ادعاهای ترامپ در کنگره زیر ذره‌بین خبرگزاری مهر

خبرگزاری مهر، گروه بین‌الملل: دونالد ترامپ در در جریان سخنرانی سالانه خود موسوم به «وضعیت کشور» در کنگره تصویری جنجالی و ادعایی از عملکرد دولتش ارائه کرد؛ تصویری که بررسی دقیق داده‌های رسمی و گزارش‌های نهادهای مستقل نشان می‌دهد با واقعیت‌های آماری فاصله قابل توجهی دارد. مرور جزئیات سخنان او حاکی از آن است که مجموعه‌ای از اعداد و ادعاهای بزرگ مطرح شد که یا اساسا نادرست بودند یا با حذف زمینه‌های آماری، تصویری گمراه‌کننده از وضعیت آمریکا ارائه می‌دادند. خبرگزاری مهر به راستی آزمایی این ادعاها پرداخته است.

واقعیت قیمت بنزین؛ فاصله محسوس با ارقام اعلامی

رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از سخنرانی خود مدعی شد قیمت بنزین «در بیشتر ایالت‌ها به زیر ۲.۳۰ دلار در هر گالن رسیده و در برخی نقاط حتی ۱.۹۹ دلار است.» با این حال داده‌های رسمی انجمن خودروی آمریکا (AAA) در همان روز نشان می‌دهد هیچ ایالتی میانگین قیمتی پایین‌تر از ۲.۳۷ دلار نداشته و تنها دو ایالت میانگین زیر ۲.۵۰ دلار را ثبت کرده‌اند. میانگین ملی قیمت بنزین نیز ۲.۹۵ دلار در هر گالن بوده است.

آمارهای شرکت GasBuddy که حدود ۱۵۰ هزار جایگاه سوخت را رصد می‌کند، نشان می‌دهد تنها چهار جایگاه در سراسر آمریکا بنزین زیر دو دلار عرضه می‌کردند؛ رقمی معادل حدود ۰.۰۰۰۰۳ درصد کل جایگاه‌ها. ترامپ همچنین به سفر ۲۷ ژانویه خود به آیووا اشاره کرد و گفت در آنجا قیمت ۱.۸۵ دلار را دیده است، حال آنکه میانگین رسمی قیمت در همان روز در آیووا ۲.۵۷ دلار بوده و از میان ۲۰۳۶ جایگاه ثبت‌شده، تنها چهار جایگاه بنزین ۱.۹۷ دلاری عرضه می‌کردند؛ یعنی حدود ۰.۱۹ درصد. حتی جایگاه سوخت نزدیک محل سخنرانی او در همان سفر، قیمت ۲.۶۹ دلار را نمایش می‌داد. البته قیمت بنزین نسبت به روز تحلیف ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ که میانگین ملی ۳.۱۲ دلار بود کاهش یافته، اما این کاهش با ارقام اعلامی رئیس‌جمهور همخوانی ندارد.

۱۸تریلیون دلار سرمایه‌گذاری؛ عددی که وجود خارجی ندارد

ترامپ در بخشی از سخنانش اعلام کرد که طی ۱۲ ماه گذشته «بیش از ۱۸ تریلیون دلار» سرمایه‌گذاری از سراسر جهان به آمریکا سرازیر شده است. این عدد پیش‌تر نیز بارها از سوی او تکرار شده بود، اما همچنان هیچ سند معتبری آن را تأیید نمی‌کند. حتی وب‌سایت رسمی کاخ سفید نیز مجموع «اعلامیه‌های سرمایه‌گذاری عمده» در این دوره را ۹.۷ تریلیون دلار اعلام کرده است؛ رقمی که خود نیز محل مناقشه است. بررسی‌های رسانه‌ای نشان داده بخش قابل توجهی از این رقم شامل تعهدات کلی، وعده‌های غیرالزام‌آور، اعلام همکاری‌های تجاری دوجانبه و حتی مواردی است که اساسا سرمایه‌گذاری مستقیم در خاک آمریکا محسوب نمی‌شوند. در چنین شرایطی فاصله میان ۹.۷ تریلیون دلار اعلامی کاخ سفید و ۱۸ تریلیون دلار ادعایی رئیس‌جمهور، شکافی است که با هیچ توضیح شفافی پر نشده است.

پایین ترین قیمت دارو

ترامپ مدعی شد:« قیمت داروهای نسخه‌ای را از بالاترین قیمت در جهان به پایین‌ترین رساندم... اختلاف قیمت‌ها ۳۰۰، ۴۰۰، ۵۰۰، ۶۰۰ درصد و بیشتر بود.»

