تشکیل کمیسیون‌های تخصصی دائمی در دانشگاه آزاد برای راهبری حوزه پژوهش

به گزارش ایسنا، حامد افشاری، سرپرست معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی در گردهمایی معاونان پژوهش و فناوری سراسر کشور، با تأکید بر لزوم پرهیز از کلی‌گویی و تمرکز بر اقدامات عملیاتی، از تشکیل کمیسیون‌های تخصصی دائمی برای راهبری حوزه پژوهش خبر داد. وی دانشگاه آزاد اسلامی را ثمره انقلاب اسلامی دانست که توانست انحصار تحصیلات تکمیلی را بشکند و امید را در دل جوانان زنده کند. گردهمایی سراسری معاونان پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی، صبح روز دوشنبه ۹ دی ۱۴۰۴ با حضور دکتر حامد افشاری، سرپرست معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه، در سالن غدیر واحد تهران مرکزی برگزار شد.

افشاری در آغاز سخنان خود با تبریک ایام ولادت ائمه اطهار (ع)، به بیان خاطره‌ای از دکتر طهرانچی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی پرداخت و گفت: در یکی از جلسات شورای دانشگاه که در مشهد مقدس برگزار می‌شد، دکتر طهرانچی نکته‌ای کلیدی را یادآور شدند. ایشان خطاب به مدیران تأکید کردند که هرچه مسئولیت انسان سنگین‌تر می‌شود، نیاز به ارتباط معنوی و تهجد شبانه، به‌ویژه نماز شب، بیشتر احساس می‌شود.

وی افزود: دکتر طهرانچی همواره علاوه بر راهبری مباحث علمی، پژوهشی و تحقیقاتی، در مباحث معرفتی و اخلاقی نیز استاد و راهنمای ما بوده‌اند و این نگاه معنوی در مدیریت کلان دانشگاه جاری است.

رویکرد عملیاتی و تشکیل کمیسیون‌های دائمی

سرپرست معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه آزاد با اشاره به ساختار این گردهمایی سه روزه اظهار داشت: در این نشست به دنبال کلی‌گویی نیستیم؛ بلکه هدف اصلی ورود به جزئیات عملیاتی و اجرایی است. به همین منظور، کمیسیون‌های تخصصی توسط دکتر محمدی برنامه‌ریزی شده است که اعضا در آن به شور و مشورت می‌پردازند.

افشاری با ابلاغ سلام دکتر رنجبر و اعلام حضور ایشان در مراسم اختتامیه روز پنجشنبه برای جمع‌بندی نهایی، تصریح کرد: نکته حائز اهمیت این است که کمیسیون‌های تشکیل شده در این اجلاس، مقطعی و صرفاً برای این چند روز نیستند، بلکه این کمیسیون‌ها به صورت دائمی فعالیت خواهند کرد تا خروجی جلسات به صورت مستمر پیگیری شود.

دانشگاه آزاد؛ شکستن انحصار علمی و ایجاد امید

این مقام مسئول در بخش دیگری از سخنان خود به واکاوی نقش تاریخی دانشگاه آزاد اسلامی پرداخت و گفت: هیچ‌کس نمی‌تواند نقش دانشگاه آزاد را به عنوان یکی از ثمرات مهم انقلاب اسلامی نادیده بگیرد. پیش از انقلاب و حتی در سال‌های ابتدایی پس از آن، تحصیلات تکمیلی ویژه یک قشر خاص بود و بسیاری از جوانان مستعد یا به دلیل ظرفیت محدود دانشگاه‌های دولتی پشت کنکور می‌ماندند و یا مجبور به مهاجرت می‌شدند.

وی افزود: تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی باعث ایجاد امید در دل مردم شد و این باور را تقویت کرد که می‌توان در داخل کشور و با هر شرایطی ادامه تحصیل داد. روزهایی را به یاد دارم (ورودی سال ۸۱) که کلاس‌های درس چنان مملو از دانشجو بود که برخی دانشجویان ناچار بودند خارج از کلاس بنشینند و فقط صدای استاد را بشنوند؛ این نشان‌دهنده عطش جامعه برای علم‌آموزی بود که دانشگاه آزاد به آن پاسخ داد.

تغییر ریل از کپی‌برداری به تولید فناوری

افشاری با مقایسه روند رشد علمی کشور با الگوهای جهانی نظیر چین، خاطرنشان کرد: زمانی بود که کشورهایی مانند چین در کنفرانس‌های علمی تنها شنونده بودند و از فناوری‌های غربی کپی‌برداری می‌کردند، اما امروز به پیشتازان علم و فناوری تبدیل شده‌اند. ما نیز در دانشگاه آزاد اسلامی دورانی را پشت سر گذاشتیم که تمرکز صرفاً بر آموزش و صدور مدرک بود تا نیاز جامعه برطرف شود.

