اصلاح از خود مدیران باید آغاز شود، نه مقصرسازی بیرونی

به گزارش ایلنا، مسعود پزشکیان پیش از ظهر امروز پنجشنبه ۱۱ دی ۱۴۰۴، در ادامه برنامه‌های سفر دولت وفاق ملی به استان چهارمحال و بختیاری، در جلسه شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان، با اشاره به ضرورت تمرکز مدیران بر حل مسایل واقعی و اولویت‌های اجرایی گفت: دغدغه اصلی باید دغدغه همه‌ی مردم باشد و در این مسیر، نحوه گفت‌وگو با مدیران با نحوه گفت‌وگو با مردم و فعالان سیاسی متفاوت است و مدیریت اقتضائات خودش را دارد.

رئیس جمهور با تأکید بر نقش تعیین‌کننده مدیریت در توسعه و کیفیت عملکرد دستگاه‌ها اظهار داشت: در نگاه علمی گفته می‌شود بخش عمده توسعه، کیفیت و بهره‌وری هر سازمان به مدیر وابسته است و حتی آن بخش اندک باقی‌مانده نیز باز به تصمیم و هدایت مدیر برمی‌گردد و این یعنی رهبری سازمانی حرف اول را می‌زند.

پزشکیان با اشاره به نقش مدیر در تعیین جهت حرکت افزود: مدیر مسیر را نشان می‌دهد و قله را مشخص می‌کند و وقتی قله درست نشان داده شود، سازمان و اداره و مردم به سمت قله حرکت می‌کنند و اگر نگاه ضعیف باشد، همان وضعیت موجود تکرار می‌شود و در همان نقطه می‌مانیم.

رئیس جمهور با بیان اینکه نگاه بلند، نتیجه بلند می‌سازد گفت: مقایسه وضعیت با کشورهای همسایه و کشورهایی که در پیرامون قرار دارند نشان می‌دهد جایگاه کشور نباید در همین سطح باشد و حتی نباید به همین سطح قانع شد و باید بالاتر رفت و رسیدن به جایگاه بالاتر به نگاه مدیران، دانشگاهیان، فرهنگیان، سیاستمداران و همه نقش‌آفرینان وابسته است.

پزشکیان با تأکید بر اینکه منابع کم نیست اما مصرف نادرست است اظهار داشت: بحثی که در مدیریت بارها مطرح می‌شود این است که منابع فراوان است اما مصرف درست نیست و مسئله این نیست که مصرف نباشد، مسئله این است که بد مصرف می‌شود و این مستقیماً به مدیریت مرتبط است.

رئیس جمهور افزود: قدم اول برای مدیر این است که بداند با چه منابعی و با چه واقعیتی روبه‌رو است و قدم دوم این است که بداند این منابع چگونه باید مدیریت شود و قدم سوم این است که چشم‌اندازی مشخص شود تا معلوم باشد مقصد کجاست و بعد باید فکر شود با همین منابع چگونه می‌توان به مقصد رسید و اگر قرار است منبعی خلق شود، چه چیزی باید خلق شود.

پزشکیان با اشاره به نمونه‌های عینی از مصرف نادرست انرژی گفت: در مسیر ورود به مجموعه، چراغ‌های حیاط روشن بود و حتی در محلی که محل استراحت بود، چراغ‌های متعدد روشن بود و در همان فضا با یک چراغ هم روشنایی تأمین می‌شد.

رئیس جمهور با بیان نمونه دیگری از اسراف در مصرف منابع اظهار داشت: در همان فضای گرم‌شده، درزها به اندازه‌ای بود که سرما وارد می‌شد و گرمایش به زحمت اثر می‌کرد و این یعنی هزینه انجام می‌شود اما نتیجه کامل حاصل نمی‌شود و این مسئله به مدیریت ساختمان و مدیریت مصرف برمی‌گردد.

پزشکیان با اشاره به دستورهای دینی درباره پرهیز از اسراف گفت: در قرآن آمده است که اسراف نکنید و خدا اسراف‌کنندگان را دوست ندارد و این فقط یک توصیه نیست و یک دستور است؛ رهبر انقلاب نیز در سخنرانی‌های ماه‌های گذشته بر صرفه‌جویی و پرهیز از اسراف تأکید کرده است.

