فوتبال زنان و چند پرسش در مورد یک تیم/ قهرمانی‌های تکراری خوب یا بد؟

به گزارش خبرنگار مهر، با نزدیک شدن به هفته‌های پایانی هجدهمین دوره لیگ برتر فوتبال زنان بار دیگر یک واقعیت آشنا در حال تکرار است. خاتون بم تیمی که سال‌هاست مترادف با قهرمانی در فوتبال زنان ایران شده به احتمال فراوان دوازدهمین جام خود را بالای سر خواهد برد. این در حالی است که از ۱۸ دوره برگزاری لیگ ۱۱ دوره با قهرمانی این تیم به پایان رسیده و حالا باید پرسید این تداوم قهرمانی برای فوتبال زنان ایران یک امتیاز مثبت است یا یک نقطه ضعف؟

در نگاه اول سلطه طولانی‌مدت یک تیم ممکن است نشانه‌ای منفی تلقی شود. موضوعی که در فوتبال مردان هم بارها محل بحث بوده است. برخی معتقدند تکراری شدن قهرمان جذابیت لیگ را کاهش می‌دهد، رقابت را از نفس می‌اندازد و انگیزه تیم‌های دیگر را کم می‌کند. وقتی هوادار از ابتدای فصل احساس کند قهرمان از پیش مشخص است طبیعی است که هیجان مسابقات افت کند. از این زاویه قهرمانی‌های پیاپی خاتون بم می‌تواند به‌عنوان زنگ خطری برای توازن رقابتی لیگ زنان تلقی شود اما این فقط یک روی سکه است. روی دیگر سکه نگاه حرفه‌ای‌تر و عمیق‌تر به ساختار فوتبال زنان ایران است.

خاتون بم صرفاً تیمی نیست که به‌صورت اتفاقی یا با هزینه‌های مقطعی قهرمان شود. این باشگاه طی سال‌ها با برنامه‌ریزی، ثبات مدیریتی، سرمایه‌گذاری روی بازیکنان بومی، توجه به رده‌های پایه و حفظ کادر فنی منسجم استانداردی تازه در فوتبال زنان تعریف کرده است. در واقع خاتون بم الگویی از «باشگاه‌داری حرفه‌ای» در فوتبالی است که هنوز در حال طی کردن مسیر حرفه‌ای شدن است.

در این چارچوب قهرمانی‌های متوالی خاتون نه نشانه ضعف لیگ بلکه نشانه وجود یک معیار قابل اتکا است. تیمی که سطح لیگ را بالا برده و دیگران را وادار کرده برای رقابت با آن ساختار خود را اصلاح کنند. شاید به همین دلیل است که در سال‌های اخیر شاهد ورود یا تقویت تیم‌های بزرگی مانند گل‌گهر و پرسپولیس بوده‌ایم. تیم‌هایی که با پشتوانه مالی و مدیریتی قوی‌تر به تدریج فاصله خود را با صدر جدول کاهش داده‌اند. حتی زمزمه‌های ورود استقلال به لیگ زنان از فصل آینده نشان می‌دهد فوتبال زنان ایران دیگر یک حاشیه نیست بلکه به بخشی جدی از فوتبال باشگاهی کشور تبدیل شده است.

نکته مهم اینجاست که حرفه‌ای شدن فوتبال زنان الزاماً به معنای توزیع فوری قهرمانی‌ها بین تیم‌های مختلف نیست. در بسیاری از لیگ‌های معتبر دنیا نیز دوره‌هایی از سلطه یک تیم وجود داشته است؛ از لئون در فوتبال زنان اروپا گرفته تا بارسلونا در سال‌های اخیر؛ آنچه اهمیت دارد این است که سایر تیم‌ها در حال نزدیک شدن باشند نه درجا زدن؛ اگر فاصله امتیازی کم شود، کیفیت بازی‌ها بالا برود و رقابت در زمین شکل بگیرد حتی قهرمانی یک تیم ثابت هم می‌تواند لیگ را جذاب نگه دارد.

بنابراین قهرمانی‌های پیاپی خاتون بم نه کاملاً مثبت است و نه کاملاً منفی؛ این موضوع زمانی منفی می‌شود که دیگر تیم‌ها پیشرفتی نداشته باشند و لیگ به یک رقابت یک‌طرفه تبدیل شود. اما اگر این سلطه محرکی برای رشد سایر باشگاه‌ها، افزایش سرمایه‌گذاری و بالا رفتن استانداردها باشد می‌تواند به نفع کل فوتبال زنان ایران تمام شود.

شاید سوال اصلی دیگر این نباشد که «چرا خاتون بم همیشه قهرمان می‌شود؟» بلکه این باشد که «چه زمانی دیگر تیم‌ها می‌توانند به سطح خاتون برسند؟» پاسخ به این سوال آینده فوتبال زنان ایران را مشخص خواهد کرد.