بزرگداشت مستندساز عاشق ایران؛ فضا را برای جوان‌ترها باز کنید

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ستاد خبری جشنواره، در چهارمین روز از نوزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» ۲۲ آذر در مراسمی جمعی از اهالی فرهنگ، هنر و سینما به همراه مدیران حوزه رسانه و مستند، گردهم آمدند تا از سال‌ها تلاش و عشق فرهاد ورهرام، پیشکسوت سینمای مستند ایران، قدردانی کنند.

ورهرام انرژی‌بخش طیف وسیعی از علاقه‌مندان است

در ابتدای این مراسم محمد حمیدی‌مقدم دبیر نوزدهمین دوره جشنواره «سینماحقیقت» با اشاره به نخستین مواجهه خود با آثار ورهرام در سال‌های دور گفت: از همان زمان دانشجویی و تحصیل، اولین ارتباط بنده بدون دیدار با استاد و تنها با تماشای یک مستند از ایشان شکل گرفت و شخصاً فرهاد ورهرام را آنجا کشف کردم و فهمیدم چه مستندساز بزرگی است.

دبیر جشنواره، «ادای دین» سال‌های بعد خود به ورهرام را ساخت برنامه‌ای با محوریت آثار ماندگاری مانند «تاراز» دانست و بر ادامه این آشنایی و همکاری طی سال‌ها تأکید کرد.

حمیدی‌مقدم در بخش دیگری از سخنانش، به ویژگی‌های اخلاقی و حرفه‌ای ورهرام اشاره کرد و گفت: درس آموختنی ایشان برای سینما، هنر و زیست اخلاقی این است که چقدر بی‌حاشیه و متمرکز بر کارش است.

وی از ورهرام به عنوان فردی یاد کرد که با وجود همه دشواری‌های تولید مستند، از جمله چالش‌های بودجه که مساله‌ای جهانی است، همواره پرانرژی، ایده‌پرداز و مولد باقی مانده است.

سپس سعدی غلامی یکی از اهالی اورومان به بیان خاطراتی از فرهاد ورهرام و حضورش در روستای آنها در زمان جوانی این پیشکسوت پرداخت.

پیام هوشنگ مرادی کرمانی برای ورهرام

پس از آن پیام هوشنگ مرادی کرمانی نویسنده خطاب به این مستندساز قرائت شد که به شرح زیر است:

«امروز از خبر بزرگداشت دوست گرامی فرهاد ورهرام مطلع شدم، فیلم‌های خوب و عمیق و دوست‌داشتنی و ماندگار ایشان را در جشنواره رشد، سال‌ها به عنوان داور دیدم.

اکنون که بیمار هستم امکان حضور در این مراسم را ندارم ولی دل و ذهنم در آنجاست.

صادقانه و صمیمانه به ایشان تبریک می‌گویم و آرزوی سلامتی و ساخت فیلم‌های مستند بیشتر و ماندگار را برایتان دارم.»

ورهرام عاشق ایران است

پس از آن ارد عطارپور کارگردان و مستندساز، در صحنه حاضر شد و با شگفتی از تداوم و کیفیت آثار ورهرام گفت: سال‌هاست که با هر فیلم ایشان غافلگیر می‌شوم. فیلم‌هایش سرشار از ثبت مردمانی است که زندگی اقوام مختلف را نشان می‌دهد؛ افرادی که «شناسنامه» ایرانی ندارند اما در فیلم‌های او به صورت ملموس ثبت شده‌اند.

این مستندساز به طور مشخص به «سیاهان جنوب» اشاره کرد که جامعه‌ای از دریای عمان تا خلیج فارس را نشان می‌دهد که کسی سراغ آنها نمی‌رفت و ورهرام آنها را ثبت کرد.

عطارپور همچنین به استمرار فعالیت ورهرام در طول تاریخ پرتلاطم ایران اشاره کرد و گفت: ایشان رنج، داغ، درفش و فقر را تحمل می‌کند و فیلم می‌سازد و به ما می‌گوید که انفعال و قهر کردن راه حل خوبی نیست و باید ادامه داد.

وی خواستار حمایت تصمیم‌گیران از دیدگاه‌ها و معرفی‌های ورهرام شد و بیان کرد: فیلم‌های شناسنامه‌ای او حتی باعث شد بسیاری از مردم سیستان و بلوچستان که از گرفتن شناسنامه محروم بودند، بتوانند صاحب شناسنامه شوند.

عطارپور در پایان با تجلیل از مسئولیت‌پذیری بی‌نظیر ورهرام گفت: کسی را ندیدم با چنین حس مسئولیتی در سینمای ایران کار کند. او حدود زندگی، فرزند و خانواده‌اش را وقف ایران کرده است بی‌آنکه خود را پان‌ایرانیست یا ناسیونالیست معرفی کند؛ ورهرام عاشق ایران است. او جای‌جای کشورمان را به ما معرفی کرده تا بفهمیم کجا زندگی می‌کنیم، قدرت‌ها و ضعف‌های کشورمان کجاست.

