تخصیص ارز ۱۷۰ روزه؛ بحرانی که تولید را به مرز توقف رسانده است/ وزارت نیرو باید متولی مستقیم تخصیص ارز شود

مهدی افنانی، مدیرعامل شرکت "ایستا توان اتصال" در گفتگو با خبرنگار ایلنا؛ با تشریح وضعیت تولید تجهیزات برق صنعتی، از چالش‌های جدی در واردات مواد اولیه، طولانی شدن روند تخصیص ارز، محدودیت‌های اعمال‌شده توسط وزارت صمت و عدم پاسخگویی بانک مرکزی انتقاد کرد و هشدار داد ادامه این روند، پروژه‌های حیاتی هوشمندسازی شبکه برق کشور را با خطر توقف مواجه می‌کند.

 هدف هوشمندسازی شبکه است

افنانی در توضیح فعالیت این مجموعه عنوان کرد: حوزه کاری ما تولید تجهیزات برق صنعتی است و عمده مشتریان ما شرکت‌های توزیع برق زیرمجموعه توانیر و وزارت نیرو هستند. پروژه‌های شرکت ملی است و در مسیر هوشمندسازی شبکه توزیع برق کشور حرکت می‌کند.

وی افزود: هدف شرکت این است که شبکه توزیع را هوشمند کنند تا مدیریت مصرف و بهره‌وری انرژی بهبود یابد. با اقداماتی که انجام می‌دهیم تلاش می‌کنیم داده‌های دقیق‌تری در اختیار وزارت نیرو قرار گیرد تا بتوانند مدیریت مؤثرتری روی این منبع گران‌بهای انرژی داشته باشند.

افنانی با اشاره به زیرساخت‌های تولیدی شرکت بیان کرد: یک کارخانه در شهرک صنعتی کاوه ساوه داریم و یک واحد دیگر نیز در منطقه ویژه تجاری همان شهرک فعال است و حدود ۵۰ نفر در بخش تولید مشغول فعالیت هستند.

 ظرفیت تولید و وضعیت مواد اولیه

مدیرعامل شرکت ایستاتوان اتصال در تشریح سهم این شرکت از بازار توضیح داد: این مدل تجهیزات تا پیش از سال ۱۴۰۱ در کشور تولید نشده بود؛ اما امروز تقریباً ۱۰۰ درصد نیاز کشور از داخل تأمین می‌شود. البته ۶۰ تا ۷۰ درصد مواد اولیه ما خارجی است.

وی اضافه کرد: در بسیاری از بخش‌ها شرکت ما لیدر بازار است و طرح‌های نوآورانه را ابتدا ما پیشنهاد داده‌ایم. البته حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد نیاز کشور در این حوزه از طریق مناقصات به ما می‌رسد.

افنانی درباره ظرفیت تولید توضیح داد: در بخش کلیدهای اتوماتیک هوشمند، ظرفیت تولید سالانه ما حدود سه میلیون قطعه است و در بخش ذخیره‌سازها حدود ۳۰۰ هزار دستگاه. درخواست‌ها عمدتاً دولتی است و برآورد می‌کنیم در آینده بخش خصوصی نیز مصرف‌کننده شود.

مدیرعامل شرکت ایستاتوان اتصال درباره صادرات خاطرنشان کرد: به دو دلیل نتوانسته‌ایم وارد صادرات شویم؛ نخست اینکه هنوز پاسخگوی نیاز داخلی نیستیم و دوم اینکه برند کاملاً ایرانی‌مان در بازارهای همجوار با موانع بازرگانی و محدودیت‌های برندینگ روبه‌رو است.

فناوری، قیمت‌گذاری و معرفی محصولات جدید

افنانی در تشریح ویژگی‌های فنی محصولات تأکید کرد: کلیدهای هوشمند ما نسبت به فیوزهای قدیمی قابل کنترل از راه دور بوده و فرمان‌پذیر هستند. طراحی کلیدها بر اساس شرایط اقلیمی گرم ایران انجام شده است.

وی درباره شیوه قیمت‌گذاری متذکر شد: قیمت‌گذاری ما دستوری نیست و تابع عرضه و تقاضاست؛ اما چون فروش از طریق سامانه تدارکات دولت انجام می‌شود، مناقصات رقابتی عملاً قیمت‌ها را محدود می‌کند. این موضوع با نوسانات شدید ارز مشکل‌ساز می‌شود؛ زیرا وقتی نرخ ارز ۳۰ درصد جهش دارد، امکان اعمال اصلاح قیمت وجود ندارد.

