رونمایی از «بیدل» در حوزه هنری؛ نکوداشت شاعری که به خیلی‌ها ضربه زد!

به گزارش خبرنگار مهر، آئین رونمایی از آلبوم موسیقایی «بیدل» به آهنگسازی علی اصغر عربشاهی و خوانندگی سجاد شوشتری، پوریا عابدینی و صادق مرادی که حاصل برگزاری رویداد شب‌های آواز ایرانی و معرفی سه خواننده برگزیده این برنامه است، روز شنبه ۶ دی‌ در سالن مهر حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد.

کار گروهی مستمر نشانه مهم آلبوم «بیدل» است

احمد رمضی سرپرست مرکز موسیقی حوزه هنری انقلاب اسلامی در ابتدای این مراسم که با اجرای پدرام جوادزاده برگزار شد با ارائه گزارشی از روند انتشار این آلبوم توضیح داد: این آلبوم دربرگیرنده وجوه مختلف است اما آنچه برای من اهمیت دارد برکت انجام یک کار گروهی مستمر در قالب پروژه «شب های موسیقی ایرانی» است که اکنون شاهد شکفته شدن بخش هایی از آن هستیم.

وی افزود: وجه دیگر این آلبوم هم کار روی اشعار بیدل دهلوی است که علی اصغر عربشاهی به عنوان مدیر هنری پروژه و دیگر همراهانش که به عنوان خواننده و نوازنده حضور داشتند به بهترین شکل ممکن از پس آن برآمدند.

چرا بیدل برای «بیدل» انتخاب شد

میلاد عرفانپور شاعر و رئیس مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری انقلاب اسلامی هم در ادامه این مراسم اظهار کرد: فلسفه تولید این آلبوم «شب های آواز ایرانی» مرکز موسیقی حوزه هنری بود که سه خواننده خوش ذوق در آن معرفی شدند. همین موضوع سبب شد تا این عزیزان در قالب یک آلبوم آثاری را ارائه دهند. در این مسیر برنامه ریزی هم به شکلی پیش رفت که به همت یک گروه کم نظیر اشعار بیدل از سوی بنده برای انتخاب ملودی‌ها پیشنهاد شد.

وی افزود: بیدل بدون شک یکی از ۵ شاعر برگزیده ادبیات فارسی است که ویژگی های موسیقی بسیار ارزشمندی در آثار این شاعر بزرگ دیده می شود. این در حالی است که کار موسیقایی درست روی این اشعار هم کار بسیار دشواری است که به اعتقاد من علی اصغر عربشاهی به نیکی و درستی از عهده آن برآمده است. مسیری که هم برای مرکز موسیقی حوزه هنری انقلاب اسلامی و هم برای بنده مایه افتخار است و باید به همه دست اندرکاران خسته نباشید ویژه ای بگویم.

شاعری که نقاشان دنیا را به سمت خود جلب می کرد

علیرضا قزوه ادیب، شاعر و پژوهشگر در تجلیل از ویژگی های اشعار بیدل گفت: بیدل شاعری است که نقاشان بزرگ جهان را به سمت خود جلب می کرد. او از جمله ادیبان و شاعران ایرانی بود که بسیاری از شاعران معاصر از جمله سهراب سپهری هم از آثار او بهره گرفته اند.

وی با اشاره به پیشینه فرهنگی بیدل و نسب ایرانی این شاعر به شاه منصور پادشاه فارس آن دوران اظهار کرد: این موضوع افتخار ما است که چنین شاعری نسب ایرانی دارد. طریقت او هم شبیه شمس تبریزی است که اشعارش به خیلی ها ضربه می زند. او شاعر بزرگی است که بسیاری از مردمان آن روزگار دوستش داشتند چون هر شب در محل زندگی خود برای مردم به شعرخوانی می پرداخته است. هرچند امروز مزارش در نزدیک خیابان قرار گرفته شده است و روی زیبایی ندارد اما توانمندی های این شاعر به قدری ظریف و زیباست که می تواند زندگی انسانی را نجات دهد.

انتقاد آقای آهنگساز از بی توجهی به آواز ایرانی

علی اصغر عربشاهی آهنگساز پروژه «بیدل» هم در این مراسم با اشاره به روند تولید آلبوم گفت: زمانی که ساخت پروژه از سوی مرکز موسیقی حوزه هنری مطرح شد موضوع از چند جنبه برایم ارزش داشت. اول پاسداشت آواز ایرانی بود که می دانیم پایه و اساس موسیقی ایرانی در حوزه حفظ و نگهداری است. متاسفانه در روزگار ما به آواز توجهی نمی شود مسیری که موسیقی ایرانی را از رسانه های ما خارج کرده است. بنابراین وظیفه خود دانستم روی این چارچوب کار کنم

وی درباره انتخاب اشعار بیدل برای ساخت این آلبوم اظهار کرد: بیدل در سبک هندی که انتزاع و تصویر نقش مهمی دارد بهترین است بنابراین برایم چالش بود که با موسیقی روی این ابیات کار کنم. در این چارچوب از نوازندگان گروه راوی قدردانی می کنم که بدون چشم داشت مالی پای کار بودند و عاشقانه در روند ضبط کنارم بودند.

