گام بزرگ در پایش آلاینده‌های نیروگاهی؛ «آنالایزر گاز» وارد مدار شد

سجاد بادرستانی مدیر پایش آنلاین شرکت دانش‌بنیان پویانیک بنیان شریف در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: برای نخستین بار در کشور موفق شدیم یک آنالایزر گاز را به‌صورت کاملاً بومی طراحی و تولید کنیم و تاییدیه دانش‌بنیان و سایر تاییدیه‌های مرتبط را دریافت کنیم. این سیستم، مطابق با استاندارد ملی ۲۲۳۱۵ ایران و منطبق بر الزامات استانداردهای معتبر اروپایی از جمله EN ۱۴۱۸۱ (تضمین کیفیت سیستم‌های اندازه‌گیری خودکار – QAL) و EN ۱۵۲۶۷ (صدور گواهی و الزامات عملکردی تجهیزات پایش) طراحی و اجرا می‌شوند.

وی افزود: این سامانه‌ها قابلیت اندازه‌گیری پیوسته پارامترهایی نظیر SO₂، NOx، CO، CO₂، O₂ و ذرات معلق را داشته و با بهره‌گیری از سیستم‌های نمونه‌برداری مهندسی‌شده و نرم‌افزارهای پیشرفته ثبت و ارسال داده، امکان گزارش‌دهی برخط و قابل استناد به مراجع نظارتی را فراهم می‌کنند. تست‌های مربوط به این دستگاه در دو مجموعه وابسته به وزارت نیرو و وزارت نفت انجام شده و دستگاه مورد تأیید قرار گرفته است.

ساخت یک آنالایزر کاملاً داخلی مطابق با به‌روزترین روش‌های فناوری

به گفته وی، فعالیت این شرکت در ابتدا با ارائه خدمات تعمیر و پشتیبانی سیستم‌های پایش آنلاین آغاز شد و این مجموعه تجربه تعمیر تخصصی حداقل ۸ نوع آنالایزر خارجی را در کارنامه خود دارد. با اتکا به این تجربیات و بهره‌گیری از دانش متخصصان اپتیک و فارغ‌التحصیلان دانشگاه شریف، موفق شدیم یک آنالایزر کاملاً داخلی، مطابق با به‌روزترین روش‌های فناوری NDIR طراحی و تولید کنیم.

نصب آنالایزر بومی گاز بر روی یکی از آلاینده ترین نیروگاه‌های کشور

بادرستانی ضمن بیان این مطلب که دستگاه تولیدی این شرکت در حال حاضر روی یکی از آلاینده‌ترین نیروگاه‌های کشور نصب شده است، تصریح کرد: تمامی تست‌ها با موفقیت انجام شده و نتایج نشان می‌دهد دستگاه کاملاً قابل اعتماد بوده و توانسته آلاینده‌ها را با دقت بالا اندازه‌گیری کند؛ موضوعی که مورد تأیید سازمان محیط زیست نیز قرار گرفته است.

آنالیز آلودگی گاز با دقت ۲ درصد

به گفته این فعال فناور، برای تجهیزات پایش آنلاین، یک استاندارد بالادستی داخلی تحت عنوان ISO ۲۲۳۱۵ وجود دارد که در دو نسخه سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۴۰۳ تدوین شده است. در این استانداردها شاخص‌هایی برای فعالیت دستگاه‌ها در صنایع تعریف شده که دقت مجاز را ۵ درصد حد مجاز آلایندگی یا ۲.۵ درصد فول‌اسکیل دستگاه تعیین کرده‌اند، در حالی که دستگاه ما توانسته دقت ۲ درصد را نیز محقق کند که عملکردی بهتر از حد استاندارد محسوب می‌شود.

مدیر پایش آنلاین شرکت پویانیک بنیان شریف با اشاره به وضعیت بهره‌برداری از این محصول گفت: این دستگاه هم‌اکنون در یکی از مجموعه‌های صنعتی نصب شده و در دو مجموعه صنعتی دیگر، از جمله نیروگاه شهید رجایی قزوین، نیز نصب شده و در حال بهره‌برداری است. همچنین علاوه بر این، دو پروژه دیگر در یک شرکت نفتی و یک نیروگاه نیز به مرحله عقد قرارداد رسیده و به‌زودی نصب و راه‌اندازی خواهند شد.

