پوتین در رویای تصرف اوکراین

دنیای اقتصاد/متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

کمیته تحقیقات روسیه بامداد دیروز (دوشنبه) از کشته‌شدن سپهبد «فانیل سارواروف»، رئیس اداره آموزش عملیاتی ستادکل نیروهای مسلح این کشور، در پی انفجار یک خودروی بمب‌گذاری شده خبر داد. مقامات قضایی روسیه پرونده‌ای جنایی با عنوان «قتل» گشوده و اعلام کردند؛ احتمال دخالت نیروهای ویژه اوکراین به‌عنوان یکی از سرنخ‌های اصلی در دست بررسی است. بر اساس گزارش بازرسان، یک وسیله انفجاری که در زیر خودروی این ژنرال جاسازی شده‌بود، حدود ساعت ۷ صبح به وقت محلی در خیابان «یاسنوایا» واقع در جنوب مسکو منفجر شد. تصاویر منتشرشده از صحنه حادثه، خودروی سفید رنگی را نشان می‌دهد که در یک پارکینگ به‌شدت آسیب‌دیده است. سارواروف بلافاصله به بیمارستان منتقل شد، اما بر اثر شدت جراحات وارده جان باخت.
 
الجزیره در گزارش دیروز خود نوشت: این حادثه جدیدترین مورد از زنجیره ترورهای هدفمند علیه مقامات نظامی و چهره‌های شاخص روس از زمان آغاز جنگ در سال‌۲۰۲۲ است. کی‌یف پیش‌تر مسوولیت حمله دسامبر ۲۰۲۴ را که منجر به مرگ سپهبد ایگور کیریلوف (فرمانده نیروهای حفاظت هسته‌ای، بیولوژیکی و شیمیایی روسیه) شد، بر عهده گرفته بود، همچنین نام چهره‌هایی همچون والری ترانکوفسکی(کاپیتان نیروی دریایی)، استانیسلاو رژیتسکی (فرمانده زیردریایی)، ماکسیم فومین (بلاگر نظامی مشهور به تاتارسکی) و داریا دوگینا در لیست ترورهای منتسب به اوکراین دیده می‌شود. سارواروف متولد ۱۹۶۹، کارنامه‌ای طولانی در رده‌های فرماندهی ارشد داشت. او سابقه حضور در درگیری‌های اوستیا-اینگوش و جنگ‌های چچن در دهه‌۹۰ میلادی را داشت و طی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ نقش کلیدی در طراحی و اجرای عملیات‌های نظامی روسیه در سوریه ایفا کرده‌بود.

 از مذاکرات دیپلماتیک چه خبر؟
در جبهه دیپلماتیک، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات‌متحده، پس از بر‌‌گزاری نشست‌های جداگانه با مذاکره‌کنندگان اوکراینی، اروپایی و روسی در ایالت فلوریدا، گفت‌وگوها برای پایان‌دادن به جنگ مسکو در اوکراین را «سازنده و مفید» توصیف کرد. این مذاکرات که روز یکشنبه (۳۰‌ آذر) در میامی برگزار شد، تازه‌ترین دور از سلسله نشست‌های میان آمریکا، روسیه و اوکراین بر سر طرح ۲۰ ماده‌ای پیشنهادی دونالد ترامپ (رئیس‌جمهور آمریکا) برای خاتمه‌دادن به جنگی است که اکنون به چهار سالگی خود نزدیک می‌شود. با وجود خوش‌بینی‌های ابرازشده از سوی واشنگتن، هنوز نشانه‌های روشنی از حل‌وفصل قریب‌الوقوع موانع کلیدی، از جمله مساله سرزمین‌های تصرف‌شده توسط روسیه در طول درگیری، به چشم نمی‌خورد.