تخصص به معنای واقعی، زندگی آرتیستی و هنری ورهرام است

در ادامه مراسم کاوه سپندار موسیقیدان با اشاره به ریشه آشنایی خانوادگی با ورهرام گفت: آشنایی من با استاد فرهاد ورهرام از طریق پدرم بود. ایشان و پدر من در دورانی که پدرم در کردستان و در جبهه مقابله با دشمن بعثی خدمت می‌کرد، با یکدیگر دوستی داشتند.

وی این دوستی را مایه افتخار دانست و گفت: هرچند تخصص من موسیقی است، اما تخصص به معنای واقعی، زندگی آرتیستی و هنری ایشان است؛ زندگی‌ای به دور از هر گونه شوآف و حاشیه، به دور از هر مساله‌ای که امروز متأسفانه بسیاری انجام می‌دهند.

ورهرام سرشار از زندگی است

در ادامه مراسم بزرگداشت فرهاد ورهرام، زینت دریایی، یکی از سوژه‌های فیلم‌های این مستندساز، با حضور روی صحنه با بیانی شاعرانه و احساسی، به توصیف شخصیت ویژه و منحصربه‌فرد او پرداخت.

دریایی اظهار کرد: ورهرام یک آدم خاص است، آدمی است سرشار از زندگی، سرشار از عشق و هرجایی ایشان باشد، این انرژی مثبت وجود دارد. آدم در کنار او غم‌هایش را فراموش می‌کند چون ورهرام همیشه می‌خندد.

انتخابی برای رفتن و شناخت سرزمین

سپس فرهاد ورهرام با تشکر از برگزارکنندگان و حضار، سخنان خود را با یادآوری غم از دست دادن ۲ مستندساز جوان، آرش کوردسالی و شهرام میرآب اقدم آغاز و قدردانی خود را از مهران زینت‌بخش که در کهریزک فیلم ساخت ادا کرد.

وی در ادامه با صراحت گفت: من عاشق سینما نیستم. با سینمای داستانی، به ویژه در دهه‌های اخیر، رابطه چندانی ندارم و کتاب و عکاسی و دوستان را بیشتر ترجیح می‌دهم. انتخاب مستندسازی برای من، به طور ناخودآگاه، انتخابی برای «رفتن»، «شناخت سرزمین» و «ارتباط با انسان‌ها» بوده است.

این مستندساز تأکید کرد که هدفش در مستندهایش نشان دادن رابطه بین طبیعت، انسان و زندگی، آن‌گونه که هست، با تمام شرایط درونی و بیرونی بوده است.

ورهرام افزود: فیلم‌های من حال‌وهوای جشنواره‌ای ندارد. هیچ‌وقت سعی نکردم به هر شکل مردم را به سالن بکشانم. اما کمتر کسی می‌تواند ادعا کند فیلم‌هایش بیش از فیلم‌های من دیده شده باشد. دیدن فیلم‌هایم توسط توده مردم، همیشه درهای بسته را در هر مکانی برایم باز کرده است.

وی سپس گفت: چند بار به آقای حمیدی مقدم گفتم که ما چند سال کار کردیم، خوب یا بد. بهتر است حالا پایین‌تر برویم و به فیلمسازان جوان دهه شصت و بعدتر بپردازیم. آنها بسیار درجه یک هستند و بیشتر از من برای سینمای ایران افتخار آورده‌اند، جایزه‌های بین‌المللی و ملی برده‌اند. فکر می‌کنم دوره ما دارد تمام می‌شود و باید فضا را برای بچه‌های جوان‌تر باز کنیم که نیاز دارند دیده شوند.

اهدای نشان فیروزه «سینماحقیقت» به فرهاد ورهرام

پس از آن نوبت به مراسم تجلیل از فرهاد ورهرام رسید که در ابتدا انجمن صنفی تهیه‌کنندگان سینمای مستند نشانی را به وی اهدا کرد.

سپس محمد حمیدی‌مقدم نشان فیروزه جشنواره «سینماحقیقت» را به این مستندساز پیشکسوت اهدا کرد.

در پایان هم نیکنام حسین‌پور مدیر روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که در تهیه فیلم مستند «سی‌سخت» فرهاد ورهرام او را همراهی کرده بود، هدیه‌ای به رسم یادبود به این فیلمساز داد.

در این مراسم مستندی از دوران کودکی تا به امروز فرهاد ورهرام به کارگردانی مهدی باقری در ۲ بخش برای حضار به نمایش در آمد.

نوزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» از ۱۹ تا ۲۵ آذر در پردیس سینمایی ملت در حال برگزاری است.