به گفته وادارستانی، این پروژه‌ها مربوط به یک نیروگاه و یک شرکت فعال در حوزه نفت است که به دلیل ملاحظات، در حال حاضر امکان اعلام نام آن‌ها وجود ندارد.

بادرستانی با تأکید بر بومی بودن فناوری این محصول بیان کرد: برای نخستین بار در ایران، سل اندازه‌گیری این آنالایزر به‌صورت کاملاً دانش‌بنیان در داخل کشور طراحی و ساخته شده و فناوری آن کاملاً انحصاری و متعلق به مجموعه ما است. قابلیت این را داریم که کل صنایع کشور را به این سیستم ها مجهز کنیم و توان تولیدی آن در مجموعه ما وجود دارد.

وی ادامه داد: سیستم‌های پایش آنلاین علاوه بر خود آنالایزر، نیازمند یک سیستم سمپلینگ بسیار پیچیده هستند که طراحی، یکپارچه‌سازی و ساخت آن نیز به‌طور کامل در مجموعه ما انجام می‌شود؛ دانشی که در برخی شرکت‌های خارجی نیز وجود ندارد. مجموعه ما در زمینه طراحی مهندسی کاملاً خودکفا است و ما قادر هستیم سیستم سمپلینگ را به‌صورت کامل طراحی کنیم، مدارک مهندسی آن را تولید کنیم و بدون وابستگی به طراحی‌های خارجی، تجهیزات را متناسب با شرایط آب‌وهوایی، محیطی و مناطق انفجاری مانند پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها سفارشی‌سازی و ارائه کنیم.

طراحی و ساخت آنالایزر پساب؛ پردازش نمونه های چسبناک، چرب و شور

این فعال فناور در ادامه به طراحی و ساخت آنالایزر پساب در این شرکت اشاره کرد و گفت: آنالایزر پساب ما هنوز به‌صورت کامل وارد مرحله نصب صنعتی نشده اما یک پروژه تحقیقاتی در این حوزه با یکی از مجموعه‌ها در حال انجام است. در این پروژه، یک آنالایزر خارجی مورد بررسی و مهندسی معکوس قرار گرفته و نمونه اولیه آن تولید شده است، اما تست‌های کنترل کیفیت نهایی و دریافت تاییدیه‌های لازم هنوز انجام نشده و پس از دستیابی به استانداردهای بین‌المللی، در صنایع نصب و راه‌اندازی خواهد شد.

وی افزود: آنالایزر آب و پساب به روش اکسیداسیون، معتبرترین سیستم اندازه گیری برای کاربردهای سخت در آب های فاضلاب است. به خاطر تکنیک تزریق و اکسیداسیون، این آنالایزر نمونه های چسبناک، چرب، شور و با ذرات زیاد را پردازش می کند و بر خلاف دیگر آنالایزرها، نیازی به استفاده از مواد شیمیایی خطرنانک و افزودنی نیست.

تحقق ۶۰ درصد صرفه‌جویی ارزی با بومی سازی آنالایزر گاز

وی با اشاره به اینکه آنالایزر تولیدی این شرکت از تجهیزات مکانیکال و حرکتی استفاده نمی‌کند، گفت: ثابت بودن تجهیزات باعث شده تعمیرات و نگهداری دستگاه به حداقل برسد. در نمونه تولیدشده، حداقل ۶۰ درصد صرفه‌جویی ارزی محقق شده است؛ به‌طوری‌که اگر یک آنالایزر گاز خارجی ۴۰ هزار یورو قیمت داشته باشد، ما توانسته‌ایم آنالایزر داخلی را با هزینه‌ای حدود ۱۸ تا ۲۰ هزار یورو تولید و عرضه کنیم.