اما در واقعیت چنین چیزی عملا غیرممکن است. کاهش بیش از ۱۰۰ درصدی قیمت‌ها به معنای آن است که به مردم برای مصرف دارو پول پرداخت شود. جفری جویس، مدیر سیاست سلامت در مرکز شفر دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، در اوت این ادعا را «کاملاً خیالی» توصیف کرده و گفته تحقق آن مستلزم پرداخت پول از سوی شرکت‌های دارویی به مصرف‌کنندگان است.

ادعاهای هسته ای و موشکی ترامپ در مورد ایران

دونالد ترامپ در سخنرانی خود درباره ایران چندین ادعای بی‌پایه مطرح کرد. وی مدعی شد: «پس از چکش نیمه‌شب به ایران هشدار داده شد که برنامه تولید تسلیحات و به‌ویژه تسلیحات هسته‌ای را مجددا آغاز نکند، اما آن‌ها می‌خواهند این برنامه را از سربگیرند و در حال حاضر هم به دنبال پیگیری جاه‌طلبی‌های خود هستند.»

ترامپ در ادعای دیگر گفت: «ما مذاکراتی را آغاز کردیم و آن‌ها می‌خواهند توافق کنند، اما ما آن «کلمات جادویی» یعنی «ما هیچ‌وقت سلاح هسته‌ای نخواهیم داشت» را از آن‌ها نشنیده‌ایم.»

دونالد ترامپ همچنین مدعی شد که برنامه موشکی ایران تهدیدی برای اروپا است. ترامپ گفت: «آن‌ها در حال حاضر موشک‌هایی توسعه داده‌اند که می‌تواند تهدیدی برای اروپا و پایگاه‌های ما در منطقه باشد و در حال کار روی موشک‌هایی هستند که بتواند به آمریکا برسد.»

ادعای ترامپ در مورد تلاش ایران برای تولید تسلحیات هسته ای کاملا زاییده تخیل وی است. ایران بارها اعلام کرده که طبق فتوای مقام معظم رهبری دستیابی به بمب اتم را حرام می داند و هیچ تلاشی در این ارتباط انجام نداده است. حتی گزارش های آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز تایید می کند که ایران به دنبال بمب اتم نیست اما ترامپ باز این ادعا را تکرار می کند. همچنین وزیر امور خارجه ایران بارها تاکید کرده هر نوع نظارتی با هدف اطمینان از عدم حرکن ایران به سمت سلاح هسته ای قابل قبول است و آمادگی هر نوع همکاری در این زمینه هستیم.

ادعای ترامپ در مورد موشک های ایران نیز کاملا بی اساس و متاثر از فشار رژیم صهیونیستی است. موشک های ایران ابزار دفاع بوده و این مسئله را مقامات مختلف ایران اعلام کرده اند. در بیش از ۴ دهه گذشته موشک های ایران برای حمله به هیچ کشور و بازیگری جز برای دفاع به کار گرفته نشده است. موشک یک سلاح نظامی متعارف است و طبق قوانین بین المللی کشورهای مستقل حق داشتن این سلاح و ابزار دفاعی را دارند و فضاسازی ترامپ در این مورد کاملا بی اساس است.

پایین ترین کاهش جرم و جنایت

ترامپ ادعا کرد: «سال گذشته نرخ قتل بزرگ‌ترین کاهش ثبت‌شده در تاریخ را داشت... پایین‌ترین عدد در بیش از ۱۲۵ سال.»

اما واقعیت چیز دیگری است. ترامپ کاهش قابل توجه جرایم خشونت‌آمیز در سال ۲۰۲۵ را به خود نسبت می‌دهد، اما روند نزولی جرم از سال‌های قبل آغاز شده بود. مطالعه شورای مستقل عدالت کیفری که داده‌های ۳۵ شهر را بررسی کرده، نشان می‌دهد نرخ قتل از ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ حدود ۲۱ درصد کاهش یافته است.

اگر داده‌های ملی مشابه باشد، احتمال دارد نرخ قتل به حدود ۴ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر برسد که پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۰۰ خواهد بود. با این حال افزایش شدید قتل در سال ۲۰۲۰ (افزایش نزدیک به ۳۰ درصدی نسبت به سال قبل) بزرگ‌ترین جهش یک‌ساله از زمان ثبت آمار توسط اف‌بی‌آی بود. جرایم خشونت‌آمیز تا حدود سال ۲۰۲۲، در دوره بایدن، تقریبا به سطح پیش از همه‌گیری بازگشت.

