بومی‌سازی ۱۸ قلم کالای راهبردی صنعت آب و برق با کمک دانش بنیان ها

به گزارش خبرنگار مهر، داوود ابهت، مدیرکل دفتر مهندسی و حمایت از ساخت داخل شرکت مادرتخصصی مدیریت ساخت و تهیه کالای آب و برق (ساتکاب) امروز در حاشیه نمایشگاه تستا در جمع خبرنگاران ضمن معرفی فعالیت‌های این مجموعه اظهار کرد: شرکت ساتکاپ در حوزه پشتیبانی از ساخت و تهیه کالا و تجهیزات صنعت آب و برق فعالیت دارد و عمده‌ترین فعالیت و وظیفه‌ای که در حال حاضر بر عهده دارد، بحث بومی‌سازی و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور است.

نمایشگاه؛ بستری برای شناسایی نخبگان و «ریورس پیچ» نیازها

وی با اشاره به اهمیت برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی گفت: طبیعتاً این نمایشگاه، بستر و فرصت تست بسیار مناسبی به منظور شناسایی نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان، نوآور و فناور برای ساخت داخل و بومی‌سازی تجهیزات مورد نیاز صنعت است.

او ادامه داد: همان‌طور که مستحضرید، بر اساس «قانون جهش تولید دانش‌بنیان»، تعدادی از اقلام مورد نیاز وزارتخانه‌ها در قالب «اقلام راهبردی» توسط معاونت علمی ریاست جمهوری تأیید می‌شود و بسته‌های حمایتی ویژه‌ای برای بومی‌سازی آن تجهیزات اختصاص می‌یابد.

ابهت افزود: شرکت ساتکاپ نیز در این زیست‌بوم نقش حمایتی ایفا می‌کند؛ چه در پروژه‌های پژوهشی و مطالعاتی، چه در پروژه‌های تولید بار اول و ساخت نمونه‌های نیمه‌صنعتی. همچنین به دلیل اینکه ساتکاپ یک شرکت توسعه‌ای است، امکان مشارکت در سرمایه‌گذاری برای ساخت و تأسیس یک شرکت جدید جهت بومی‌سازی تجهیزات برای آن وجود دارد. لذا این نمایشگاه بستر بسیار مناسبی برای این موضوع است، چرا که هم دانشگاه‌ها و هم شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور حضور دارند. اگر بخواهم خیلی شفاف بگویم، عملاً اینجا «ریورس پیچ» (Reverse Pitch) اتفاق می‌افتد؛ یعنی ما نیازهایمان را اعلام می‌کنیم و به دنبال شرکت‌هایی هستیم که برای ساخت این تجهیزات توانمند باشند.

لیست ۱۸ قلم کالای راهبردی و اولویت‌دار

مدیرکل دفتر مهندسی ساتکاپ در تشریح اقلام مورد نیاز گفت: آنچه پس از یک فرآیند شاید چند ماهه در وزارت نیرو احساس نیاز شد و نهایتاً با امضای مقام عالی وزارت برای شورای راهبری و معاونت علمی ریاست جمهوری ارسال شد، شامل ۱۸ قلم کالا بود که نهایتاً مورد تأیید قرار گرفت.

وی اهم این اقلام را بدین شرح اعلام کرد:

رزین‌های تصفیه

غشای اسمز معکوس (برای آب‌شیرین‌کن‌ها)

انواع رله‌های حفاظتی

الکتروموتورها و پمپ‌های مدیوم ولتاژ (برای حوزه‌های آب و فاضلاب)

هسته‌های ورقه‌ای ترانسفورماتورها

تب‌چنجرها (Tap Changer)

نرم‌افزارهای اسکادا (SCADA)

و سایر اقلام.

ابهت خاطرنشان کرد: لیست کامل این ۱۸ قلم کالا در بخش «اقلام راهبردی» در سایت ساتکاپ موجود است. ما این اقلام را همراه با توضیحات فنی در سایت قرار داده‌ایم و شماره تماس نیز درج شده است. اگر شرکت‌هایی نیاز به توضیحات بیشتر دارند، ما آمادگی داریم که با آن‌ها جلسه برگزار کرده و توضیحات کافی و لازم را در اختیارشان قرار دهیم.

