صرفه‌جویی ۳۶ همتی در سوخت با نوسازی ۳۰ هزار کشنده فرسوده

به گزارش خبرنگار مهر، بر اساس آخرین آمارها، از مجموع حدود ۴۸۴ هزار دستگاه کامیون و کشنده فعال در جاده‌های کشور، ۳۷۱ هزار و ۱۴۹ دستگاه سن کمتر از ۲۵ سال دارند، ۴۳ هزار و ۷۲۲ دستگاه بین ۲۶ تا ۴۰ سال سن دارند و ۶۹ هزار و ۴۶۴ دستگاه بیش از ۴۱ سال عمر دارند که از این تعداد، ۱۳ هزار دستگاه بالای ۵۰ سال سن دارند.

رشد ۲۹ درصدی کامیون‌های فعال در جاده طی ۴ سال

در همین راستا بررسی‌ها نشان می‌دهد که تعداد کامیون‌های فعال از ۳۶۰ هزار دستگاه در سال ۱۳۹۹ به ۴۶۵ هزار دستگاه در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است که نشان‌دهنده رشد ۲۹ درصدی است.

سهم بار هر کامیون به طور میانگین از ۱۳۸۹ تن در سال ۱۳۹۹ به ۱۲۹۰ تن در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است (افت ۷ درصدی).

همچنین بررسی وضعیت ۶ ماهه سال ۱۴۰۴ به نسبت ۶ ماهه سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که در نیمه نخست امسال ۱۸.۶ میلیون سفر -بر اساس تعداد بارنامه صادره- صورت گرفته که نسبت به مدت مشابه پارسال -۱۸.۱ میلیون سفر- ۲.۷ درصد رشد را نشان می‌دهد.

میزان بار جا به جا شده با بارنامه نیز در این مدت ۲۸۸.۴ میلیون تن بود که نسبت به مدت مشابه پارسال -۲۸۳.۳ میلیون تن- رشد ۱.۸ درصدی یافته است.

تعداد ناوگان فعال باری نیز از ۴۶ هزار دستگاه در نیمه نخست پارسال به ۴۸۴ هزار دستگاه در نیمه نخست امسال رسیده که بیانگر رشد ۱۱ درصدی است.

تعداد رانندگان بخش حمل و نقل کالا هم از ۴۵۹ هزار نفر به ۵۶۰ هزار نفر رسیده که افزایش ۲ درصدی را نشان می‌دهد.

تعداد سفر هر کامیون با بارنامه از ۹۰ سفر در سال ۱۳۹۹ به ۸۳ سفر در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است (افت ۷ درصدی).

متوسط مسافت طی شده با بارنامه در هر سفر از ۵۰۰ کیلومتر به ۴۸۴ کیلومتر کاهش یافته است (افت ۳ درصدی).

میانگین مسافت سالانه هر کامیون با بارنامه از ۴۴ هزار و ۸۷۶ کیلومتر به ۴۰ هزار و ۳۹۱ کیلومتر کاهش یافته است (افت ۱۰ درصدی).

فعالیت ۵۶۰ هزار راننده کامیون

همچنین بررسی عملکرد ۶ ماهه نخست ۱۴۰۴ نیز نیان می‌دهد که در نیمه نخست سال ۱۴۰۴، ۱۸.۶ میلیون سفر بر اساس بارنامه صادر شده انجام شده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته (۱۸.۱ میلیون سفر) رشد ۲.۷ درصدی نشان می‌دهد.

میزان بار جابجا شده با بارنامه در این مدت ۲۸۸.۴ میلیون تن بوده که نسبت به مدت مشابه پارسال (۲۸۳.۳ میلیون تن) رشد ۱.۸ درصدی داشته است.

تعداد ناوگان فعال باری از ۴۶۴ هزار دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به ۴۸۴ هزار دستگاه در نیمه نخست سال جاری افزایش یافته است (رشد ۱۱ درصدی).

