مردم پای کار آموزش؛ روایت هم‌افزایی دولت و خیران در خراسان جنوبی

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: خراسان جنوبی در سال‌های اخیر شاهد یکی از گسترده‌ترین و منسجم‌ترین حرکت‌ها در حوزه آموزش‌وپرورش بوده است. حرکتی که از یک‌سو با اجرای نهضت توسعه عدالت آموزشی و مدرسه‌سازی با مشارکت مردم، خیران، دولت و صنایع شتاب گرفته و از سوی دیگر با تمرکز بر کیفیت آموزشی، توانمندسازی معلمان و ارتقای عدالت تربیتی، چشم‌انداز تازه‌ای برای آینده آموزشی استان ترسیم کرده است.

اظهارات مدیران آموزش‌وپرورش خراسان جنوبی و نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان نشان می‌دهد که آموزش‌وپرورش در این استان نه‌تنها به یک اولویت مدیریتی، بلکه به یک گفتمان غالب اجتماعی تبدیل شده است.

آموزش‌وپرورش؛ زیربنای توسعه و اولویت دولت

مهدی مرتضوی، مدیرکل آموزش‌وپرورش خراسان جنوبی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به سفر رئیس‌جمهور به استان، این سفر را نقطه عطفی در مسیر توسعه آموزشی دانست و گفت: نگاه دولت به آموزش‌وپرورش نگاهی زیربنایی است و رئیس‌جمهور به‌درستی این وزارتخانه را محور توسعه پایدار کشور انتخاب کرده است.

به گفته وی، این باور که «حال خوب جامعه در گرو حال خوب آموزش‌وپرورش و حال خوب آموزش‌وپرورش در گرو معلم و دانش‌آموز است»، امروز به یک رویکرد عملی در سیاست‌گذاری‌ها تبدیل شده و نتایج آن در سطح استان قابل مشاهده است.

نهضت توسعه عدالت در فضاها و تجهیزات آموزشی و پرورشی با مشارکت مردم، یکی از مهم‌ترین محورهای مشترک سخنان دو مدیرکل بود.

مدیرکل آموزش‌وپرورش استان تأکید کرد: نهضت به معنای قیام عمومی است؛ یعنی دولت، مردم، خیران و نهادها باید در کنار هم قرار بگیرند.

وی افزود: تجربه نشان داده هر جا مردم کنار مسئولان بوده‌اند، موفقیت حاصل شده و خراسان جنوبی یکی از مصادیق روشن این مشارکت اجتماعی است.

۱۰۵ پروژه آموزشی خروجی ملموس نهضت

حامد رخسارپور، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خراسان جنوبی هم در گفتگو با خبرنگار مهر در تشریح ابعاد اجرایی نهضت گفت: در قالب این طرح، ۱۰۵ پروژه آموزشی شامل ۴۷۵ کلاس درس با زیربنایی بیش از ۷۳ هزار متر مربع در سطح استان تعریف شده است.

به گفته وی، تاکنون بیش از ۵۰ درصد این پروژه‌ها به بهره‌برداری رسیده و مابقی نیز تا پیش از مهرماه سال آینده تحویل دانش‌آموزان خواهد شد.

رخسارپور با اشاره به گستردگی جغرافیایی استان اظهار کرد: خراسان جنوبی سومین استان پهناور کشور است و فاصله بین شمالی‌ترین و جنوبی‌ترین مدرسه استان بیش از ۸۰۰ کیلومتر است؛ موضوعی که اجرای پروژه‌های عمرانی آموزشی را با دشواری‌هایی همراه می‌کند.

سرانه آموزشی بالاتر از میانگین اما نابرابر

هر دو مدیرکل بر این نکته تأکید داشتند که اگرچه سرانه فضای آموزشی استان (حدود ۶.۷ متر مربع) بالاتر از میانگین کشوری است، اما توزیع آن عادلانه نیست.

مدیرکل نوسازی مدارس خراسان جنوبی گفت: شهرستان بیرجند با سرانه حدود ۴.۷ متر مربع به ازای هر دانش‌آموز، کمترین سرانه آموزشی استان را دارد و به دلیل مهاجرت ناشی از خشکسالی و گسترش حاشیه‌نشینی، با مدارس دوشیفته مواجه است.

مدیرکل آموزش‌وپرورش خراسان جنوبی هم با اشاره به تغییر رویکرد سیاست‌گذاری آموزشی گفت: در گذشته تمرکز اصلی بر مناطق روستایی و دورافتاده بود، اما امروز به دلیل کاهش جمعیت دانش‌آموزی روستاها، اولویت اصلی مراکز استان‌ها و شهرستان‌هاست.

مرتضوی افزود: عدالت آموزشی به معنای توزیع برابر امکانات نیست، بلکه به معنای پاسخ به نیاز واقعی هر منطقه است.

