مدل جدید مدیریت پسماند برای تهران؛ زباله سوزهای نوین در راه پایتخت

محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر، گفت: یک مسیر طولانی و پرپیچ‌وخم کارشناسی برای قرارداد خرید یک زباله‌سوز ۶۰۰۰ تنی برای شهر تهران از سوی طرف چینی طی شد. ما این مسیر بسیار طولانی را جلو رفتیم، به تفاهم قطعی رسیدیم و کار کارشناسی آن را انجام دادیم. تفاهم در ابعاد فنی و ابعاد مالی به‌طور کامل انجام شده است.

وی افزود: در این مسیر یک چالش جدی با دوستان در سازمان محیط زیست داشتیم که این مشکل هم تقریباً در تفاهم‌های جدیدی که انجام شد حل شده و ملاحظات و مواردی که مدنظر دوستان بود در این موضوع رعایت شده است.

سخنگوی شهرداری تهران ادامه داد: در حال حاضر با یک ایده بسیار جدید و نوین از سوی چند مجموعه دانش‌بنیان داخلی مواجه هستیم که یک مدل جدیدی از زباله‌سوز را پیشنهاد داده‌اند که کاملاً بر اساس ظرفیت‌های داخلی قابل انجام است و در مراحل تست قرار دارد.

محمدخانی با اشاره به ویژگی‌های این مدل گفت: ویژگی این طرح این است که به دلیل استانداردهای بسیار بالایی که ایجاد می‌کند، از آلایندگی‌های متعدد، چه آلایندگی‌های زیست‌محیطی و حتی آلایندگی‌های صوتی، گرمایی و حرارتی پیشگیری می‌کند و این قابلیت را دارد که در شهر هم اجرا شود؛ آن هم در ابعاد بسیار کوچک و حتی به‌صورت محلی و منطقه‌ای.

مدل جدید مدیریت پسماند امکان پردازش زباله در محلات شهر را فراهم می‌کند

سخنگوی شهرداری تهران، گفت: در واقع این مدل هنوز در مرحله بررسی قرار دارد. مدل جمع‌آوری زباله یک بحث است و مدل مدیریت پسماندها یا به‌عبارتی بازتولید آن‌ها، بحث دیگری است. در این مدل، فرض بر این است که به‌جای آنکه یک زباله‌سوز ۶ هزار تنی در یک نقطه از شهر یا حتی خارج از شهر مستقر باشد، بتوانیم در ۱۰۰ نقطه مختلف شهر این فرآیند را اجرا کنیم.

وی افزود: این کار بدون ایجاد آلایندگی‌های مختلف، بدون سر و صدا، بدون بو و بدون مشکلاتی که ممکن است مردم با آن مواجه شوند، انجام می‌شود و در همان منطقه و محله، زباله‌ها مورد بازتولید قرار می‌گیرند. این یک مدل خاص است که خروجی سوزاندن زباله در آن به یک ماده کربنی می‌رسد که قابل استفاده است؛ یک نوع خاص از کربن که امکان بهره‌برداری دارد.

سخنگوی شهرداری تهران ادامه داد: این موضوع می‌تواند دست ما را در مدیریت شهری باز کند، چرا که بسیاری از مسائل از جمله حمل‌ونقل زباله، جابه‌جایی پسماند و موضوع شیرابه‌هایی که معمولاً برای مردم ایجاد نارضایتی می‌کند، قابل حل خواهد بود. همچنین حرکت کامیون‌های بزرگ حمل زباله در سطح شهر و در ساعات مختلف که برای شهروندان مزاحمت ایجاد می‌کند، می‌تواند کاهش پیدا کند، چرا که فرآیند زباله سوزی در همان محله و همان منطقه انجام می‌شود.

با وجود نگاه‌های سنتی، درباره طرح جدید زباله‌سوز با محیط زیست به تفاهم رسیدیم

این مقام مسئول با اشاره به روند پیشبرد طرح جدید زباله‌سوز گفت: درباره این طرح جدید زباله‌سوز، پیگیری‌های متعددی انجام شد و جلسات زیادی برگزار کردیم و در نهایت به نقطه‌ای رسیدیم که تفاهمی با سازمان محیط زیست صورت گرفت. اساساً در فضای سازمان محیط زیست، یک نگاه منفی و نسبتاً سنتی نسبت به مدل‌های زباله‌سوز وجود دارد و زباله‌سوز به‌عنوان یک گزینه نامطلوب تلقی می‌شود و بیشتر تأکید بر تولید کمپوست و مدل‌های دیگر است.

