پشت صحنه التهاب قیمت‌ها در بازار ارز و طلا | ثبات ارزی ایجاد می‌شود؟

به گزارش همشهری آنلاین، رضا کربلایی، روزنامه‌نگار و تحلیلگر اقتصادی، در برنامه پارک وی تلویزیون همشهری، درباره دلیل اصلی رشد قیمت ارز و طلا می‌گوید: در هفته گذشته دو آمار بسیار مهم از سوی نهادهای رسمی کشور منتشر شد که هر دو نشان‌دهنده تداوم فشارهای تورمی در اقتصاد ایران هستند. نخست، مرکز آمار ایران نرخ تورم دی‌ماه را اعلام کرد که بر اساس آن، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه از مرز ۶۰ درصد عبور کرده و به یک رکورد جدید رسیده است. همچنین نرخ تورم ۱۲ماهه کشور به حدود ۴۴.۶ درصد افزایش یافته و تورم ماهانه نیز رشدی در حدود ۸ درصد را تجربه کرده است.

کربلایی در ادامه افزود: از سوی دیگر، بانک مرکزی آمار جدیدی از وضعیت نقدینگی منتشر کرده که نشان می‌دهد حجم نقدینگی کشور در پایان آبان‌ماه امسال به بیش از ۱۳ هزار هزار میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که نسبت به آبان سال گذشته رشدی بیش از ۴۰ درصدی را نشان می‌دهد. علاوه بر این، پایه پولی یا همان پول پرقدرت که نقش مستقیمی در ایجاد تورم دارد، رشد حدود ۴۷ درصدی داشته است. مجموعه این ارقام به‌روشنی نشان می‌دهد که موتور تورم در اقتصاد ایران همچنان روشن است.

این کارشناس اقتصادی با تأکید بر تداوم تورم‌های بالا در سال‌های اخیر تصریح کرد: تقریباً شش سال است که اقتصاد ایران تورم بالای ۴۰ درصد را تجربه می‌کند و این مسئله باعث شده انتظارات تورمی در جامعه نهادینه شود. مردم به این جمع‌بندی رسیده‌اند که ارزش پول ملی در حال کاهش است و همین انتظار، تقاضا برای خرید دارایی‌هایی مانند ارز، طلا و سکه را افزایش می‌دهد.

وی با اشاره به تحولات بازار سرمایه گفت: در روزهای گذشته شاهد افت شدید شاخص بورس بوده‌ایم. هم‌زمان با ریزش بازار سهام، صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در بورس رشد قابل توجهی را تجربه کرده‌اند و حجم قابل‌توجهی از نقدینگی از بازار سهام به سمت صندوق‌های طلا منتقل شده است. این جابه‌جایی پول، یکی دیگر از عوامل تشدید تقاضا در بازار طلا و سکه محسوب می‌شود.

کربلایی همچنین به شرایط بین‌المللی اشاره کرد و گفت: در سطح جهانی نیز اتفاقات مهمی رخ داده است. قیمت هر اونس طلا طی یک ماه گذشته حدود ۱۸ درصد رشد کرده و به رکورد تاریخی بالای ۵۰۰۰ دلار رسیده است. این افزایش قیمت تحت تأثیر تحولات سیاسی و ژئوپولیتیکی در جهان و همچنین خرید گسترده طلا از سوی بانک‌های مرکزی کشورهای مختلف رخ داده است. این شرایط جهانی، به‌طور طبیعی بر بازار داخلی ایران نیز اثرگذار بوده و تقاضا برای سرمایه‌گذاری در طلا و سکه را افزایش داده است.

این روزنامه‌نگار اقتصادی درباره چشم‌انداز بازارها و راهکارهای کنترل نوسانات اظهار کرد: بانک مرکزی و دولت باید هرچه سریع‌تر به‌دنبال ایجاد ثبات واقعی در اقتصاد باشند. ثبات اقتصادی صرفاً با آمار و ارقام روی کاغذ محقق نمی‌شود. کنترل جدی رشد نقدینگی، مهار پایه پولی و جلوگیری از چاپ پول بی‌رویه از الزامات اصلی است. همچنین بودجه دولت باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که کسری بودجه منجر به استقراض از بانک مرکزی و در نتیجه تشدید تورم نشود.

وی افزود: اگر بانک مرکزی بتواند یک نرخ تورم هدف‌گذاری‌شده و قابل‌اعتماد برای سال آینده اعلام کند و سیاست‌هایی اتخاذ شود که انتظارات تورمی مردم را کاهش دهد، می‌توان به ثبات نسبی در بازارها امیدوار بود. در غیر این صورت، تداوم نوسانات و تلاطم در بازار ارز و طلا دور از انتظار نخواهد بود.

کربلایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال کاهش قیمت‌ها گفت: یکی از متغیرهای بسیار مهمی که به انتظارات تورمی دامن زده، تحولات منطقه‌ای و افزایش تنش‌ها، به‌ویژه جنگ لفظی و تهدیدهای نظامی میان ایران و آمریکا است. اگر مسیر تحولات به سمت دیپلماسی و کاهش تنش‌ها حرکت کند، می‌توان انتظار داشت که قیمت‌ها تا حدی تعدیل شوند. اما در صورت تشدید تنش‌ها یا بروز درگیری، چه کوتاه‌مدت و چه بلندمدت، طبیعی است که رشد قیمت‌ها هم در بازارهای داخلی و هم در بازارهای جهانی ادامه پیدا کند.

وی در پایان با توصیه به مردم تأکید کرد: بازار ارز و طلا بازارهایی با نوسان شدید و نقدشوندگی بالا هستند. توصیه می‌شود مردم از تصمیم‌گیری‌های هیجانی پرهیز کنند، پیش از هر اقدامی با کارشناسان مشورت داشته باشند و با افق سرمایه‌گذاری بلندمدت وارد این بازارها شوند. همچنین فروش دارایی‌ها یا استقراض سنگین برای ورود به این بازارها می‌تواند ریسک بالایی داشته باشد و منجر به از دست رفتن پس‌اندازها شود.