رئیس جمهور با بیان اینکه صرفه‌جویی باید از مدیریت آغاز شود، افزود: آموزش و توصیه به مردم لازم است، اما وقتی نوبت به مدیران می‌رسد، اسراف برای مدیران زیبنده و‌پذیرفته نیست و اگر مدیریت اصلاح شود، بخش بزرگی از مشکلاتی که مطرح می‌شود به سادگی قابل حل است.

پزشکیان با اشاره به ظرفیت عظیم صرفه‌جویی در کشور اظهار داشت: اگر فقط مقدار کمی صرفه‌جویی در مصرف انرژی انجام شود، اثرش بسیار بزرگ است؛ صرفه‌جویی ده درصدی معادل حدود ۹۰۰ هزار بشکه نفت و گاز در روز است و صرفه‌جویی بیست درصدی حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه و صرفه‌جویی سی درصدی حدود دو و نیم میلیون بشکه در روز است.

رئیس جمهور با اشاره به وضعیت فروش و درآمدهای انرژی گفت: میزان فروش روزانه در شرایط موجود حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه است و وقتی صرفه‌جویی با این اعداد مقایسه شود، روشن می‌شود که اصلاح مصرف چه ظرفیت بزرگی برای کشور ایجاد می‌کند. این مسئله فقط مربوط به اداره نیست و خانه‌ها، مسجدها و دفاتر اداری هم همین وضعیت را دارند.

دکتر پزشکیان با تأکید بر مسئولیت‌پذیری مدیران و خودانتقادی گفت: وقتی مردم مشکل معیشت دارند، نباید دنبال مقصر بیرونی گشت و مقصر را جای دیگر جست‌وجو کرد. سهم هر مدیر و هر مجموعه باید دیده شود، هر کسی باید از خود شروع کند و با اصلاح رفتار خود، مسیر اصلاح را باز کند.

رئیس جمهور با اشاره به فاصله میان دانستن و عمل کردن اظهار داشت: فاصله‌ای میان علم و درک و رسیدن به حکمت وجود دارد و همین فاصله است که باعث می‌شود سخن درست گفته شود اما عمل در همان مسیر شکل نگیرد در حالی که دستور روشن است، رفتار اصلاح نمی‌شود.

پزشکیان با بیان اینکه آیات و دستورها برای عمل است، افزود: آیات برای عمل، تزکیه و برای یادگیری کتاب و حکمت آمده است؛ اینها نصیحت صرف نیست و دستور است و وقتی چراغ‌ها در روز روشن می‌ماند، یعنی دستور ساده هم اجرا نشده است. اینها مسایل بسیار ساده است اما اثر بسیار بزرگ دارد.

رئیس جمهور با طرح نمونه‌ای از صرفه‌جویی در مقیاس ملی گفت: اگر در کشور میلیون‌ها خانه وجود داشته باشد و فقط یک چراغ اضافی خاموش شود، حجم بسیار بزرگی از انرژی صرفه‌جویی می‌شود؛ وقتی مصرف این‌گونه بی‌حساب است، انتظار اصلاح بدون اصلاح رفتار ممکن نیست. اول باید خود را درست کرد تا بعد بتوان مشکلات اجتماعی را حل کرد.

پزشکیان با تأکید بر نقش نگاه و رویکرد در یافتن راه‌حل اظهار داشت: هرچه دیده شود همان به دست می‌آید. اگر نگاه این باشد که بدون کمک دیگران حرکت ممکن نیست، حرکت متوقف می‌شود و اگر نگاه این باشد که می‌توان راه پیدا کرد، راه پیدا می‌شود. برای تلاش در مسیر درست، وعده هدایت و گشایش داده شده است.

رئیس جمهور افزود: حتی اگر فرض شود دولت کمکی نکند یا دولت نتواند کاری انجام دهد، باز مدیران باید تصمیم بگیرند که به وضع موجود راضی هستند یا دنبال تغییر هستند. تغییر به نگاه و فکر و تلاش مدیر وابسته است و بسته به اینکه برای حل مسئله چند راه‌حل پیدا شود، مسیر رسیدن به هدف هم روشن‌تر می‌شود.