ادعای «بدترین تورم تاریخ» و واقعیت آماری

ترامپ در سخنان خود مدعی شد هنگام بازگشت به قدرت، «تورم در بالاترین سطح تاریخ آمریکا» قرار داشت و دولت بایدن «بدترین تورم تاریخ کشور» را برجای گذاشت. اما داده‌های رسمی تصویر دیگری ارائه می‌دهد. نرخ تورم سالانه در دسامبر ۲۰۲۴، آخرین ماه کامل دولت بایدن، ۲.۹ درصد بود. در ژانویه ۲۰۲۵، ماه آغاز به کار ترامپ، این نرخ ۳.۰ درصد ثبت شد و در ژانویه ۲۰۲۶ به ۲.۴ درصد کاهش یافته است. بالاترین نرخ تورم دوره بایدن در ژوئن ۲۰۲۲ و معادل ۹.۱ درصد بود که بالاترین سطح در چهار دهه محسوب می‌شد، اما رکورد تاریخی تورم آمریکا مربوط به سال ۱۹۲۰ با نرخ ۲۳.۷ درصد است. بنابراین تعبیر «بدترین تورم تاریخ» از منظر آماری نادرست است، هرچند جهش تورمی سال ۲۰۲۲ فشار اقتصادی قابل توجهی ایجاد کرده بود.

ادعای ترامپ در مورد مهاجرت

ترامپ در مورد مهاجرت اعلام کرد:««ما همیشه اجازه خواهیم داد افراد به‌صورت قانونی وارد شوند؛ کسانی که کشور ما را دوست دارند و سخت کار می‌کنند.»

اما در واقعیت ترامپ در عمل اقداماتی برای محدود کردن مهاجرت به آمریکا اغلب با استناد به حفظ امنیت ملیانجام داده است. او در نخستین روز کاری خود برنامه پذیرش پناهندگان را تعلیق کرد و در ماه اکتبر آن را با محدودیت و تنها برای شمار اندکی از سفیدپوستان آفریقای جنوبی از سر گرفت. ترامپ همچنین محدودیت‌هایی برای سفر یا مهاجرت اتباع نزدیک به ۴۰ کشور به آمریکا اعمال کرده که بسیاری از آن‌ها در آفریقا قرار دارند.

اقتصاد «راکد» یا رشد کمتر از قبل؟

ترامپ در کنگره مدعی شد که درآمدها به سرعت در حال افزایش است، اقتصاد خروشان ما می‌غرد. بررسی این ادعا نشان می دهد که چنین نیست. درآمدهای پس از کسر مالیات و پس از تعدیل تورم در سال ۲۰۲۵ تنها ۰.۹ درصد افزایش یافت؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴، آخرین سال دولت بایدن، ۲.۲ درصد بود. افزایش سال نخست ترامپ کمترین رشد از سال ۲۰۲۲ محسوب می‌شود؛ سالی که تورم شدید موجب کاهش درآمد واقعی آمریکایی‌ها شد.

نرخ بیکاری نیز از ۴.۰ درصد در ژانویه ۲۰۲۵ به ۴.۳ درصد در ژانویه ۲۰۲۶ افزایش یافته و در نوامبر گذشته به ۴.۵ درصد رسیده بود. نسبت اشتغال به جمعیت از ۶۰.۱ درصد به ۵۹.۸ درصد کاهش یافته و نرخ مشارکت نیروی کار تقریباً بدون تغییر و در محدوده ۶۲.۵ درصد باقی مانده است. هرچند تورم سالانه کاهش یافته، اما مجموعه شاخص‌ها از یک جهش اقتصادی چشمگیر حکایت ندارد.

ارقام اثبات‌نشده درباره ۱۹ میلیارد دلار فساد

ترامپ همچنین مدعی شد اعضای جامعه سومالیایی در مینه‌سوتا ۱۹ میلیارد دلار از بودجه عمومی سوءاستفاده کرده‌اند. این در حالی است که یک دادستان فدرال در دسامبر گذشته صرفاً احتمال داده بود «نیمی یا بیشتر» از ۱۸ میلیارد دلار پرداختی به ۱۴ مرکز خدمات پرریسک ممکن است مشکوک باشد؛ آن هم به‌عنوان یک برآورد اولیه. مقامات ایالتی اعلام کرده‌اند شواهد قطعی موجود در حد «ده‌ها میلیون دلار» است، نه میلیاردها دلار. بنابراین رقم ۱۹ میلیارد دلار تاکنون پشتوانه اثبات‌شده‌ای ندارد.

