اعتراضات و تحولات اخیر لبنان طی سه ماه گذشته وجود تنگناهای اقتصادی و سیاسی را نمایان کرد. در همین حال اعتراضات و تنش ها دستاویزی برای برخی از نیروهای مخالف در بیروت شد و رئیس جمهور و رئیس پارلمان که دو عنصر اصلی تعیین دولت هستند چاره ای جز ایجاد یک دولت جدید با رویکردی تازه نداشتند. از همین رو حسان دیاب نخست وزیر تازه لبنان به تازگی انتخاب شده که فردی آکادمیک تلقی می شود اما گرایش های سیاسی او چندان مشهود نیست اما در چینش کابینه خود تخصص گرایی و تجربه را به عنوان دو فاکتور مهم در نظر گرفته است که این اتفاق حاصل توافق رئیس جمهور، رئیس پارلمان و همچنین احزاب مختلفی است تا افراد جدید با رویکردی متفاوت در کابینه حضور داشته باشند. البته ناگفته نماند که احزاب سوسیالیست دروزی،فالانژ و المستقبل مشارکتی در این زمینه نداشته اند و در جناح مخالف باقی مانده اند اما حمایت اکثریت پارلمان از دولت فعلی احتمال بروز مشکلات جدید را کاهش داده است. البته طرفداران احزابی که در کابینه مشارکت ندارند برای اعتراض به خیابان ها آمده اند و بدون هیچ توجیهی خواستار برکناری دولت و برگزاری انتخابات زودرس پارلمانی شده اند. با همه این تفاسیر به نظر می رسد حسان دیاب با توجه  به وعده هایی چون اصلاحات اقتصادی، مبارزه با مفسدین و برگرداندن اموال آنها به خزانه تا حدودی بتواند بخش بزرگی از مخالفین را قانع کند. تفاوت ساختاری دولت دیاب و حریری نیز از دیگر نکات مهم است. سعد حریری بیشتر به واسطه نفوذ پدرش و حمایت عربستان توانست موقعیت خوبی بدست آورد اما از لحاظ مدیریتی او تجربه خاصی نداشته و حتی در حوزه تجارت شخصی نیز مانند رفیق حریری موفق عمل نکرد و در همین راستا بخش عظیمی از سرمایه های پدرش را نیز از دست داد. با بررسی کابینه سعد حریری نیز می توان دریافت که آن افراد بیشتر از جایگاه سیاسی برخوردار بودند تا جایگاه عملیاتی. این در حالیست که در کابینه جدید دولت لبنان به رهبری حسان دیاب وزرا از لحاظ سیاسی جایگاه چندانی ندارند اما در بُعد تخصصی از توانمندی های بالایی برخوردار هستند و برای اداره امور کشور برنامه دارند. البته ناگفته نماند که در روزهای آتی باید منتظر ماند تا برنامه کاری دولت جدید معین شود. روند به گونه ای است که دولت با ارائه برنامه کاری خود و جدول زمانبندی باید نظر پارلمان را جلب کند تا بتواند اداره امور را در دست بگیرد.  مقایسه برنامه دولت جدید و برنامه دولت حریری که هیچ کدام جنبه عملیاتی به خود نگرفت ماهیت و تفاوت این دو دولت را به خوبی در معرض قضاوت قرار خواهد داد. آنچه که برای اولین بار در لبنان رخ می دهد اهمیت دادن به تخصص گرایی به جای وابستگی سیاسی به هر حزب و گروه است که به نوع خود نقطه عطفی محسوب می شود. با توجه به شرایط حساس لبنان و با در نظر گرفتن تهدیدها و تحریم ها از سوی برخی کشورهای غربی، حسان دیاب با کارشکنی ها و چالش هایی برای عمل کردن به وعده های خود روبرو است و توطئه ها برای ناکام گذاشتن قدیمی ترین مجموعه جهان عرب همچنان تداوم خواهد یافت. آنچه که دیاب بیش از پیش بدان نیازمند است وجود حمایت های مردمی برداشتن گام های اولیه است که چنین روندی کمی زمان بر است. از سویی باید وضعیت اقتصادی بیروت را نیز مورد ارزیابی قرار داد. خروج ده ها میلیارد دلار سرمایه از کشور در جریان ناآرامی های اخیر در سه ماه گذشته، کاهش 50 درصدی ارزش پول ملی و بحران اقتصادی در این کشور از جمله واقعیات پیش رو است. پشت سر گذاشتن بحران های اولیه در چندماه اول، پشتیبانی رئیس جمهور، گروه هایی چون هشت مارس که از نفوذ بالایی برخوردار هستند می توانند دیاب را در روزها و ماه های آغازین زمامداری برای عبور از موانع و چالش ها یاری دهند. بحث روابط با ایران و ادامه مسیر حمایت از گروه های مقاومت از برنامه های اصلی و ثابت دولت لبنان برای مبارزه با اشغالگران است که دولت جدید نیز آن را اعلام کرده است. مجموعه هشت مارس اعم از مسیحیان، مسلمانان سنی و شیعه نیز به این رویکرد التزام داشته و در آینده نیز آن را دنبال خواهند کرد. *کارشناس مسائل خاورمیانه 310311