نُت ایست دیپلماسی

دنیای اقتصاد/متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

 رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان عنوان کرد که زمان درحال‌حاضر برای مذاکره با آمریکا مناسب نیست. این امر به معنای بی‌میلی ایران برای میدان دادن به دیپلماسی نیست، بلکه دلالت بر این مساله دارد که تا زمانی که واشنگتن بر خواسته‌های غیرمنطقی خود تاکید دارد، ایران نیازی به دیپلماسی بی‌ثمر نمی‌بیند. در این فضا برخی رسانه‌ها از سفر وزیر خارجه عمان به تهران در روز شنبه خبر می‌دهند. سفری که دستورکار آن مشخص نیست، اما بر اساس گمانه‌زنی‌ها مرتبط با تحولات یمن و همچنین مذاکرات متوقف شده ایران و آمریکاست.
 
با این حال سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز چهارشنبه ۱۷دی‌ماه، در حاشیه نشست هفتگی هیات دولت و با حضور در جمع خبرنگاران گفت که در‌حال‌حاضر زمان برای مذاکره با واشنگتن مناسب نیست. وی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت مذاکراتی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده گفت: «الان زمان مناسبی برای مذاکره نیست و این به دلیل سیاست‌های آمریکاست. »عراقچی افزود: «ما هیچ وقت میز مذاکره را ترک نکردیم. ما همیشه آمادگی برای مذاکراتی که بر اساس منافع و احترام متقابل باشد داشته‌ایم اما دولت آمریکا فعلا چنین رویکردی ندارد.» این البته نخستین‌باری نیست که عراقچی از رویکرد مخرب کاخ سفید برای رسیدن به یک راه‌حل مسالمت‌آمیز در زمینه پرونده اتمی ایران سخن به میان می‌آورد. وی پیش‌تر نیز در مصاحبه با شبکه راشاتودی با اشاره به زیاده‌خواهی آمریکا و رد ایده‌های ایران توسط غرب تاکید کرده بود که طرف غربی آمادگی یک توافق عادلانه را ندارد. 

وی طی این گفت‌وگو که به تاریخ ۳۰ آذرماه منتشر شد درباره ادامه مذاکرات با آمریکا گفت: «این بستگی دارد به اینکه آیا آنها به این نتیجه برسند که مذاکره با دیکته کردن تفاوت دارد یا نه. ما برای یک توافق عادلانه و متوازن که از طریق مذاکره حاصل شود آماده‌ایم، اما برای پذیرش دیکته آماده نیستیم.» عراقچی در گفت‌وگو با این رسانه روسی عنوان کرد: «اگر آنها با یک ایده عادلانه و متوازن برای یک راه‌حل مذاکره‌شده، مبتنی بر منافع متقابل هر دو طرف، سراغ ما بیایند، آن‌گاه ما آن را بررسی خواهیم کرد.» آنها آمادگی یک توافق عادلانه را ندارند، بنابراین باید صبر کنیم تا زمانی که به آن نقطه برسند و آن‌گاه بتوانیم گفت‌وگو کنیم.از سوی دیگر و به تاریخ ۱۵ آذرماه نیز عراقچی تاکید کرده بود که به نظر وی آمریکایی‌ها آماده مذاکره متقابل سودمند بر اساس برابری و احترام متقابل نیستند. 

وی در مصاحبه با خبرگزاری کیودو ژاپن عنوان کرد: «نکته این است که مذاکره با دیکته کردن متفاوت است. فعلا قانع نشده‌ایم که آنها آماده مذاکره جدی و واقعی هستند؛ آنها می‌خواهند دیکته کنند و من کسی نیستم که به دیکته دیگران گوش کنم.» وی در ادامه عنوان کرد که نقطه اصلی اختلاف با آمریکا به رسمیت شناخته‌شدن حق ایران برای استفاده صلح‌آمیز از فناوری هسته‌ای، از جمله غنی‌سازی، از سوی واشنگتن است، امری که کاخ سفید از قرار معلوم علاقه‌ای به آن ندارد.»

شروع تحرکات دیپلماتیک
رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان در حالی نسبت به عدم تمایل آمریکا به مذاکره و رویکرد مخرب این کشور در قبال دیپلماسی هشدار داده که طی روزهای اخیر برخی تحرکات برای بازگرداندن مجدد پرونده ایران به مسیر گفت‌وگو آغاز شده است. به تاریخ هفتم ژانویه، بغداد الیوم به نقل از منابع دیپلماتیک از سفر وزیر خارجه عمان به تهران برای انتقال پیام آمریکا خبر داد.

بنا به این گزارش، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، هفته آینده به ایران سفر می‌کند. به گزارش بغداد الیوم، این سفر در چارچوب ارزیابی‌های دیپلماتیک انجام می‌شود و البوسعیدی پیام آمریکا به دولت ایران را منتقل می‌کند. این پیام در چارچوب تلاش‌ها با هدف کاهش تنش‌های منطقه‌ای و تقویت گفت‌وگو میان تهران و واشنگتن منتقل می‌شود.  سفر وزیر خارجه عمان به تهران در حالی بناست صورت بگیرد که روز سه‌شنبه، ششم ژانویه، نیز قطر از میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن برای حل اختلافات خبر داده بود. سخنگوی وزارت خارجه قطر در این رابطه گفت: «با تهران و واشنگتن در تماس هستیم و از هرگونه گفت‌وگو برای جلوگیری از تشدید تنش حمایت می‌کنیم.»

اظهارات عراقچی درباره مناسب نبودن زمان برای مذاکره با آمریکا نشان از آن دارد که تهران به این نتیجه رسیده که در وضعیتی که درخواست‌های غیرمعقول طرف غربی همچنان ادامه دارد، نیازی به تن دادن به مذاکرات بیهوده احساس نمی‌شود. در ردیف موسیقی ایرانی، نُت‌هایی به نام نت ایست وجود دارد. بر این اساس، وقتی نوازنده روی یک نت ایست توقف می‌کند، این به معنای اتمام تصنیف یا آواز نبوده بلکه این اقدام حاکی از آن است که نیاز به ایجاد فضای مناسب برای انتقال به گوشه‌ بعدی یا بازگشت به درآمد حس می‌شود. مذاکره نیز چه‌بسا منطق مشابهی داشته باشد. گاه، به دلیل فالش بودن ساز یکی از نوازندگان، رهبر ارکستر ترجیح می‌دهد لحظاتی سکوت برقرار کند تا سازها دوباره کوک شوند. این سکوت، بخشی از خود اجراست، نه به معنای خروج از سالن کنسرت.