هوش مصنوعی؛ موتور محرک میراث فرهنگی و صنایع دستی

به گزارش روابط‌عمومی پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، چهارمین نمایشگاه دستاوردهای شرکت‌های خلاق و دانش‌بنیان حوزه هوش مصنوعی، امروز با حضور سیدرضا صالحی‌امیری وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، محمدهادی بکایی رئیس مرکز نوآوری و توسعه هوش مصنوعی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری، و سید عبدالحمید احمدی، قائم‌مقام رئیس جهاددانشگاهی و معاون پشتیبانی و مدیریت منابع در دانشگاه علم و فرهنگ افتتاح شد.

در آیین گشایش این نمایشگاه، محمدحسین ایمانی‌خوشخو، رئیس پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی و رئیس دانشگاه علم و فرهنگ با تاکید بر اینکه هوش مصنوعی یک ظرفیت است و نه تهدید، گفت: اگر برخورد ما باهوش مصنوعی فعالانه باشد و منفعل عمل نکنیم، این فناوری می‌تواند در همه زمینه‌ها به ما کمک کند و نمونه‌های آن را امروز در این نمایشگاه مشاهده می‌کنیم.

وی افزود: پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی جهاددانشگاهی که از سال ۱۳۹۷ تأسیس شده، امروز به یک مرجع تخصصی در حوزه صنایع فرهنگی کشور تبدیل شده و مورد اعتماد بسیاری از دستگاه‌های دولتی است. همکاری‌ها و قراردادهای مشترک متعددی با دستگاه‌های اجرایی شکل‌گرفته که یکی از نمونه‌های اخیر آن، همکاری با سازمان امور سینمایی برای اتصال تولیدکنندگان فیلم‌های کودک‌ونوجوان به بازار کشورهای عضو بریکس است.

وی تصریح کرد: در همین راستا، تهیه‌کنندگان و کارگردانان مطرح سینمای کودک‌ونوجوان طی هفته‌های اخیر در پارک حضور پیدا کردند و ارتباط آن‌ها با بازارهایی مانند روسیه، هند، مالزی و اندونزی در حال شکل‌گیری است؛ کشورهایی که استقبال خوبی از این همکاری‌ها داشته‌اند.

وی ابراز امیدواری کرد: در طول سه روز برگزاری نمایشگاه و با همراهی فعال رسانه‌ها، بتوانیم نشان دهیم که فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی ظرفیت‌های بسیار ارزشمندی برای توسعه کشور دارند.

هوش مصنوعی نیازمند توجه جدی است

در ادامه این مراسم، سید عبدالحمید احمدی قائم‌مقام رئیس جهاددانشگاهی نیز ضمن خیرمقدم به حاضران با اشاره به اهمیت این رویداد گفت: ایجاد مرکز پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی در جهاددانشگاهی از نخستین اقدامات این نهاد در دوره جدید بوده است، چراکه هوش مصنوعی به‌عنوان یک واقعیت فناورانه، نیازمند توجه جدی و تخصصی است.

وی افزود: باتوجه‌به سابقه و ظرفیت‌های جهاددانشگاهی در حوزه‌های علمی و فناورانه، امیدواریم از طریق فعالیت‌های این مرکز پژوهشی، گام‌های مؤثری در جهت استفاده مفید از هوش مصنوعی برای کشور برداشته شود. تأکید مسئولان عالی کشور بر بهره‌گیری از توان تخصصی جهاددانشگاهی، نشان‌دهنده اهمیت این مسیر است.

احمدی خاطرنشان کرد: امیدواریم با حضور وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، زمینه تعامل و همکاری هرچه بیشتر میان جهاددانشگاهی و این وزارتخانه در حوزه صنایع فرهنگی و هوش مصنوعی فراهم شود.

نقش بنیادین دانشگاه‌ها در مسیر توسعه کشور

سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نیز در این مراسم با تاکید بر نقش بنیادین دانشگاه در مسیر توسعه کشور اعلام کرد: اگر قرار است توسعه‌ای پایدار در ایران شکل بگیرد، این مسیر نه از نفت و فولاد، بلکه از انسان، فرهنگ و دانشگاه آغاز می‌شود.

وی افزود: دولت هر زمان که از سوی دانشگاه دعوت شده، بی‌درنگ پاسخ داده و باور دارد که دانشگاه موتور محرک اصلی توسعه انسانی و فرهنگی است.

وی با قدردانی از تلاش‌های دانشگاهیان در برگزاری نمایشگاه‌ها و فعالیت‌های علمی و فرهنگی بر نقش ویژه دانشگاه علم و فرهنگ و جهاد دانشگاهی در راهبری حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تاکید کرد و گفت: وزارت میراث‌فرهنگی به ظرفیت این دانشگاه بیش از بسیاری از مراکز علمی دیگر باور دارد و آن را شایسته پرچمداری توسعه در این سه حوزه می‌داند.

به گفته این مقام مسئول، اکنون کشور در برابر دو مسیر توسعه؛ یک مسیر متکی بر نفت، پتروشیمی و فولاد که بیش از یک قرن تجربه آن نتیجه‌ای درخور نداشته است. دوم، مسیر توسعه انسانی که از انسان فرهنگی و فرهیخته آغاز می‌شود.

وی تصریح کرد: انسان فرهنگی است که می‌تواند ریل توسعه را طراحی کند و دانشگاه، کانون اصلی شکل‌گیری این انسان است.