پایان دادن به هشت جنگ و واقعیت میدانی

ترامپ گفت در ۱۰ ماه نخست ریاست‌جمهوری خود به «هشت جنگ» پایان داده است. در میان مواردی که او برشمرد، اختلاف مصر و اتیوپی بر سر سد نیل اساسا جنگ نبود بلکه مناقشه‌ای دیپلماتیک طولانی‌مدت است. تنش صربستان و کوزوو نیز به جنگی جدید در دوره او تبدیل نشد. درگیری جمهوری دموکراتیک کنگو و رواندا ادامه یافته و توافق صلح ۲۰۲۵ به امضای همه طرف‌های درگیر نرسیده است. درگیری تایلند و کامبوج پس از توافق موقت، دوباره در دسامبر شعله‌ور شد. در غزه نیز پس از آتش‌بس اکتبر، درگیری‌ها در سطحی پایین‌تر ادامه داشته است. در چنین شرایطی عدد «هشت جنگ پایان‌یافته» با واقعیت‌های میدانی تطابق ندارد.

حذف مالیات تأمین اجتماعی؛ وعده‌ای که کامل اجرا نشد

ترامپ مدعی شد مالیات بر مزایای تأمین اجتماعی را حذف کرده است. در عمل، بسته قانونی سال گذشته یک کسر مالیاتی موقت ۶۰۰۰ دلاری برای افراد ۶۵ سال به بالا ایجاد کرده که برای درآمدهای بالاتر کاهش می‌یابد و در سال ۲۰۲۸ منقضی می‌شود. میلیون‌ها دریافت‌کننده همچنان مالیات می‌پردازند و افراد زیر ۶۵ سال مشمول این مزیت نیستند. بنابراین ادعای «حذف مالیات تأمین اجتماعی» دقیق نیست.

بزرگ‌ترین کاهش مالیات تاریخ؛ رتبه هفتم در جدول

ترامپ بار دیگر بسته موسوم به «لایحه بزرگ و زیبا» را بزرگ‌ترین کاهش مالیاتی تاریخ آمریکا توصیف کرد. طبق برآورد دفتر بودجه کنگره (CBO)، این بسته طی یک دهه ۴.۸ تریلیون دلار کاهش درآمد مالیاتی ایجاد می‌کند که معادل ۱.۳ درصد تولید ناخالص داخلی است. اما بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد این بسته از نظر سهم از تولید ناخالص داخلی، هفتمین کاهش بزرگ از سال ۱۹۱۸ و ششمین کاهش بزرگ از سال ۱۹۴۰ تاکنون است. بزرگ‌ترین کاهش تاریخی مربوط به بسته سال ۱۹۸۱ در دوران رونالد ریگان بوده که معادل ۲.۹ درصد تولید ناخالص داخلی طی چهار سال هزینه داشت. بنابراین عنوان «بزرگ‌ترین در تاریخ» با داده‌های مقایسه‌ای همخوانی ندارد.

روایت تحریف‌شده از مهاجرت و آمار قتل

رئیس‌جمهور آمریکا بار دیگر ادعا کرد دولت بایدن اجازه داده ۱۱ هزار و ۸۸۸ «قاتل» وارد آمریکا شوند. این عدد به فهرست اتباع غیرآمریکایی اشاره دارد که طی چند دهه گذشته از جمله در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود ترامپ وارد کشور شده‌اند و در مقطعی محکومیت قتل داشته‌اند. بسیاری از این افراد در زندان به سر می‌برند و در چارچوب پرونده‌های مهاجرتی در وضعیت «غیربازداشتی» ثبت شده‌اند که شامل زندانیان نیز می‌شود. بنابراین ادعای ورود آزادانه «۱۱,۸۸۸ قاتل» به کشور، بازنمایی نادرست داده‌های رسمی است.

تعرفه‌ها؛ چه کسی هزینه را می‌پردازد؟

ترامپ تأکید کرد تعرفه‌ها را «کشورهای خارجی پرداخت می‌کنند»، در حالی که ساختار اقتصادی تعرفه‌ها نشان می‌دهد پرداخت اولیه از سوی واردکنندگان آمریکایی انجام می‌شود. گزارش فوریه ۲۰۲۶ بانک فدرال نیویورک نشان می‌دهد حدود ۹۰ درصد بار اقتصادی تعرفه‌ها بر دوش شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان آمریکایی بوده است. دفتر بودجه کنگره نیز اعلام کرده حدود ۹۵ درصد هزینه تعرفه‌ها در نهایت به افزایش قیمت برای مصرف‌کنندگان داخلی منجر شده است. هرچند ممکن است صادرکنندگان خارجی در برخی موارد قیمت‌ها را تعدیل کنند، اما سهم اصلی هزینه در داخل آمریکا پرداخت می‌شود.