وی افزود: این اختلاف‌نظر فقط مختص ایران نیست و در کل دنیا هم وجود دارد؛ در سطح جهانی هم یک طیفی همین نگاه را دارند و طیف دیگری معتقدند اتفاقاً زباله‌سوز می‌تواند راه‌حل مناسبی باشد. ما در چین از زباله‌سوزها بازدید کردیم و خود من نیز در سفر به استانبول، در حاشیه اجلاسی که به‌عنوان نماینده بین‌الملل حضور داشتم، از زباله‌سوزی که شرکت هیتاچی ژاپن برای شهر استانبول ایجاد کرده بود بازدید کردم.

سخنگوی شهرداری تهران ادامه داد: واقعاً بیرون از این کارخانه‌های زباله‌سوز، چه در چین و چه در استانبول، هیچ اثری از آلایندگی دیده نمی‌شد. کارخانه‌ها بسیار بزرگ بودند و سالن فرآوری زباله به‌قدری وسیع بود که کامیون‌هایی که داخل آن تردد می‌کردند، در مقیاس فضا بسیار کوچک به نظر می‌رسیدند. حجم زباله‌ها بسیار عظیم بود و سیستم‌های مکانیکی بزرگی، از جمله چنگک‌های مکانیکی، در فرآیند استفاده می‌شد.

محمدخانی با اشاره به تفاوت مدل‌ها گفت: تفاوت مدل چینی با نمونه استانبولی این بود که در یک مدل، زباله به‌طور کامل از بین می‌رفت و به موادی مانند گرد کربن تبدیل می‌شد که بسته‌بندی شده و در صنایعی مثل صنعت ساختمان به فروش می‌رسید. در مدل چینی، در همان مجموعه، سیستم‌های تولید محصولات جانبی هم وجود داشت؛ به‌عنوان مثال، از خروجی زباله‌سوز کاشی تولید می‌شد.

وی افزود: زباله از یک طرف وارد می‌شد، در فرآیند، برق تولید می‌شد و برق از مجموعه خارج می‌شد، و از طرف دیگر محصولاتی مثل کاشی خارج می‌شد. حتی بسته‌بندی این محصولات هم بسیار منظم و زیبا بود. در کنار کارخانه، فضاهایی مثل کافه، رستوران و فضای سبز و پارک وجود داشت و هیچ نشانه‌ای از آلودگی یا مزاحمت برای شهر دیده نمی‌شد.

به‌دنبال مدل دانش‌بنیان برای مدیریت بهینه پسماند تهران هستیم

محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، گفت: در تهران میزان تولید زباله به‌طور متوسط ۵ هزار و ۵۰۰ تن در روز است و در برخی مقاطع ممکن است کمی بیشتر هم شود؛ به‌عنوان مثال در ایام شب عید، این عدد گاهی تا حدود ۷ هزار تن در روز می‌رسد. این موضوع در حال طی کردن مسیر بررسی خود است و به‌صورت موازی، موضوع زباله‌سوز ۶ هزار تنی نیز در حال پیگیری است تا بتوانیم به یک نقطه بهینه برسیم و در نهایت برای اجرای این مدل در تهران تصمیم‌گیری کنیم.

وی افزود: آنچه سازمان فناوری به‌دنبال آن است، استفاده از ظرفیت یک شرکت دانش‌بنیان فناور داخلی است که یک مدل بهینه از همین زباله‌سوزها را اما در ابعاد بسیار کوچک‌تر اجرا می‌کند. بر اساس ادعای این مجموعه و نتایج تست‌های اولیه، این مدل با آلایندگی صفر کار می‌کند. نکته مهم این است که به‌جای اینکه مکانی مثل آرادکوه داشته باشیم و تریلی‌ها از کل تهران راه بیفتند و زباله‌ها را به آن نقطه منتقل کنند، این امکان فراهم می‌شود که فرآیند در خود محله انجام شود و به این ترتیب با دپوی وحشتناک زباله مواجه نباشیم.

سخنگوی شهرداری تهران ادامه داد: در حال حاضر یک گزاره جدی مطرح است و ما به‌سمت آن در حال حرکت هستیم؛ گزاره‌ای که اگر پاسخ بدهد و به نتیجه برسد، مزیت بزرگش این است که مبتنی بر کار دانش‌بنیان داخلی است و در عین حال بخش قابل توجهی از مسائل دیگر ما را هم حل می‌کند. از جمله اینکه هزینه‌های سنگینی که امروز بابت حمل‌ونقل زباله پرداخت می‌شود، در این مدل به‌طور جدی کنترل خواهد شد.