پزشکیان با اشاره به نقش بصیرت و نگاه روشن در مدیریت گفت: در دعا درخواست می‌شود که نور در نگاه و بصیرت در دین و یقین در دل قرار بگیرد و دین یعنی راه زندگی و وقتی باور به راه‌های متعدد وجود داشته باشد، راه پیدا می‌شود.

رئیس جمهور با اشاره به تجربه مشارکت مردم در مدرسه‌سازی اظهار داشت: مدرسه‌ها را دولت نساخت، مردم ساختند. وقتی گفته می‌شود ۵۹ مدرسه ساخته شده، ساختن ۲۰۰ مدرسه هم ممکن بود، میزان دستاورد به اندازه نگاه و به اندازه سطح رضایت از هدف است؛ اگر هدف بزرگ‌تر دیده شود، نتیجه بزرگ‌تر به دست می‌آید.

پزشکیان با بیان اینکه به اندازه نگاه، نتیجه حاصل می‌شود افزود: اگر به پنجاه راضی شویم، پنجاه به دست می‌آید و اگر به صد راضی شویم، صد به دست می‌آید و اگر به هزار راضی شویم، هزار به دست می‌آید؛ رسیدن به مقصد به همان تصویری وابسته است که در ذهن شکل می‌گیرد.

رئیس جمهور با اشاره به مفهوم قدر و ظرفیت‌سازی گفت: قدر و اندازه باید شناخته شود. هرچه اندازه بالاتر تعریف شود، همراهی و امکان حرکت نیز بیشتر می‌شود؛ قدرشناسی یعنی اینکه مدیران و مجموعه‌ها بدانند چه اندازه‌ای از توان و ظرفیت باید مطالبه شود و به چه سطحی نباید قانع شد.

دکتر پزشکیان با تأکید بر اینکه این مباحث دستورالعمل است نه توصیه صرف اظهار داشت: برخی این مباحث را نصیحت می‌دانند اما اینها دستورالعمل است، قرآن برای عمل است و این نگاه که قرآن فقط برای مراسم و فقط برای خواندن باشد، نگاه درستی نیست.

رئیس جمهور با اشاره به معیارهای مدیریت دینی گفت: در نگاه دینی، وظیفه پیشوا عمل به کتاب، برپا داشتن عدالت و پیگیری حق است؛ این نگاه در سخنان امام حسین (ع) نیز مطرح شده است. این یعنی کتاب برای زندگی است و وقتی همین دستورها اجرا شود، بسیاری از مشکلات حل می‌شود.

دکتر پزشکیان با بیان اینکه مقصرسازی بیرونی مسئله را حل نمی‌کند افزود: وقتی مردم ناراضی هستند، نباید دنبال مقصر بیرونی گشت. مسئولیت بر عهده مدیریت و عملکرد است؛ وظیفه این است که خدمت ارائه شود و رضایت مردم حاصل شود، منابع درست مدیریت، راه حل پیدا و مشکلات حل شود.

رئیس جمهور با انتقاد از تبدیل شدن مدیریت بهره‌وری به مدیریت هزینه گفت: مدیر نباید مدیر هزینه باشد؛ مدیریت باید به سمت بهره‌وری،کارایی و کیفیت حرکت کند. در حالی که مصرف برق چند برابر اروپا مطرح می‌شود، باید دید چرا چنین مصرفی وجود دارد و چرا کشوری با منابع محدود چنین مصرفی دارد و بعد مردم با مشکل معیشت مواجه می‌شوند.

پزشکیان با تأکید بر وظیفه سنگین مدیران گفت: مسئولیت سنگین است؛ این مسئولیت با ایجاد توقع حل نمی‌شود. مسئله عملیات و اجرا است و نباید شرط گذاشته شود، حل مسئله به اراده و تصمیم وابسته است.

رئیس جمهور افزود: اگر انتظار باشد که دیگران از بیرون بیایند و مشکلات را حل کنند، همان انتظار طولانی می‌شود. اگر تصمیم به حل گرفته شود، راه پیدا، مسیر باز و تلاش برای حل، مسیر را روشن می‌کند.