چالش زمین؛ گره اصلی مدرسه‌سازی در بیرجند

یکی از مهم‌ترین چالش‌های مشترک مطرح‌شده، کمبود زمین برای ساخت مدرسه در شهر بیرجند است که مدیرکل نوسازی مدارس خراسان جنوبی در این زمینه گفت: خیران زیادی برای ساخت مدرسه اعلام آمادگی می‌کنند، اما در بافت مرکزی و قدیمی شهر، زمین مناسبی وجود ندارد.

وی از دستگاه‌های دارای اراضی بلااستفاده خواست تا در راستای مسئولیت اجتماعی، این زمین‌ها را برای احداث فضاهای آموزشی اختصاص دهند.

رخسارپور با اشاره به جایگاه ویژه استان در حوزه خیرین مدرسه‌ساز گفت: بیش از ۹۵ درصد مدارس خراسان جنوبی با مشارکت خیران ساخته شده‌اند و این استان در سال گذشته رتبه نخست کشور را در جذب مشارکت خیرین به دست آورده است.

وی افزود: میزان تعهد خیران در سال گذشته به ۳۱۳ میلیارد تومان رسید و این مشارکت‌ها شامل کمک‌های نقدی، اهدای زمین، ساختمان، تجهیزات و حتی صلح عمری املاک بوده است.

مدیرکل آموزش‌وپرورش خراسان جنوبی نیز به جلوه‌های مردمی این نهضت اشاره کرد و گفت: در برخی شهرستان‌ها، مردم با اهدای محصولات کشاورزی مانند زعفران، پسته و حتی دام زنده در ساخت مدارس مشارکت کردند؛ مشارکتی که نشان‌دهنده پیوند عمیق جامعه با آموزش‌وپرورش است.

حذف مدارس کانکسی و ارتقای ایمنی

مدیرکل نوسازی مدارس خراسان جنوبی درباره مدارس کانکسی گفت: طی دو سال گذشته، بخش عمده مدارس کانکسی استان به‌ویژه در شهرستان نهبندان تعیین تکلیف شده و اکنون تنها سه مدرسه کانکسی سیار باقی مانده که آن‌ها نیز در دستور ساخت قرار دارند.

یکی از تحولات مهم، فعال شدن ظرفیت مسئولیت اجتماعی صنایع و معادن است. رخسارپور گفت: بر اساس قانون جدید، ۲۵ درصد نخست اعتبارات مسئولیت اجتماعی شرکت‌های دولتی باید صرف مدرسه‌سازی شود و همین موضوع باعث شده شرکت‌های معدنی وارد این حوزه شوند.

وی از اعلام آمادگی ایمیدرو برای اختصاص ۴۰ میلیارد تومان اعتبار به مدرسه‌سازی در استان خبر داد.

کیفیت آموزشی؛ ضلع دوم تحول

در کنار توسعه فضاهای آموزشی، مدیرکل آموزش‌وپرورش خراسان جنوبی بر کیفیت‌بخشی تأکید کرد و گفت: بیش از ۹۱ درصد معلمان ابتدایی و حدود ۹۰ درصد معلمان متوسطه استان در دوره‌های توانمندسازی حرفه‌ای شرکت کرده‌اند.

وی افزود: اجرای الگوی «مدرسه تراز سند تحول بنیادین»، طرح «حامی» برای حمایت آموزشی از بیش از ۱۲ هزار دانش‌آموز و برگزاری دوره‌های هوش مصنوعی برای معلمان و دانش‌آموزان، از مهم‌ترین اقدامات کیفی استان بوده است.

مدیرکل آموزش‌وپرورش خراسان جنوبی با اشاره به افتخارات دانش‌آموزان گفت: کسب مدال‌های جهانی، رتبه‌های برتر کشوری در جشنواره‌های علمی و پژوهشی و موفقیت دانش‌آموزان مناطق کم‌برخوردار، نشان‌دهنده تحقق نسبی عدالت آموزشی در استان است.

به گفته وی، در سفر رئیس‌جمهور بیش از ۱,۸۵۰ میلیارد تومان اعتبار ملی و ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار استانی برای توسعه فضاهای آموزشی، دانشگاه فرهنگیان و ارتقای کیفیت آموزش اختصاص یافت که پشتوانه‌ای جدی برای تداوم این مسیر است.

آموزش‌وپرورش در مسیر «ما می‌توانیم»

اظهارات مسئولان نشان می‌دهد که آموزش‌وپرورش خراسان جنوبی امروز در مسیر یک تحول هم‌زمان سخت‌افزاری و نرم‌افزاری قرار دارد؛ تحولی که بر مشارکت مردم، عدالت آموزشی، کیفیت‌بخشی و نگاه آینده‌محور استوار است.

نهضت مدرسه‌سازی و ارتقای کیفیت آموزشی در این استان، نمونه‌ای عینی از تبدیل یک سیاست ملی به یک حرکت اجتماعی موفق در سطح استان است؛ حرکتی که اگر با همین شتاب و همدلی ادامه یابد، می‌تواند الگوی قابل تعمیمی برای سایر مناطق کشور باشد.