دولت در حل مشکلات معیشتی را به مجلس نسبت دهند. به‌عنوان نمونه روزنامه سازندگی نوشته: «مجلس هم در تصویب قوانین بودجه‌ای، سیاست‌های بانکی و ارزی، نظارتی نقش داشته و دارد.» هم‌میهن نیز با همین رویکرد تخریبی با یک حکم قطعی در یک حوزه کاملا اقتصادی و علمی نوشته: «تورم بدون تردید ناشی از ناترازی بودجه است!» گویی سیاست‌های ارزی بانک مرکزی، سیاست‌های رفاهی وزارت تعاون، سیاست‌های حمایت از تولید وزارت صمت، سیاست‌های وزارت جهاد کشاورزی، ناتوانی تعزیرات حکومتی در نظارت بر بازار و اساسا قوه مجریه هیچ نقشی در معیشت مردم ندارد. اساسا اگر قرار است به نوشته هم‌میهن «اعتراض نمایندگان مجلس و رئیس آن علیه تورم، قطعا غیر قابل پذیرش» باشد و عجیب‌تر این‌که «دولت به مراتب بیش از مجلس حق اعتراض نسبت به تورم دارد!» پس چه نیازی به قوه مجریه است؟! جایگاه قوه مجریه از منظر این رسانه‌ها کجاست؟ شما چه خبر از تب برفکی و دامداران مظلومی دارید که در این 4-5 ماه سرمایه‌شان از دست رفت؟ چه خبر از بازار آشفته تأمین نهاده‌ها دارید؟ از بازار میوه و لبنیات نمی‌خرید؟ گوشت نمی‌خرید؟ تخم‌مرغ نمی‌خرید؟ یا با قیمت این کالاها مشکلی ندارید؟ اگر مشکلی ندارید که هیچ! اما اگر مشکل دارید؛ خب بگویید راهکارتان برای حفظ معیشت مردم چیست؟ اگر حرف و راهکاری ندارید، اجازه بدهید قوای مجریه و مقننه دور از «وسواس خناس» برای معیشت مردم اقدامات خود را پیش ببرند.
جالب‌تر این‌که روزنامه‌ای مثل هم‌میهن که در همین روزهای اخیر نسبت به نداشتن «ثبات رأی» از سوی آقای پزشکیان و کابینه‌اش ابراز تردید کرده بود یا جلسه اخیر رئیس‌جمهور با 60 تن از فعالان سیاسی را «نمایش» خوانده بود، یا خطاب به پزشکیان نوشته: «برای شما کسی نمانده؛ لذا به سخنان تکراری و نصیحت‌گونه روی آورده‌اید» یا در جمله‌ای توهین‌آمیز تلویحا رئیس‌جمهور را متهم کرده که نمی‌تواند «علمی و دقیق» استدلال کند و... اکنون نگران دولت آقای پزشکیان شده است. عجب! لااقل اینجا دیگر عیان می‌شود که این حرف‌ها، حتما نگرانی برای دولت آقای پزشکیان نیست، بلکه به نظر می‌رسد ادامه قیام ناکارآمدهای دولت علیه رئیس‌جمهور است؛ یعنی کسانی که نمی‌خواهند دولت موفق شود؛ حال گاهی با سنگ‌اندازی مقابل سیاست‌ها و پروژه‌های دولت و گاهی با مانع‌تراشی مقابل اصلاح دولت برای حذف ناکارآمد‌ی‌ها. 

ج- امروز هم دیدیم که جلسه نظارتی مجلس با حضور 7 عضو تیم اقتصادی دولت در مجلس به صورت هدفمند و به دور از حاشیه و تنش برگزار شد و حاوی خبرهای خوش برای مردم نیز بود. جلسه‌ای حدودا چهار ساعته، چالشی، جدی و صریح اما دلسوزانه به نفع معیشت مردم و بهبود شرایط اقتصادی کشور. این جلسه مهم که از ابتکارات مجلس دوازدهم است، یکی از همان اقدامات جدی و مشترک دولت و مجلس برای اصلاح و بهبود شرایط اقتصادی کشور و کمک به معیشت مردم است و طبیعتا اگر این مسیر به نتیجه مشخص و مطلوب زندگی مردم نرسد، انتظار از دولت این است که خود براساس آسیب‌شناسی که دارد، دست به ترمیم کابینه به نفع معیشت مردم بزند تا کار به استیضاح در مجلس نرسد. باید دید آیا تندروهای حاضر در دولت و اطرافیان دولت اجازه خواهند دارد این مسیر منطقی و عقلانی برای کمک به معیشت مردم ادامه یابد یا به دنبال ایجاد تنش و  بحران‌سازی در کشور هستند؟