پزشکیان با اشاره به وضعیت پیچیده معادلات و شرایط کنونی گفت: برغم دشواری شرایط باور این است که با تصمیم درست می‌توان مسایل را حل و می‌توان با قدرت از این مسیر عبور کرد.

رئیس جمهور با بیان ضرورت فعال شدن ظرفیت دانشگاه‌ها اظهار داشت: دانشگاه‌ها باید کمک کنند، اساتید دانشگاه باید از کار صرفاً کلاسی فاصله بگیرند و آنچه را می‌دانند به میدان عمل بیاورند. مدیریت استان‌ها باید این ظرفیت را جذب کند و از همفکری و کمک علمی استفاده کند تا مشکلات حل شود.

پزشکیان با اشاره به نمونه همکاری دانشگاهی در حوزه انرژی گفت: در حوزه آب، محیط زیست و انرژی از کمک اساتید استفاده می‌شود؛ نمونه‌هایی از همکاری با مراکز علمی در تهران وجود دارد، در دانشگاه صنعتی شریف نیز برنامه‌هایی برای کاهش مصرف انرژی مطرح است و گفته می‌شود امکان کاهش قابل توجه وجود دارد؛حتی گفته شد کاهش سی درصدی به عنوان یک ظرفیت مطرح شده و اگر ده درصد هم محقق شود، اثر بزرگی خواهد داشت.

رئیس جمهور با تأکید بر اینکه آغاز باید از مجموعه‌های علمی و دانشگاه‌ها باشد افزود: قرار است حرکت از دانشگاه‌ها شروع شود و دانشگاه‌ها روند را پیش ببرند؛ اگر این جریان راه بیفتد، صرفه‌جویی و اصلاح رفتار امکان‌پذیر است و این مسیر باید بیداری شکل بگیرد.

پزشکیان با تأکید بر ضرورت افزایش بهره‌وری و ارتقای کیفیت اظهار داشت: کشور به دقت در تصمیم‌گیری و اصلاح شیوه‌ها نیاز دارد. صرفه‌جویی باید به‌عنوان یک اصل‌پذیرفته شود، بهره‌وری باید افزایش یابد و کیفیت عملکردها ارتقا پیدا کند. در کنار این موارد، توجه به مردم و شنیدن دغدغه‌های آنان ضرورت دارد و هیچ‌کس حق ندارد با تصمیم‌های نادرست برای جامعه مشکل ایجاد کند. هرجا حقی از مردم ضایع شده باشد، مسئولیت آن متوجه مدیران است و اصلاح باید از همان‌جا آغاز شود.

پزشکیان با اشاره به نگاه فرصت‌محور در مواجهه با چالش‌ها گفت: به قول شهید سلیمانی، در دل دشواری‌ها، فرصت‌های بزرگ نهفته است و اگر نگاه درستی شکل بگیرد، همین شرایط می‌تواند زمینه‌ساز تحول شود. بسیاری از گشایش‌ها درست در دل سختی‌ها شکل می‌گیرد و نگاه واقع‌بینانه و مسئولانه می‌تواند مسیر حرکت را تغییر دهد.

رئیس جمهور با خطاب قرار دادن مدیران استان تصریح کرد: مدیران پرچمداران حرکت اصلاحی هستند و مسئولیت هدایت این مسیر بر عهده آنان است. تصمیم‌گیری آگاهانه، استفاده از دانش و تجربه، تکیه بر ظرفیت‌های علمی و اصلاح شیوه‌های مصرف، ابزارهایی است که می‌تواند عبور از دشواری‌ها را ممکن کند.

پزشکیان در پایان با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی و مسئولیت‌پذیری گفت: راه پیش‌رو ساده نیست، اما با همدلی، صداقت و‌پذیرش مسئولیت می‌توان از این مسیر عبور کرد. اگر هر یک از ما سهم خود را در اصلاح امور بپذیرد، می‌توان آینده‌ای بهتر، عادلانه‌تر و پایدارتر برای کشور رقم زد.