تراز بودجه «یک‌شبه» با حذف فساد؟

ترامپ در پایان گفت با حذف فساد می‌توان بودجه فدرال را «یک‌شبه» متوازن کرد. اما برآورد اداره حسابرسی دولت آمریکا (GAO) نشان می‌دهد سالانه بین ۲۳۳ تا ۵۲۱ میلیارد دلار تقلب رخ می‌دهد، در حالی که کسری بودجه سال مالی اخیر نزدیک به ۱.۸ تریلیون دلار بوده است؛ رقمی بیش از سه برابر بالاترین برآورد فساد. بنابراین حتی در خوش‌بینانه‌ترین سناریو نیز حذف کامل تقلب برای جبران کسری بودجه کافی نخواهد بود.

نتیجه

مرور سخنرانی دونالد ترامپ یک بار دیگر الگوی آشنای گفتار سیاسی او را برجسته می‌کند؛ الگویی که بر بزرگ‌نمایی، انتخاب گزینشی اعداد و گاه بیان ادعاهایی استوار است که با داده‌های رسمی همخوانی ندارد. این شیوه محدود به یک موضوع یا یک مقطع زمانی نیست، بلکه از اقتصاد و مهاجرت گرفته تا سیاست خارجی و انتخابات، در حوزه‌های مختلف تکرار می‌شود. استفاده از ارقام نجومی مانند «۱۸ تریلیون دلار سرمایه‌گذاری» یا «پایان دادن به هشت جنگ» بدون ارائه جزئیات دقیق و قابل راستی‌آزمایی، بخشی از همان راهبرد ارتباطی است که بر تأثیرگذاری روانی بیش از دقت آماری تکیه دارد.

در این چارچوب، ترامپ غالبا با ارائه تصویری سیاه و سفید از گذشته و حال، وضعیت پیشین را «فاجعه‌آمیز» و شرایط کنونی را «بی‌سابقه و تاریخی» توصیف می‌کند؛ روایتی که برای پایگاه سیاسی او کارآمد است، اما در برابر سنجش‌های آماری دقیق دوام چندانی ندارد. تکرار این شیوه در سال‌های گذشته نشان می‌دهد تناقض‌گویی و غلو در بیان دستاوردها نه یک خطای موردی، بلکه بخشی تثبیت‌شده از سبک سیاست‌ورزی اوست؛ سبکی که بیش از آنکه بر اقناع مبتنی بر داده تکیه داشته باشد، بر خلق تصویر و برانگیختن احساسات استوار است.در مجموع، سخنرانی ترامپ بار دیگر نشان داد فاصله میان روایت سیاسی و داده‌های آماری تا چه اندازه می‌تواند عمیق باشد. بسیاری از اعداد بزرگ و عبارات قاطع مطرح‌شده، با واقعیت‌های ثبت‌شده در گزارش‌های رسمی همخوانی ندارد و تصویری که ارائه شد بیش از آنکه بازتابی دقیق از شاخص‌های اقتصادی و سیاسی آمریکا باشد، بازتولید روایت تبلیغاتی کاخ سفید بود.

منابع مورد استفاده:

https://edition.cnn.com/۲۰۲۶/۰۲/۲۴/politics/fact-check-state-of-the-union

https://www.theguardian.com/us-news/live/۲۰۲۶/feb/۲۴/trump-state-of-the-union-address-congress-watch-updates

https://www.politico.com/news/۲۰۲۶/۰۲/۲۴/a-defensive-posture-trump-speaks-to-congress-on-shakier-ground-than-last-year-۰۰۷۹۳۴۵۵

https://apnews.com/article/fact-check-trump-state-of-union-۸۷b۱۸۴f۷a۳۸e۶۵fa۹۷d۲۷c۰۵ba۲۴۹۷fa

https://www.pbs.org/newshour/politics/fact-checking-trumps-false-claims-ahead-of-the-state-of-the-union

https://www.brennancenter.org/our-work/analysis-opinion/trumps-misleading-pitch-save-act

https://www.npr.org/۲۰۲۶/۰۲/۲۴/nx-s۱-۵۷۱۶۲۷۷/trump-state-union-fact-check

https://www.chicagotribune.com/۲۰۲۶/۰۲/۲۴/trump-false-claims-state-of-the-union/

https://www.democracydocket.com/news-alerts/trump-save-america-act-congress-state-of-union-address/