سهم خودروهای غیربومی در مشکلات تهران

همشهری_مهدی اسماعیل پور: رفت‌وآمد خودروهای پلاک شهرستان درتهران، هرچند این روزها سرتیتر اخبار و نقل محافل شده، اما موضوع تازه و جدیدی نیست. سال‌هاست درباره مشکلات و عوارض ناشی از تردد پرحجم خودروهای پلاک شهرستان، از ترافیک‌های سنگین در معابر و مشکل کمبود جای پارک تا آلودگی هوا و تصادفات جرحی و فوتی هشدار و تذکر داده می‌شود. حال سؤال اینجاست که چه تعداد خودروی پلاک شهرستان در تهران تردد دارد و سهم آنها از آلودگی هوای شهر و حوادث رانندگی چقدر است؟

ورود روزانه یک و نیم میلیون خودروی غیربومی
اواخر سال گذشته شورای شهر تهران و پلیس راهور به‌دنبال ایجاد محدودیت‌هایی برای تردد خودروهای پلاک شهرستان در پایتخت و به‌ویژه در محدوده طرح ترافیک بودند که این موضوع درنهایت باتوجه به همراهی نکردن برخی افراد و نهادها به نتیجه خاصی نرسید و عقیم ماند. موضوع اصلی اینجاست که حجم بالای خودروها و حتی موتورسیکلت‌های پلاک شهرستان مشکلات زیادی را به شهر تهران تحمیل کرده است. سردار ابوالفضل موسوی‌پور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، درباره تردد پلاک‌های غیربومی در تهران می‌گوید: «روزانه حدود یک‌میلیون و ۵۰۰هزار خودرو وارد تهران و حدود ۹۰۰ هزار خودرو از آن خارج می‌شود.» البته این آمار فقط مربوط به ورود و خروج روزانه خودروهای پلاک شهرستان از تهران است. مالکان بخشی از خودروهای پلاک شهرستان در تهران سکونت دارند.

بیشترین ورودی از غرب و جنوب
براساس اطلاعات دوربین‌های ترددشمار در یک بازه زمانی یک‌ماهه، سهم خودروهای پلاک شهرستان در تردد کل خودروهای عبوری شمارش شده در شهر تهران ۲۸.۷ درصد بوده است. خودروهای پلاک شهرستان از ۱۸معبر مختلف از شمال، جنوب، شرق و غرب وارد محدوده شهر تهران می‌شوند، اما طبق اعلام پلیس راهور تهران، بیشترین ورودی را در بخش غربی و جنوبی شاهد هستیم. درواقع ساکنان شهرها و شهرک‌های اقماری و اهالی دیگر استان‌ها برای سفر روزانه به کلانشهر تهران، بیشتر از این مبادی خودشان را به محدوده پایتخت می‌رسانند. بخش غربی و جنوبی شهر تهران در مجموع ۶۱درصد از ورود و خروج‌های شهر تهران را به‌ خودشان اختصاص داده‌اند. سرهنگ مصطفی زینی‌وند، رئیس اداره کل تصادفات و مهندسی ترافیک پلیس راهور تهران می‌گوید: «۳۰ درصد خودروها از غرب، حدود ۳۱درصد خودروها از جنوب، ۲۲درصد از شرق و ۱۵.۷درصد از شمال وارد تهران می‌شوند.»

۲۳درصد خودروها پلاک شهرستان هستند
بر اساس آمارهای ثبت شده توسط دوربین‌ها حضور خودروهای پلاک شهرستان در سال ۱۴۰۴در محدوده کنترل ترافیک، ۲۳درصد از تردد روزانه خودروها مربوط به پلاک‌های شهرستان هستند. به‌عبارت دیگر از حدود ۵۰۰هزار خودرو که روزانه در محدوده مرکزی تهران تردد دارند، تقریبا ۱۱۵هزار موردشان پلاک شهرستان است. نکته جالب اینکه روزانه ۵۰۰هزار خودرو در مجموع یک و نیم میلیون تردد (ورود و خروج) ثبت می‌شود.

عامل ۱۸درصد تصادفات خسارتی
براساس آمارهای موجود، روزانه ۴میلیون و ۷۰۰هزار خودرو و ۴میلیون و ۴۰۰هزار موتورسیکلت در پایتخت تردد دارند که بخش قابل‌توجهی از آنها پلاک شهرستان هستند و به همان میزان هم این خودروها در سوانح و حوادث رانندگی شهر تهران سهم دارند. سرهنگ مصطفی زینی‌وند، رئیس اداره کل تصادفات و مهندسی ترافیک پلیس راهور تهران بزرگ به آمارهای سال ۱۴۰۳استناد می‌کند و می‌گوید: «حدود ۱۸درصد تصادفات خسارتی، ۱۷درصد تصادفات منجر به جرح و ۱۳درصد تصادفات منجر به مرگ در تهران مربوط به‌خودروهای پلاک شهرستان است.»

رد پای پلاک‌های شهرستان در آلودگی هوای تهران
مشکلات مربوط به تردد خودروهای پلاک شهرستان فقط ترافیک و تصادف نیست. این خودروها که اغلب معاینه فنی‌شان را در مراکز خارج از شهر تهران دریافت کرده‌اند و گاه فاقد معاینه فنی هستند، به جز بحث زیبایی بصری شهر، تأثیر زیادی هم در آلودگی هوای پایتخت دارند. سیدمحمدمهدی میرزایی‌قمی، مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران درخصوص سهم سالانه خودروهای پلاک شهرستان در انتشار آلودگی هوای شهر تهران، می‌گوید: «براساس مطالعات سیاهه انتشار شهرداری تهران، میزان تولید و انتشارآلایندگی سالانه خودروهای پلاک شهرستان براساس حجم تردد در شهر تهران در بخش آلاینده‌های گازی ۷۵هزار تن و در بخش ذرات معلق ۴۱۵تن برآورد می‌شود.»

۲۸.۷%
سهم خودروهای پلاک شهرستان در تردد کل خودروهای عبوری شمارش شده در تهران است

۲۳%
سهم تردد خودروهای پلاک شهرستان در محدوده طرح ترافیک است

۰۰۰, ۰۰۰, ۴
نفر جمعیت شناور شهر تهران است

۸۰۰,۰۰۰
خودرو ظرفیت استاندارد معابر شهر تهران است

سهم مبادی مختلف تهران در ورود خودروهای غیربومی
حدود ۳۰% غرب
حدود ۳۱% جنوب
حدود ۲۲% شرق
حدود ۱۶% شمال

میزان آلایندگی سالانه خودروهای پلاک شهرستان
۷۵۰۰۰ تن آلاینده‌های گازی
۴۱۵تن ذرات معلق

سهم خودروهای پلاک شهرستان در تصادفات شهر تهران
۱۸%
تصادفات خسارتی

۱۷%
تصادفات جرحی

۱۳%
تصادفات فوتی

۱۸معبر ورودی به تهران
جاده کن
بزرگراه خرازی
آزادراه کرج
جاده مخصوص
جاده اندیشه
سه‌راه شهریار
جاده احمدآباد مستوفی
آزاده‌راه ساوه
آزادراه قم
جاده قدیم قم
دورسون آباد
‌جاده ورامین
جاده شمس‌آباد
بزرگراه امام رضا(ع)
جاده هراز(دماوند)
جاده تلو
جاده ساوه
جاده فشم