مازندران در چنبره حوادث؛ وقوع روزانه یک حادثه در آسمان و زمین

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها - علیرضا نوری کجوریان: مازندران، استان سبز شمال کشور، هر سال با حجم بالایی از حوادث و مخاطرات روبه‌رو است؛ حوادثی که گاه از آسمان می‌بارد و گاه از زمین سر برمی‌آورد و تقریباً هیچ روزی بدون حادثه سپری نمی‌شود.

بررسی آمارهای رسمی و گزارش‌های دستگاه‌های مسئول نشان می‌دهد استان در یک سال گذشته به‌طور میانگین هر روز شاهد وقوع حداقل یک حادثه طبیعی یا انسانی بوده است، روندی که نگرانی‌ها درباره تاب‌آوری مازندران را افزایش داده است.

شرایط جغرافیایی خاص، اقلیم متنوع، مجاورت با دریای خزر، وجود رشته‌کوه‌های البرز، پراکندگی سکونتگاه‌ها و حضور گسترده گردشگران، مازندران را به یکی از حادثه‌خیزترین استان‌های کشور تبدیل کرده است. این ویژگی‌ها اگرچه ظرفیت‌های توسعه‌ای ایجاد کرده‌اند، اما در عین حال بستر وقوع حوادث متعدد را نیز فراهم آورده‌اند.

ثبت بیش از ۳۷۰ حادثه طبیعی در یک سال

مدیرکل مدیریت بحران استانداری مازندران با اشاره به حجم بالای حوادث رخ‌داده در استان گفت: طی یک سال گذشته، ۳۷۲ مورد حادثه و مخاطره طبیعی با گستره استانی در مازندران به ثبت رسیده است.

حسینعلی محمدی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه این حوادث طیف گسترده‌ای از مخاطرات را شامل می‌شود، اظهار کرد: سیلاب، آب‌گرفتگی معابر، رانش زمین، ریزش کوه و انسداد محورهای مواصلاتی بیشترین سهم را در میان حوادث ثبت‌شده داشتند.

سیلاب، آب‌گرفتگی معابر، رانش زمین، ریزش کوه و انسداد محورهای مواصلاتی بیشترین سهم را در میان حوادث ثبت‌شده داشتند

وی افزود: بلافاصله پس از وقوع هر حادثه، حسب تدابیر اتخاذ شده از سوی استانداران محترم، موضوع در ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران استان مطرح و اقدامات لازم انجام شده است.

محمدی درباره خسارات سیلاب‌های اخیر گفت: سیلاب تیرماه سال گذشته و همچنین سیلاب پایان آذرماه، خسارات قابل توجهی به زیرساخت‌ها، ابنیه فنی، بخش کشاورزی و واحدهای مسکونی استان وارد کرد. برآوردها نشان می‌دهد تنها در بخش زیرساخت‌ها و ابنیه فنی رقمی در حدود ۱۳۱ میلیارد تومان خسارت ثبت شده است

وی مجموع خسارات وارده را قابل توجه دانست و افزود: مجموع خسارات ناشی از این حوادث در بخش‌های زیرساختی، کشاورزی و مسکن به حدود ۶۳۱ میلیارد تومان می‌رسد.

رانش زمین و ریزش کوه؛ تهدید خاموش جاده‌ها

رانش زمین و ریزش کوه، دیگر مخاطره‌ای است که هر ساله بخش‌هایی از مازندران را درگیر می‌کند. محورهای کوهستانی و راه‌های ارتباطی روستایی، به ویژه در فصول پربارش، بارها شاهد انسداد و تخریب بوده‌اند.

کارشناسان معتقدند اشباع شدن خاک، شیب تند دامنه‌ها، قطع درختان و اجرای پروژه‌های عمرانی بدون مطالعات دقیق، نقش مؤثری در افزایش رانش زمین دارد. این حوادث علاوه بر تحمیل هزینه‌های سنگین بازسازی، تردد مردم و امدادرسانی را نیز با مشکل مواجه می‌کند.

آتش‌سوزی جنگل‌ها؛ زنگ خطر برای هیرکانی

مازندران با دارا بودن بخش وسیعی از جنگل‌های هیرکانی، طی سال گذشته بارها شاهد وقوع آتش‌سوزی در عرصه‌های جنگلی و مرتعی بوده است.

مهرداد خزایی‌پول، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران - نوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به حساسیت بالای جنگل‌های مازندران گفت: بخش عمده‌ای از حریق‌های رخ‌داده منشأ انسانی دارد و بی‌احتیاطی گردشگران، روشن کردن آتش در طبیعت و سوزاندن بقایای کشاورزی از عوامل اصلی بروز این حوادث است.