ویتکاف که روز شنبه(۲۹ آذر) با کریل دیمیتریف، فرستاده ویژه ولادیمیر پوتین دیدار کرده‌بود، روز یکشنبه ابتدا با مقامات اوکراینی و اروپایی و سپس به‌طور جداگانه با هیات اوکراینی به سرپرستی رستم عمروف، مقام ارشد این کشور، به گفت‌وگو نشست. جرد کوشنر، داماد ترامپ نیز در این جلسات حضور داشت. در بیانیه‌ای مشترک، ویتکاف و عمروف مذاکرات روز یکشنبه را «سازنده» خواندند و اعلام کردند؛ تمرکز اصلی بر «رویکرد استراتژیک مشترک میان اوکراین، ایالات‌متحده و اروپا» بوده‌است. آنها تاکید کردند؛ «توجه ویژه‌ای به بحث درباره جداول زمانی و ترتیب گام‌های بعدی» معطوف شده‌است. ویتکاف در پیامی جداگانه در شبکه اجتماعی ایکس، با ادبیاتی مشابه، گفت‌وگوهای خود با دیمیتریف را نیز مثبت ارزیابی کرد و نوشت: «روسیه کاملا متعهد به ‌دستیابی به صلح در اوکراین است و برای تلاش‌های ایالات‌متحده جهت حل مناقشه و بازگرداندن امنیت جهانی ارزش زیادی قائل است.» 

با این حال، یوری اوشاکوف، مشاور ارشد سیاست خارجی پوتین، پیش‌تر اظهار کرده‌بود؛ تغییرات درخواستی اوکراین و اروپا در چارچوب پیشنهادی آمریکا، چشم‌انداز صلح را بهبود نمی‌بخشد. روسیه که اروپا را «طرفدار جنگ» می‌داند، معتقد است حضور اروپایی‌ها تنها مانع پیشرفت مذاکرات می‌شود. در تحولی دیگر، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، از آمادگی پوتین برای گفت‌وگو با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه خبر داد؛ پیشنهادی که با استقبال دفتر مکرون روبه‌رو شد. زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اگرچه مذاکرات را «سازنده» و دارای سرعت مناسب توصیف کرده، اما هشدار داد؛ نتیجه نهایی به این بستگی دارد که آیا روسیه واقعا نیازی به پایان‌دادن به جنگ احساس می‌کند یا خیر. او همچنین با قدردانی از تعهد ۱۰۰‌میلیارد دلاری اروپا برای دو سال‌آینده، این هفته را برای اوکراین «تاریخی» خواند.

ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا چه می‌گوید؟
درحالی‌که فرستادگان صلح دونالد ترامپ از پیشرفت در مذاکرات سخن می‌گویند؛ گزارش‌های محرمانه نهادهای اطلاعاتی آمریکا تصویر تاریک‌تری را ترسیم می‌کنند. ۶ منبع آگاه به رویترز گفته‌اند که طبق ارزیابی‌های اطلاعاتی، ولادیمیر پوتین هنوز از رویای تصرف کامل اوکراین و حتی بازپس‌گیری بخش‌هایی از قلمرو امپراتوری سابق شوروی در اروپا دست نکشیده است. این گزارش‌ها که آخرین مورد آنها مربوط به اواخر سپتامبر است، در تضاد آشکار با روایت تیم ترامپ قرار دارد که معتقدند پوتین خواهان پایان جنگ است. مایک کویگلی، عضو دموکرات کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان، می‌گوید: «اطلاعات همیشه نشان‌داده که پوتین بیشتر می‌خواهد.»

به گفته او، اروپایی‌ها، به‌ویژه لهستانی‌ها و کشورهای حوزه بالتیک، کاملا به این موضوع باور دارند، با این‌حال تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در شبکه ایکس نوشت؛ روسیه به‌دنبال جنگ گسترده با اروپا نیست و توان نظامی فعلی آن حتی برای تصرف کل اوکراین نیز کافی نیست. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین نیز این گزارش‌های اطلاعاتی را «کاملا نادرست» خوانده است.