وی تأکید کرد: امروز اما شرایط تغییر کرده است. دانشگاه آزاد اسلامی دیگر تنها به دنبال آموزش صرف نیست، بلکه همان‌طور که کشورهای پیشرو از کپی‌برداری به نوآوری رسیدند، ما نیز باید با عبور از آموزش‌محوریِ صرف، به سمت تولید فناوری، حل مسئله و نقش‌آفرینی مؤثر در زیست‌بوم نوآوری کشور حرکت کنیم.

معاونت پژوهش و فناوری؛ معمار آینده و اعتبار دانشگاه

افشاری در ادامه سخنان خود با اشاره به تحولات شگرف تکنولوژی در عرصه آموزش گفت: امروز تعدد ابزارهای فناوری، مرزهای فیزیکی آموزش را از میان برداشته است. اکنون می‌توان در گوشه‌ای نشست و در کلاس‌های دانشگاه‌های تراز اول دنیا شرکت کرد و مدرک گرفت. این تغییر پارادایم نشان می‌دهد که اگرچه کیفیت آموزشی باید همچنان سرلوحه کار ما باشد، اما آموزش به تنهایی دیگر مزیت رقابتی نیست.

وی تصریح کرد: آنچه امروز باعث تمایز دانشگاه‌های برتر جهان (مانند استنفورد) می‌شود، صرفاً کلاس‌های درس نیست، بلکه پژوهش و فناوری است. بنابراین، نقش شما به عنوان معاونان پژوهش، "شکل‌دهی به آینده دانشگاه" است. پایداری و بقای دانشگاه در گرو تصمیمات و اقدامات حوزه پژوهش و فناوری است.

گذار به دانشگاه‌های نسل نو: تأکید بر اثرگذاری اجتماعی و اقتصادی

سرپرست معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی با تبیین سیر تحول نسل‌های دانشگاهی اظهار داشت: دانشگاه‌های نسل اول آموزش‌محور و نسل دوم پژوهش‌محور بودند و سپس به سمت کارآفرینی رفتند. اما امروز دانشگاهی پیشتاز است که "اثر اجتماعی" (Social Impact) بالایی داشته باشد.

وی با معرفی دو کلیدواژه راهبردی برای آینده پژوهشی دانشگاه افزود: از این پس باید تمام فعالیت‌های ما، اعم از مراکز تحقیقاتی، آزمایشگاه‌ها و پایان‌نامه‌ها با دو معیار سنجیده شوند: ۱. اثرگذاری اجتماعی و ۲. اثرگذاری اقتصادی. ما باید ببینیم چقدر توانسته‌ایم گره‌ای از مشکلات اقتصادی جامعه باز کنیم، چرا که به فرموده رهبری، مشکل امروز کشور اقتصاد است.

افشاری خاطرنشان کرد: معاون پژوهشی در واقع معمار اعتبار علمی، درآمد پایدار و اثرگذاری اجتماعی دانشگاه است.

هیچ بخشنامه‌ای جایگزین اراده مدیران نمی‌شود

این مقام مسئول در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه به واسطه سوابق اجرایی خود در واحدهای دانشگاهی، با مشکلات صف و ستاد کاملاً آشناست، گفت: مسئله اصلی ما در این گردهمایی، تکرار مکررات نیست، بلکه مسئله این است که چه کسی قرار است این وضعیت را تغییر دهد؟ پاسخ روشن است: شما. هیچ ستاد یا بخشنامه‌ای نمی‌تواند جایگزین اراده و تصمیم‌گیری معاون پژوهش و فناوری در واحد دانشگاهی شود.

افشاری گفت: ما اینجا هستیم تا در کمیسیون‌ها آیین‌نامه‌ها را اصلاح کنیم، اما در نهایت این شما هستید که باید با تسلط بر نقش خود، وضعیت موجود را به نفع دانشگاه و جامعه تغییر دهید. قرار نیست ما فقط یک مدیر ساده باشیم؛ بلکه باید رهبران تغییر در زیست‌بوم فناوری منطقه خود باشیم. 