وی افزود: کوچک‌ترین سهل‌انگاری می‌تواند به آتش‌سوزی‌های گسترده منجر شود، به همین دلیل آموزش و فرهنگ‌سازی نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش این حوادث دارد.

کوچک‌ترین سهل‌انگاری می‌تواند به آتش‌سوزی‌های گسترده منجر شود، به همین دلیل آموزش و فرهنگ‌سازی نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش این حوادث دارد

خزایی‌پول ادامه داد: نیروهای منابع طبیعی با همکاری دستگاه‌های امدادی در کوتاه‌ترین زمان ممکن وارد عملیات اطفا می‌شوند، اما صعب‌العبور بودن مناطق جنگلی، وزش باد و محدودیت دسترسی باعث می‌شود مهار آتش زمان‌بر باشد.

وی اظهار کرد: به همین دلیل پیشگیری اهمیت دوچندانی دارد و هر گونه بی‌احتیاطی می‌تواند به خسارات جبران‌ناپذیر منجر شود. مردم و مسافران هنگام حضور در طبیعت باید از روشن کردن آتش خودداری کنند و در صورت مشاهده هرگونه حریق، سریعاً موضوع را به نیروهای امدادی و منابع طبیعی اطلاع دهند.

غرق‌شدگی در سواحل؛ تکرار تلخ تابستان‌ها

سواحل دریای خزر همواره یکی از نقاط حادثه‌خیز استان بوده و تابستان ۱۴۰۴ نیز از این قاعده مستثنی نبود. علی عباسی، مدیرکل پزشکی قانونی مازندران، با اعلام پایان طرح دریا گفت: از شروع طرح دریا در خرداد تا پایان شهریور، ۴۷ نفر در سواحل استان غرق شده‌اند که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶۲ درصد افزایش داشته است.

وی با اشاره به جنسیت و بومی یا غیر بومی بودن غرق‌شدگان افزود: ۴۲ نفر مرد و مابقی زن هستند و ۸۵ درصد این افراد غیر بومی بوده‌اند.

حوادث رانندگی؛ کاهش ۱۷ درصدی تلفات

در کنار حوادث طبیعی و دریایی، حوادث رانندگی سهم قابل توجهی از تلفات مازندران را تشکیل می‌دهد، عباسی با اعلام آمار ۶ ماهه امسال گفت: طی ۶ ماهه اول سال جاری، ۲۴۴ نفر در حوادث رانندگی استان جان خود را از دست داده‌اند که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۷ درصد کاهش داشته است و ۱۸۸ نفر از تلفات تصادفات مرد و مابقی زن هستند.

بر اساس گزارش پزشکی قانونی، بیشترین تلفات در شهرستان‌های بابل با ۳۸ فوتی، ساری با ۳۴ و آمل با ۳۳ فوتی رخ داده است و در مقابل شهرستان رامسر هیچ فوتی نداشته است. از مجموع ۲۴۴ کشته، ۱۸۲ نفر در محورهای برون شهری و راه‌های روستایی و ۶۲ نفر در حوادث درون شهری جان خود را از دست داده‌اند.

همچنین طی ۶ ماه اول سال ۷ هزار و ۷۴۲ نفر به دلیل مصدومیت ناشی از تصادفات به مراکز پزشکی قانونی مراجعه کرده‌اند که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸ درصد افزایش دارد.

رعایت قوانین و مقررات رانندگی از مهم‌ترین شاخصه‌های توسعه‌یافتگی و نشانه فرهنگ بالای ملی است. دستگاه‌های اجرایی استان می‌توانند با استفاده از آمارهای پزشکی قانونی و برنامه‌ریزی پیشگیرانه، آگاهی عمومی مردم را افزایش دهند تا شاهد کاهش آمار کشته‌ها و مصدومان حوادث رانندگی باشیم.

حوادث طبیعی، رانش زمین، آتش‌سوزی جنگل‌ها، غرق‌شدگی و حوادث جاده‌ای هر ساله مازندران را درگیر می‌کند. با وجود اقدامات سریع امدادی، ثبت روزانه یک حادثه نشان می‌دهد استان بیش از هر زمان دیگری نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، سرمایه‌گذاری پایدار و مشارکت مردم و دستگاه‌های اجرایی است. مازندران، استانی که طبیعتش هم فرصت است و هم تهدید، زیر سایه حوادث روزانه زخمی می‌شود و مهار این بحران‌ها تنها با پیشگیری، آموزش و مسئولیت‌پذیری جمعی ممکن است.