سهم بیش از ۸۰۰ میلیارد دلاری صنایع خلاق و فرهنگی

وی فرهنگ را به‌عنوان عنصر هویت‌ساز، شخصیت‌پرداز، انسجام‌آفرین و شتاب‌دهنده توسعه معرفی کرد و با اشاره به جایگاه اقتصاد فرهنگ در جهان اعلام کرد: حجم اقتصاد صنایع خلاق و فرهنگی در دنیا به بیش از ۸۰۰ میلیارد دلار رسیده، درحالی‌که سهم ایران از این بازار همچنان ناچیز است؛ این در شرایطی است که کشورهای آسیایی مانند چین، کره جنوبی و هند با سرعت در حال پیشروی در این حوزه هستند.

به گفته این مقام مسئول، گردشگری ایران پیش از هر چیز با زیباشناسی، معماری، تاریخ، سنت، شعر، ادب و هنر ایرانی شناخته می‌شود و این‌ها بزرگ‌ترین سرمایه‌های کشور هستند. هدف از دعوت گردشگران خارجی، تنها افزایش آمار نیست، بلکه معرفی ایران امن، زیبا و برخوردار از تمدنی عمیق است تا روایت واقعی ایران جایگزین تصویر ایران‌هراسی شود.

وی با اشاره به گستره میراث تاریخی ایران گفت: ایران حدود یک میلیون اثر تاریخی شناخته‌شده دارد که تاکنون ۴۳ هزار اثر آن ثبت ملی شده، ۲۹ اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته و ۵۸ اثر دیگر نیز در فهرست موقت ثبت جهانی ثبت شده‌اند.

فعالیت صنایع‌دستی ایران با بیش از ۳۰۰ رشته فعال

به گفته وی، اگر محدودیت‌های زمانی یونسکو وجود نداشت، ایران می‌توانست رتبه نخست جهان را از نظر تعداد آثار ثبت‌شده جهانی به دست آورد. این ظرفیت عظیم، دارایی یک ملت است و می‌تواند به صنایع خلاق و پیشران‌های توسعه تبدیل شود.

در بخش دیگری از سخنان، به نقش صنایع‌دستی در اقتصاد فرهنگ اشاره شد؛ حوزه‌ای که امروز بیش از ۵۷۳ هزار نفر در آن مشغول فعالیت هستند و بخش قابل‌توجهی از آن را زنان و خانه‌دارانی تشکیل می‌دهند که در خانه‌های خود تولید می‌کنند. این فعالیت‌ها هم خانواده‌محور است، هم هویت‌ساز و هم احیاکننده فرهنگ و سنت‌های ایرانی.

وی عنوان کرد: صنایع‌دستی ایران با بیش از ۳۰۰ رشته فعال، از فرش دستباف و خاتم و منبت گرفته تا آیینه‌کاری و ده‌ها هنر دیگر، باید دوباره در متن زندگی مردم دیده شود.

ثبت جهانی هنر آیینه‌کاری ایران در یونسکو

وی همچنین از ثبت جهانی هنر آیینه‌کاری ایران به‌عنوان میراث‌فرهنگی ناملموس در یونسکو خبر داد و گفت: این هنر که جایگاهی ویژه در معماری تاریخی ایران داشته، نیازمند احیا و بازخوانی علمی و دانشگاهی است. از دانشگاه‌ها خواسته شد نقش فعال‌تری در احیای هنرهای سنتی و میراث ناملموس فراموش‌شده ایفا کنند.

وی یادآورشد: در حوزه گردشگری، سال گذشته هر گردشگر به طور متوسط ۱۲۷۰ دلار در ایران هزینه کرده و مجموعاً ۷ میلیون و ۳۹۹ هزار گردشگر وارد کشور شده‌اند. اگرچه جنگ تحمیلی اخیر موجب رکود موقت شد، اما بلافاصله برنامه‌های بازسازی و جذب گردشگر از کشورهای مختلف از جمله تاجیکستان، ارمنستان، آذربایجان، روسیه، عربستان، عراق، مصر و دیگر کشورها آغاز شده و امید می‌رود در سال جاری ظرفیت گردشگری کشور بیش از گذشته فعال شود.

دانشگاه علم و فرهنگ؛ پرچم‌دار توسعه فرهنگی ایران

صالحی امیری بر نقش کلیدی هوش مصنوعی تأکید کرد و گفت: هوش مصنوعی می‌تواند موتور محرک جهشی بزرگ در سه حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی باشد؛ به‌گونه‌ای که موزه‌ها و آثار تاریخی را به خانه‌های مردم بیاورد.

وی افزود: ممکن نیست همه مردم بتوانند به همه نقاط ایران سفر کنند و همه آثار تاریخی را از نزدیک ببینند، اما با استفاده از فناوری‌های نوین می‌توان میراث، معماری و تمدن ایران را وارد زیست روزمره جامعه کرد؛ از کودکان و نوجوانان تا خانواده‌ها.

وی با اشاره به ظرفیت دانشگاه علم و فرهنگ گفت: این دانشگاه با بیش از ۱۳۳ عضو هیئت‌علمی و بیش از ۱۰ هزار دانشجو، توان آن را دارد که پرچم‌دار توسعه فرهنگی ایران باشد. وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نیز بر آمادگی کامل خود برای همکاری نزدیک و فراتر از بروکراسی‌های اداری با دانشگاه‌ها و جهاد دانشگاهی تاکید دارد؛ همکاری که می‌تواند آغازگر فصلی تازه در توسعه فرهنگی، هویتی و اقتصادی کشور باشد.