تعداد رانندگان بخش حمل و نقل کالا نیز از ۴۵۹ هزار نفر به ۵۶۰ هزار نفر رسیده است (رشد ۲ درصدی).

صرفه‌جویی ۳۶ همتی در مصرف سوخت

بر این اساس با فرض پیمایش متوسط سالانه هر کشنده برابر ۸۰ هزار کیلومتر و صرفه‌جویی ۳۰ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر، هر کشنده در یک سال ۲۴ هزار لیتر سوخت صرفه‌جویی می‌کند.

با نوسازی ۳۰ هزار کشنده فرسوده، روزانه حدود ۲ میلیون لیتر سوخت صرفه‌جویی می‌شود.

با فرض ما به التفاوت قیمت تمام شده هر لیتر گازوئیل با قیمت فعلی حدود ۵۰ هزار تومان، صرفه‌جویی اقتصادی سالانه حدود ۳۶ همت خواهد بود.

الزامات قانونی نوسازی ناوگان

برای نوسازی ناوگان جاده‌ای کشور، چند الزام قانونی و برنامه اجرایی تدوین شده است:

هیئت وزیران در مصوبه شماره ۱۱۱۱۶۶ مورخ ۱۳/‏۰۷/‏۱۴۰۴‬ برنامه جامع تأمین و تخصیص حامل‌های انرژی شبکه حمل و نقل را تصویب و تکلیف اسقاط ۸۵ هزار ناوگان دیزلی تا پایان برنامه هفتم را تعیین کرده است.

ماده ۵۶ قانون برنامه هفتم توسعه نوسازی ۱۱۰ هزار ناوگان حمل و نقل جاده‌ای را الزامی کرده است.

قوانین مرتبط با ناترازی انرژی، مدیریت مصرف سوخت و قانون هوای پاک نیز از دیگر الزامات نوسازی ناوگان فرسوده محسوب می‌شوند.

مطابق قانون ساماندهی صنعت خودرو (مصوبه ۱۴۰۲، مواد ۱۰ و ۱۱) و آئین‌نامه اجرایی آن، واردات کشنده با ارائه گواهی اسقاط معادل مجاز اعلام شده است.

بند (ب) ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم اجازه واردات کشنده زیر ۱۰ سال را به شرط اسقاط متناظر یک کشنده فرسوده داده است.

مصوبه شورای اقتصاد سال ۱۴۰۲ نوسازی ۸۵ هزار ناوگان دیزلی، شامل ۲۰ هزار کشنده را از محل سرمایه‌گذاری و مشروط به اسقاط کشنده متناظر پیش‌بینی کرده است.

همچنین احتمالاً مانده ظرفیت بند (ث) تبصره ۱۰ قانون بودجه ۱۴۰۳ شامل واردات ۵ هزار کشنده زیر ۵ سال سن بدون نیاز به اسقاط است.

مشکلات افزایش تعداد ناوگان

البته باید توجه داشت که رشد بدون سیاستگذاری دقیق تعداد ناوگان، مشکلات متعددی ایجاد می‌کند که از جمله آنها باید به موارد زیر اشاره کرد.

- بهره‌وری ناوگان کاهش یافته و کم‌باری در طول سال افزایش یافته است.

- رانندگان با زمان خواب و معطلی طولانی در پایانه‌ها مواجه شده‌اند.

- بومی‌گرایی در توزیع بار بین استان‌ها و شهرستان‌ها افزایش یافته و درگیری فیزیکی بین رانندگان شدت گرفته است.

- درخواست برای توسعه سالن‌های اعلام بار افزایش یافته و فساد در توزیع بار بیشتر شده است.

- سطح درآمد رانندگان کاهش یافته و حقوق آنان تضییع شده است.

- صاحبان کالا به دلیل افزایش تعداد ناوگان از رانندگان سوءاستفاده کرده‌اند که باعث افزایش مصرف سوخت و زیان اقتصادی شده است.