مدیرعامل ایستاتوان اتصال با اشاره به نوآوری‌های اخیر گفت: شرکت ما سالانه دو تا سه محصول جدید معرفی می‌کند. در نمایشگاه صنعت برق امسال کلیدهای مینیاتوری هوشمند را برای اولین‌بار در کشور معرفی کردیم. این محصول براساس درخواست مستقیم وزیر نیرو برای مدیریت مصرف منازل طراحی شد.

وی افزود: در حوزه ذخیره‌سازهای کوچک و متوسط نیز وزارتخانه نگاه ویژه‌ای دارد و امسال حدود ۵۰۰ هزار دستگاه باید برای تابستان آماده شود.

 از محدودیت واردات تا بحران‌های تخصیص ارز

افنانی با اشاره به اینکه بیشترین فشار بر تولیدکنندگان از ناحیه سیاست‌گذاری است؛ بیان کرد: تمام کسری‌ها و محدودیت‌های دولت را درک می‌کنم؛ اما انتظار دارم در این شرایط سخت، محدودیت‌های جدید اضافه نشود. وزارت صمت در ابتدای سال سهمیه واردات مواد اولیه را تعیین می‌کند و ما براساس همان سهمیه در مناقصات شرکت می‌کنیم و به وزارت نیرو تعهد می‌دهیم؛ اما در زمان ثبت سفارش، شرایط تغییر می‌کند.

وی ادامه داد: ثبت سفارش ۳۰ روز طول می‌کشد، پس از آن وارد صف ۶۰ روزه بانک مرکزی می‌شویم. این روند کم‌کم به ۹۰، ۱۵۰ روز و حتی به ۱۷۰ روز رسیده است و این تأخیر، برنامه تولید را مختل می‌کند. بانک مرکزی هیچ پاسخ شفافی درباره سهمیه ارزی نمی‌دهد و ما در مقابل وزارت نیرو متعهد هستیم، اما ابزار عمل نداریم.

مدیرعامل این شرکت ادامه داد: وقتی ارزی تخصیص داده نمی‌شود، مجبوریم از روش‌های پرهزینه‌تری مانند پیله‌وری یا خرید ارز آزاد استفاده کنیم. این موضوع هزینه تمام‌شده را بالا می‌برد و حاشیه سود ۱۰ تا ۱۵ درصدی ما را کاملاً از بین می‌برد. در برخی پروژه‌ها حتی صرفه با این است که ضمانت‌نامه ضبط شود اما کالا تأمین نشود.

وی نسبت به تبعات این وضعیت هشدار داد: ضرر نهایی متوجه مردم است. قطع برق صنایع در سال گذشته بیش از ۵۰ میلیون متر (به گفته وزارت صمت) خسارت ایجاد کرده است. یک برنامه‌ریزی شفاف می‌تواند جلوی تکرار چنین خساراتی را بگیرد.

افنانی درباره پیگیری مطالبات تولیدکنندگان گفت: موضوع را با آقای حائری، معاون وزیر نیرو، مطرح کردیم. وزارت نیرو منابع ارزی دارد و می‌تواند متولی این کار باشد. مشابه وزارت بهداشت که در برخی حوزه‌ها واردات را مدیریت می‌کند، وزارت نیرو نیز باید سهمیه ارزی تولیدکنندگان تجهیزات صنعت برق را مستقیماً برعهده بگیرد.

وی افزود: بانک مرکزی باید پاسخگو باشد. نمی‌شود اول سال بگویند سهمیه دارند و وسط سال اعلام کند نداریم. تولیدکننده نمی‌تواند در ابهام تصمیم‌گیری کند.

مدیرعامل شرکت ایستاتوان اتصال درباره رویکرد وزیر نیرو عنوان کرد: آقای وزیر نگاه مثبتی دارد و حتی پیشنهاد نصب محصولات ما در دفتر خودشان را دادند، اما این حمایت‌ها هنوز به نتیجه عملی نرسیده است.

افنانی بیان کرد: در تمام این مدت تنها نهادی که گوش شنوا داشت، گمرک جمهوری اسلامی بود. از گمرکات مناطق مختلف از شهرک صنعتی کاوه تا بندرعباس و فرودگاه امام و ... تشکر ویژه دارم. گمرک با ارائه راهکارهای عملی، بخشی از گره بزرگ تأمین مواد اولیه را باز کرده است.