عبور از شبکه جزیره‌ای؛ راهکار دانشگاه آزاد برای حل مسائل کلان

افشاری با انتقاد از عملکرد جزیره‌ای در برخی واحدها گفت: دانشگاه آزاد اسلامی با داشتن بیش از ۳۷ واحد اصلی و حدود ۴۰۰ مرکز وابسته، یک شبکه بزرگ است؛ اما متأسفانه تاکنون مانند یک شبکه منسجم عمل نکرده است. ما واحدهایی مستقل هستیم که زبان و جهت مشترکی نداریم. اگر این شبکه فعال شود و به صورت تیمی کار کند، می‌توانیم کارهای بزرگی انجام دهیم.

وی با ذکر مثال‌هایی از موفقیت‌های واحدهای دانشگاهی افزود: به عنوان مثال واحد اصفهان در حوزه تولید بذر موفق بوده است؛ با توجه به اینکه کشور سالانه واردات زیادی در این حوزه دارد، اگر این موفقیت را در قالب یک شبکه ملی توسعه دهیم، می‌توانیم به یک بازیگر اصلی در امنیت غذایی کشور تبدیل شویم و خلق ثروت عظیمی داشته باشیم.

معاونان پژوهشی؛ رهبران زیست‌بوم نوآوری، نه مدیران بخشنامه‌ای

سرپرست معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه خطاب به معاونان پژوهشی گفت: انتظار من از شما این است که صرفاً یک مدیر اداری و مجری بخشنامه‌ها نباشید، بلکه باید رهبر زیست‌بوم فناوری منطقه خود باشید. شما باید استعدادهای دانشجویی را شناسایی کنید، شبکه‌ای از نخبگان بسازید و آن‌ها را به سمت حل مسائل واقعی سوق دهید.

وی تصریح کرد: اگر معاونت پژوهشی چابک و فعال نباشد، آموزش، فرهنگ و اقتصاد دانشگاه نیز دچار خدشه می‌شود. اگر ما بتوانیم امیدآفرینی کنیم و خلق ثروت داشته باشیم، فرهنگ دانشگاه ارتقا می‌یابد و آموزش نیز هدفمند می‌شود. بنابراین معاونت پژوهش و فناوری موتور محرک تحول دانشگاه است.

چشم‌انداز سه ساله: حل مسائل کلان و خلق ثروت

افشاری با ترسیم چشم‌انداز سه ساله دانشگاه آزاد اسلامی اظهار داشت: پرسش کلیدی این است که وقتی سه سال دیگر به امروز نگاه می‌کنیم، آیا می‌توانیم با افتخار بگوییم دانشگاه آزاد ۱۰ تا ۲۰ کلان‌مسأله کشور را حل کرده است؟ هدف ما این است که در سه سال آینده، دانشگاه آزاد علاوه بر جایگاه علمی، در حوزه فناوری و نوآوری نیز اثرگذارترین نهاد کشور باشد.

وی با اشاره به داستان‌های موفقیت در دانشگاه گفت: ما نمونه‌های موفقی داریم؛ از زباله‌سوز پلاسما در واحد علوم و تحقیقات که در لبه تکنولوژی است تا مخازن کامپوزیتی در آذربایجان شرقی و مرکز تکامل کودکان در مشهد. این‌ها نشان می‌دهد که "ما می‌توانیم". باید این باور را تقویت کنیم که با درایت و اراده مستحکم، حل مسائل کشور امکان‌پذیر است.

هم‌راستاسازی مأموریت‌ها در سرای نوآوری و مراکز رشد

این مقام مسئول بر لزوم شفاف‌سازی انتظارات تأکید کرد و گفت: در این گردهمایی باید به یک زبان مشترک برسیم؛ اینکه دقیقاً از "سرای نوآوری"، "مرکز رشد" یا "آزمایشگاه" چه خروجی‌ای انتظار داریم؟ شاخص موفقیت ما نباید صرفاً تعداد باشد، بلکه باید ببینیم چند مسأله از منطقه و کشور حل شده و چه میزان اثر اقتصادی و اجتماعی ایجاد شده است.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه آزاد اسلامی، افشاری در گردهمایی سراسری معاونان پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی، با تأکید بر تغییر ریل دانشگاه از آموزش‌محوری به سمت اثرگذاری اجتماعی و اقتصادی، از معاونان پژوهشی خواست تا با عبور از مدیریت بوروکراتیک، به رهبران زیست‌بوم نوآوری در مناطق خود تبدیل شوند.

وی با اشاره به ظرفیت عظیم شبکه دانشگاه آزاد، هدف‌گذاری اصلی را حل مسائل کلان کشور و خلق ثروت پایدار در یک افق سه ساله ترسیم کرد و تشکیل کمیسیون‌های تخصصی دائمی را گامی عملیاتی برای تحقق این اهداف دانست.

منبع : ایسنا