مدیریت بهینه آب در کنار بارش‌ها به احیای «زاینده‌رود» کمک می‌کند

ایرنا/ اصفهان - ایرنا- مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان گفت: بارش‌های اخیر مرهمی برای لب‌های تشنه آبخوان‌ها، زاینده‌رود و تالاب خشکیده گاوخونی است اما بارش‌ها بدون مدیریت بهینه کمکی به جاری شدن آب در زاینده‌رود نمی کند.

داریوش گل علیزاده روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با ایرنا افزود: گرچه بارش‌ها می‌توانند به کاهش بحران‌های آبی استان کمک کنند اما مدیریت بهینه مصرف آب در بخش‌های مختلف استان به ویژه کشاورزی اهمیت دوچندان دارد.

وی بر لزوم بهبود بهره‌وری آب در بخش‌ کشاورزی استان اصفهان تأکید کرد و گفت: بهبود مصرف آب در بخش کشاورزی و صنایع، نظارت دقیق‌تر بر الگوهای کشت و جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز آب، از اولویت‌های اساسی برای مدیریت منابع آبی استان به‌شمار می‌رود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست اصفهان اظهار داشت: وزارت جهاد کشاورزی و اداره کل این نهاد در استان باید ضمن رعایت الگوی کشت مناسب، نظارت بایسته بر اجرای آن داشته باشند چراکه اگر نظارت نباشد، شاهد وضعیتی خواهیم بود که هم‌اکنون می‌بینیم یعنی افزایش چاه‌های غیرمجاز و حذف آبی که برای کشاورزی برداشت می‌شود و این موضوع به شدت آسیب‌رسان است.

گل علیزاده افزود: ما چه در استان اصفهان و چه در کشور نیاز به «بازمهندسی» فعالیت ‌های کشاورزی داریم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان گفت: برای جریان دائمی آب در زاینده رود، این رودخانه به حدود ۱۳۶ میلیون متر مکعب و تالاب گاوخونی نیز برای زنده ماندن به حدود ۸۰ میلیون متر مکعب آب نیاز دارد.

وی تصریح کرد: این میزان سهم ‌آبه، حداقلی و فقط برای این است که تا حدی از خالی شدن روزافزون آبخوان‌ها جلوگیری بشود.

گل‌علیزاده با بیان اینکه سالانه حدود ۳۶۰ میلیون متر مکعب آب برای تغذیه آبخوان‌ها نیاز است تا شرایط از آنچه هست، بدتر نشود، اضافه کرد: بدهی استان اصفهان به آبخوان‌هایش حدود ۱۳.۵ میلیارد متر مکعب و به تالاب گاوخونی نیز حدود ۴.۵ میلیارد متر مکعب است که این مساله می‌تواند تهدیدی برای منابع آبی استان باشد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بیان کرد: پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که بارش‌های جدید خواهیم داشت که امید داریم این بارش‌ها به صورت برف در ارتفاعات بتواند به شکل‌گیری یخچال‌ها کمک کند تا در نهایت باعث جریان دائمی آب شیرین به‌منظور تأمین نیازهای آبی استان شود.

گل علیزاده همچنین به نقش کلیدی تالاب گاوخونی در پایین‌دست زاینده رود اشاره کرد و افزود: احیای تالاب به‌عنوان یک شاخص برای وضعیت مدیریت سرزمین و منابع آبی در بالادست شناخته می‌شود.

وی تأکید کرد: وزارت نیرو موظف است بر اساس قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالاب‌های کشور و همچنین ماده ۲۵ قانون هوای پاک، تخصیص آب به این تالاب را انجام دهد چراکه وقتی تالاب گاوخونی احیا شود، رودخانه زاینده رود هم جاری خواهد بود.

طبق ماده ۲۵ قانون هوای پاک، سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است با همکاری وزارت نیرو نیاز آبی زیست محیطی رودخانه ها، تالاب‌ها، خورها، دریاچه‌ها و زیست بوم‌ها را تعیین و وزارت نیرو متناسب با شرایط ترسالی، عادی و خشکسالی سالانه نسبت به تخصیص حقآبه موارد فوق اقدام کند.

گل‌علیزاده گفت: پایداری کشاورزی و صنعت نباید منجر به تهدید محیط زیست شود چراکه اگر منابع حیاتی را از دست بدهیم نه هوای خوبی برای تنفس، نه آب و نه جای سالمی برای زندگی خواهیم داشت.

وی افزود: در کنار تغییرات لازم در حوزه مدیریت کشاورزی، توجه به معیشت کشاورزان نیز امری ضروریست تا علاوه بر تأمین منابع آبی و سهم محیط زیست، وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشاورزان نیز بهبود یابد.

به گزارش ایرنا، زاینده رود بزرگترین رودخانه منطقه مرکزی ایران است که از کوه‌های زاگرس مرکزی سرچشمه می‌گیرد و به تالاب بین‌المللی گاوخونی در شرق اصفهان می‌ریزد؛ این رودخانه در سال‌های اخیر بدلایل متعدد از جمله کاهش منابع آبی، خشکسالی، برداشت‌های بی‌رویه و مسائل مدیریتی، بطور زمانبندی شده و البته بیشتر برای آبیاری زمین‌های کشاورزی شرق و غرب اصفهان جریان می‌یابد.

تالاب بین‌المللی گاوخونی در شرق اصفهان یکی از بزرگترین و مهمترین تالاب‌های ایران محسوب می‌شود و حقابه آن در سال و در شرایط معمول بارش‌ها، ۱۷۶ میلیون متر مکعب است.

این تالاب پیش از آغاز خشکسالی‌های اخیر، علاوه بر ایجاد فضای فرحبخش در شرق اصفهان، مأمن پرندگان مهاجر و جانوران آبی و منبع درآمد و آسایش ساکنان این منطقه بود اما بدلیل کمبود منابع آبی و نرسیدن آب زاینده‌رود به آن در معرض خشکی قرار گرفت.

به گفته کارشناسان، ادامه این روند می‌تواند تالاب بین‌المللی گاوخونی را به کانون تولید گرد و غبار تبدیل کند و تا شعاع ۵۰۰ کیلومتری خود را تحت تاثیر قرار دهد بنابراین تامین حقابه آن ضروریست.