تفکیک وظایف حمایتی ساتکاپ و معاونت علمی ریاست جمهوری

وی در خصوص نوع حمایت‌ها توضیح داد: معاونت علمی بر اساس قانون جهش تولید، وظایفی دارد که برای داخلی‌سازی این اقلام باید امتیازاتی ارائه دهد. این یک بسته حمایتی است؛ برای مثال بحث تعرفه‌گذاری برای واردات مطرح است. بعضی از اقلامی که اکنون از خارج کشور تأمین می‌شوند، تعرفه‌های وارداتی‌شان یا صفر است یا نهایتاً ۴ درصد. خب این برای کسانی که واردات انجام می‌دهند جذاب است، زیرا به هر حال از ارز با قیمت پایین‌تر استفاده می‌کنند. تغییر این تعرفه‌ها به عهده معاونت علمی است که با همکاری وزارت نیرو انجام می‌شود و این یکی از ابزارهای حمایتی برای شرکت‌های دانش‌بنیان است. از دیگر حمایت‌های معاونت علمی می‌توان به معرفی به صندوق‌ها، سرمایه‌گذاری مشترک و ارائه وام‌ها اشاره کرد که طبق تعریف قانون جهش تولید، کار حمایتی خود را انجام می‌دهند.

ابهت تصریح کرد: اما مواردی مانند «قراردادهای مطالعاتی پژوهشی مرتبط با این اقلام»، «ساخت نمونه‌های نیمه‌صنعتی» و «بحث مشارکت در سرمایه‌گذاری»، نه در وظایف معاونت علمی است و نه قانوناً امکان آن را دارند. این امکان فقط برای سازمان‌های توسعه‌ای (مانند ساتکاپ) فراهم شده است که توانایی انجام آن را دارند.

ضرورت فراخوان برای شناسایی ظرفیت‌های ناشناخته

مدیرکل دفتر مهندسی ساتکاپ در پاسخ به سؤالی مبنی بر عدم شناخت قبلی از برخی شرکت‌ها گفت: تعداد شرکت‌های فناور بسیار بسیار زیاد است. اگر تعداد پارک‌های علم و فناوری را ملاحظه بفرمائید، می‌بینید تعداد شرکت‌هایی که تحت حمایت آن‌ها هستند زیاد است، تنوع آن‌ها بالاست و میزان بلوغ و سطح آمادگی فناوری (TRL) آن‌ها متفاوت است. طبیعتاً ما در وزارت نیرو این تسلط و اشرافیت را روی همه این شرکت‌ها نداریم. ممکن است با چند شرکت که به ما مراجعه کرده‌اند آشنایی داشته باشیم، اما ممکن است شرکت‌های دیگری در جاهای دیگر، خارج از تهران باشند که ما خیلی با آن‌ها آشنایی نداشته باشیم. این فراخوان‌ها، حضور در این نوع نمایشگاه‌ها و اعلام نیازها باعث می‌شود که بتوانیم شرکت‌های دیگری را شناسایی کنیم که تا حالا بنا به دلایلی موفق به شناسایی آن‌ها نشده‌ایم.

انعقاد تفاهم‌نامه با انجمن شرکت‌های آب‌شیرین‌کن

ابهت در بخش دیگری از سخنان خود به یک اقدام جدید اشاره کرد و گفت: ما یک تفاهم‌نامه با «انجمن شرکت‌های آب‌شیرین‌کن» در دست اقدام داریم که مربوط به بومی‌سازی یکسری اقلام راهبردی در حوزه آب‌شیرین‌کن است. دو قلم اصلی در این حوزه مدنظر است:

۱. پرشر وسل‌ها (Pressure Vessels)

۲. غشاهای اسمز معکوس (RO Membranes)

وی توضیح داد: این تجهیزات برای شیرین‌سازی «آب لب‌شور» و «آب دریا» مورد استفاده قرار می‌گیرند. این تکنولوژی کاملاً وارداتی است و از خارج کشور تأمین می‌شود. بخشی از این فرآیند در داخل کشور بومی شده اما مهم‌ترین قسمت آنکه همان «غشا» باشد، هنوز ساخته نشده است. ما در حال انعقاد تفاهم‌نامه‌ای با آن انجمن هستیم تا ان‌شاءالله بسته‌های حمایتی تعریف کنیم و مشوق‌هایی بگذاریم تا شرکت‌هایی که در این زمینه فعالیت می‌کنند، وارد این حوزه شوند. امیدواریم با توجه به وضعیتی که کشور در حوزه آب دارد، بتوانیم ان‌شاءالله این قلم بسیار مهم را تأمین کنیم.