چه قدر بد که گوش مردم از موسیقی هویتی فاصله گرفته است

در ادامه حمیدرضا نوربخش مدرس موسیقی و مدیرعامل خانه موسیقی با قدردانی از مرکز موسیقی حوزه هنری در تولید پروژه «بیدل» بیان کرد: خوشحالی خودم را از انتشار این اثر اعلام می کنم چون در روزگاری هستیم که گوش مردم با موسیقی هویتی مقدار زیادی فاصله گرفته است. جان مایه موسیقی ما ساز و آواز است و چه قدر بد که نسل جوان ما با این موسیقی بیگانه شده اند. به هر حال لذت بردن از موسیقی ذائقه سازی می خواد، وقتی پیشینه ای نداشته باشیم پس لذت نمی بریم.

وی افزود: استاد شجریان همواره جزو امیدواران بود و تاکید می کرد ما دوره بازگشتی خواهیم داشت که موسیقی هویتی به گوش مردم می رسد. الان هم می بینیم طلایه های بازگشت به ساز و آواز ایرانی هر از چندگاهی در فضای مجازی به گوش مخاطب می رسد و مردم به آن واکنش نشان می دهند.

شب آواز ایرانی هم بسیار امیدبخش بود که من امیدوارم استمرار پیدا کند. چون ما در نسل های مختلف صداهای خوبی می شنویم که با انگیزه مشغول کارند بنابراین چنین عرصه هایی می توانند میزبان خوبی برای چنین دستاوردهایی باشند.

چند نکته درباره ذوق خواننده ایرانی و پیچیدگی های سبک هندی

حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی نیز در بخش بعدی مراسم رونمایی پروژه «بیدل» تصریح کرد: برای من مهم است که بیدل وارد موسیقی ایرانی شده است. چون در موسیقی ما سبک هندی کمتر وارد آثار تولیدی شده است. گویی ذوق خواننده ایرانی پیچیدگی های سبک هندی را نپسندیده است.

وی ادامه داد: جایگاه بیدل پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در درجه خوبی قرار نداشت و اگر هم بود اغلب این طور رفتار می شد که کارهای بیدل به قدری سخت است که بهتر است مانند او سخت ننویسید اما بیدل بر خلاف اینکه در ایران گمنام بود اما در کشورهایی چون افغانستان و تاجیکستان جایگاه بسیار ویژه ای داشت. مسیری که در ایران جایگاهی چنین پیدا نکرد.

رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارس افزود: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اشعار بیدل گل کرد و ما می بینیم که شاعری چون سهراب سپهری مسیری را برای شناخت بیدل هموار کرد. البته که انتخاب غزل از بیدل برای موسیقی کار بسیار سختی است اما من همیشه به جوانان علاقه مند به ادبیات فارسی توصیه می کنم حتما به سراغ اشعار بیدل بروند تا در حوزه موسیقی هم شاهد آثار بیشتری باشیم.

حدادعادل در بخش پایانی صحبت های خود ضمن خوانش شعری از بیدل به نقش آواز در موسیقی ایرانی اشاره کرد و ادامه داد: فرق آواز با ساز در این است که آواز همان ساز معنادار شده است. ساز حال دارد و شعر قال دارد و آواز، ترکیبی از «حال» و «قال» است. بر همین اساس من آواز را اوج موسیقی ایرانی می دانم.

سروش بخشش دبیر پروژه شب های آواز ایرانی مرکز موسیقی حوزه هنری انقلاب اسلامی هم در بخش پایانی برنامه ضمن ارائه توضیحاتی از روند برگزاری این رویداد گفت: امیدوارم با نفس استادان موسیقی ایرانی پروژه شب های موسیقی ایرانی را در حوزه هنری ادامه دهیم.

در بخش پایانی برنامه هم با حضور مهمانان و هنرمندان حاضر در برنامه از آلبوم «بیدل» به صورت نمادین رونمایی شد.

اجرای چند برنامه موسیقایی توسط تعدادی از دست اندرکاران پروژه موسیقایی «بیدل» از دیگر بخش های مراسم رونمایی از این آلبوم در تالار مهر حوزه هنری انقلاب اسلامی بود.

توضیحات تکمیلی یک پروژه موسیقایی مهم

در توضیحات تکمیلی این آلبوم آمده است: آلبوم «بیدل» نتیجه مسیری هدفمند در شناسایی و پرورش استعدادهای آواز ایرانی است؛ مسیری که در قالب برنامه «شب‌های آواز ایرانی» شکل گرفت و در نخستین دوره این رویداد، پس از چند مرحله اجرا و داوری، سه خواننده جوان به عنوان برگزیدگان نهایی آن معرفی شدند.

این مجموعه شامل تصانیف و آوازهایی با صدای پوریا عابدینی، سجاد شوشتری و صادق مرادی است که با آهنگسازی و تنظیم علی‌اصغر عربشاهی به سامان رسیده است. اشعار این آلبوم همگی از آثار بیدل دهلوی انتخاب شده‌اند و «بیدل» را می‌توان از نخستین مجموعه‌های موسیقایی دانست که به‌طور مستقل به معرفی اشعار این شاعر برجسته فارسی اختصاص پیدا کرده است.

شب‌های آواز ایرانی در سال‌های گذشته به اهتمام مرکز موسیقی حوزه هنری برگزار شده و به عنوان محفلی برای گردهم‌آیی هنرمندان و علاقه‌مندان موسیقی ایرانی، نقشی مؤثر در جریان‌سازی و استعدادیابی در حوزه آواز ایرانی ایفا کرده است. آلبوم «بیدل» اکنون به عنوان خروجی ملموس این مسیر، نمایانگر پیوند میان برنامه‌ریزی هنری، کشف استعداد و تولید حرفه‌ای موسیقی است.