بادرستانی ضمن بیان اینکه هزینه‌های تعمیرات و نگهداری آنالایزرهای خارجی بسیار بالاست، توضیح داد: در صورت بروز مشکل در این تجهیزات، به دلیل آنکه فیلترهای نوری دستگاه باید دقیقاً متناسب با گاز نمونه، یعنی گاز خروجی دودکش یا لاین‌های فرایندی مجموعه‌های صنعتی، تنظیم و پیکربندی شوند، و با توجه به محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، امکان سفارش‌گذاری و خرید سل اندازه‌گیری از شرکت‌های خارجی وجود ندارد. در چنین شرایطی، صنایع ناچار می‌شوند یک آنالایزر کامل جدید با هزینه‌ای در حدود ۴۰ هزار یورو خریداری کنند.

کاهش هزینه تعمیرات و نگهداری آنالایزر به یک تا ۲ هزار یورو

به گفته وی، این هزینه در آنالایزر داخلی این شرکت به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است. ما توانسته‌ایم هزینه تعمیرات و نگهداری آنالایزر خود را به حدود یک تا دو هزار یورو برسانیم که به معنای صرفه‌جویی ارزی حدود ۹۰ تا ۹۵ درصدی در حوزه تعمیرات و نگهداری آتی است.

مدیر پایش آنلاین شرکت پویانیک بنیان شریف با اشاره به طول عمر قطعات این تجهیزات اظهار کرد: تمامی فرستنده‌ها و گیرنده‌های مورد استفاده در آنالایزرها، چه خارجی و چه داخلی، دارای طول عمر مشخصی هستند و پس از پایان این دوره حتماً باید تعویض شوند. با این حال به دلیل بومی بودن کامل آنالایزر ما و عدم استفاده از بنچ‌های وارداتی، هزینه این تعویض‌ها به حداقل رسیده است.

برخی شرکت ها کیفیت محصولاتشان را کاهش داده اند

وی در ادامه با اشاره به برخی چالش‌های بازار گفت: به دلیل مشکلات اقتصادی موجود در کشور، متأسفانه برخی شرکت‌های بازرگانی با کاهش کیفیت و پایین آوردن قیمت‌ها تلاش می‌کنند بازار را در اختیار بگیرند. این موضوع می‌تواند به صنایع آسیب بزند و منجر به خرید تجهیزات نامناسب شود.

برگزاری یک کارگاه آموزشی برای جلوگیری از سواستفاده شرکت های سودجو

بادرستانی با بیان اینکه هدف این شرکت آگاه‌سازی صنایع مختلف است، تصریح کرد: برای جلوگیری از خرید تجهیزات نامتناسب با کاربرد و به‌منظور جلوگیری از سوءاستفاده شرکت‌های سودجو که باعث می‌شوند پس از شش ماه یا یک سال، تجهیزاتی با قیمت‌های بالا، حتی تا ۲۰۰ هزار یورو، بلااستفاده باقی بماند، تصمیم گرفتیم یک کارگاه آموزشی تخصصی برگزار کنیم.

این فعال فناور بیان کرد: این کارگاه آموزشی در تاریخ ۲۷ بهمن‌ماه، در مجموعه وزارت نیرو و پژوهشگاه نیرو، با همکاری شرکت برق حرارتی، مرکز رشد پژوهشگاه نیرو و خود پژوهشگاه نیرو برگزار خواهد شد و گواهینامه رسمی از مراجع ذی‌صلاح نیز به شرکت‌کنندگان اعطا می‌شود.

به گفته وی در این کارگاه آموزشی که به‌صورت یک دوره کامل ۸ ساعته از ساعت ۹ صبح تا ۱۴ برگزار می‌شود، موضوعاتی از جمله طراحی، تهیه اسناد مناقصه، خرید، نصب، بهره‌برداری و نگهداری بلندمدت سیستم‌های پایش آنلاین به‌طور جامع آموزش داده خواهد شد.شرکت در این کارگاه برای تمامی صنایع بدون محدودیت و به‌صورت کاملاً رایگان است و علاقه‌مندان می‌توانند از طریق سایت poyanik.com نسبت به ثبت‌نام اقدام کنند.