اصلاح زنجیره آرد و نان زیر ذره‌بین کمیسیون اصل نود/ ضرورت بازنگری در قیمت‌گذاری نان با هدف پوشش هزینه‌ها و ارتقای کیفیت

حجت‌الاسلام والمسلمین نصرالله پژمانفر، رئیس کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی در تشریح نشست امروز (دوشنبه؛ اول دی ماه) گفت: با توجه به گزارش‌های متعدد مردمی، نانوایان و دستگاه‌های نظارتی در زمینه بروز تخلفات در زنجیره آرد و نان از جمله دریافت مبالغ اضافی از مردم، عرضه نان بی‌کیفیت، تخلفات مرتبط با طبخ و سلامت نان و همچنین انحراف آرد یارانه‌ای کمیته اقتصادی کمیسیون اصل نود این موضوع را به صورت ویژه در دستور کار خود قرار داد.

وی ادامه داد: جلسه امروز با حضور نمایندگان وزارتخانه‌های کشور، بهداشت، صمت، جهاد کشاورزی، سازمان تعزیرات، سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، سازمان غذا و دارو، اتاق اصناف ایران و اتحادیه نانوایان سنتی تهران برگزار تا ابعاد مختلف این تخلفات و راهکار‌های اصلاحی  مورد بررسی قرار گیرد.

پژمانفر با اشاره به موضوع کاهش سبوس‌گیری آرد گفت: تجربه موفق تولید آرد و نان کامل در بیش از ۷۰۰ نانوایی کشور نشان داده است که مردم از نان کامل استقبال کرده‌اند و این امر امکان کاهش قابل توجه سبوس‌گیری را فراهم می‌کند. از این رو تصمیم بر این شد تا کاهش سبوس‌گیری به‌صورت سالانه و با شیب ۲ درصد انجام شود و حتی در نان‌های چهارگانه امکان کاهش تا ۵ درصد نیز وجود دارد.

نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس تأکید کرد: در این جلسه به سازمان ملی استاندارد تکلیف شد تا هرچه سریع‌تر اقدامات لازم برای کاهش ۲ واحد درصدی حداکثر سبوس‌گیری در آرد‌های تافتون، لواش و سنگک را مطابق مصوبات قبلی انجام دهد و گزارش آن را به کمیسیون ارائه کند. همچنین وزارت بهداشت نیز موظف شده است نظارت مؤثری بر فرآیند تخمیر آرد کامل و تولید نان کامل اعمال کند تا از بروز هرگونه مخاطره بهداشتی برای مصرف‌کنندگان جلوگیری شود.

وی بررسی کیفیت آرد‌های تولیدی را نیز محور دیگر مورد رسیدگی در کمیسیون عنوان کرد و گفت: مسئله اختلاط گندم‌های داخلی و خارجی و نحوه توزیع گندم در ۳۱ استان، تأثیر مستقیمی بر کیفیت آرد و در نهایت کیفیت نان مصرفی مردم دارد.

پژمانفر تأکید کرد: در این جلسه مقرر شد تا وزارت جهاد کشاورزی برنامه‌ای عملیاتی برای تأمین آرد استاندارد ارائه کند؛ برنامه‌ای که در آن استفاده از گندم با کیفیت مناسب و عیار بالا به‌طور دقیق پیش‌بینی شده باشد. هدف از این اقدام آن است که آرد تولیدی در کشور به سطحی از کیفیت برسد که امکان تهیه بهترین و سالم‌ترین نان برای مردم فراهم شود.

این نماینده مردم در مجلس دوازدهم همچنین با اشاره به بررسی موضوع قیمت‌گذاری نان نیز افزود: هزینه‌های موجود در زنجیره تولید نان، از جمله هزینه‌های آسیابان و مخارجی که به نانوا تحمیل می‌شود، باید در تصمیم‌گیری‌ها به‌طور دقیق لحاظ شود.

وی با اشاره به اینکه فرآیند تولید نان، به‌ویژه مرحله تخمیر، نیازمند زمان و دقت بیشتری است، گفت: قیمت‌گذاری باید به‌گونه‌ای انجام شود که انگیزه لازم برای نانوا جهت رعایت این فرآیند فراهم شود.

رئیس کمیسیون اصل نود مجلس ادامه داد: در گذشته بیش از ۶۰ درصد قیمت نان تحت تأثیر قیمت آرد قرار داشت، اما امروز سهم آرد در قیمت نهایی نان به کمتر از ۱۰ درصد رسیده و عوامل دیگری همچون اجاره محل نانوایی، هزینه‌های آب، برق و گاز و دستمزد نیروی کار نقش تعیین‌کننده‌تری دارند.

پژمانفر با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختار موجود افزود: کشور سالانه بیش از ۲۵۰ هزار میلیارد تومان یارانه در حوزه نان پرداخت می‌کند و این یارانه باید به‌صورت عادلانه و برای همه مردم، البته با نسبت‌های متفاوت، توزیع شود. اجرای این الگو می‌تواند رقابت سالمی میان نانوایی‌ها ایجاد کند و در نهایت کیفیت نان را افزایش دهد.

نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس تصریح کرد: در صورت ایجاد رقابت، مردم می‌توانند آزادانه نان باکیفیت‌تر را انتخاب کنند و نانوایی‌هایی که محصول بهتری ارائه می‌دهند، مورد استقبال قرار خواهند گرفت و  این روند می‌تواند به ارتقای کیفیت نان در سراسر کشور منجر شود.

رئیس کمیسیون اصل نود مجلس با اشاره به بررسی موضوع تفاوت قیمت نان در بازار و برخورد با نانوایان متخلف نیز بیان کرد: بر اساس تصمیم جلسه، اتاق اصناف و سازمان تعزیرات حکومتی با هماهنگی وزارت کشور موظف شدند برنامه‌ای مشترک تدوین کنند تا از نانوایانی که به‌صورت صحیح و قانونی در حال خدمت‌رسانی و تأمین قوت غالب مردم هستند حمایت شود. در مقابل، نانوایانی که ضوابط را رعایت نمی‌کنند یا نان بی‌کیفیت و گران‌قیمت عرضه می‌کنند، باید با برخورد جدی و بازدارنده مواجه شوند.

وی همچنین اعلام کرد: همچنین در این جلسه مقرر شد تا اتاق اصناف و اتحادیه‌های مرتبط نظارت مستمر و مؤثری بر عملکرد نانوایی‌های سراسر کشور اعمال کنند تا از تکرار و گسترش تخلفات جلوگیری شود. همچنین کمیسیون نیز بر اساس آمار و گزارش‌های سازمان تعزیرات حکومتی، موارد تخلف را طی مکاتبه‌ای رسمی به رئیس‌جمهور منعکس خواهد کرد.

پژمانفر در توضیح روند اجرایی شدن طرح تولید نان با آرد کامل افزود:  کمیسیون اصل نود پیگیری موضوع نان را از ابتدای دوره دوازدهم در دستور کار داشته و نتیجه این تلاش‌ها امروز در قالب فعالیت بیش از ۷۰۰ نانوایی تولیدکننده نان کامل در کشور قابل مشاهده است و استقبال گسترده نانوایان برای پیوستن به این طرح نشان‌دهنده موفقیت آن در سطح ملی است.

نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس با اشاره به زمانبر بودن فرآیند تخمیر، عمل آوری خیر، صرف انرژی و زحمت برای تهیه نان کامل بیان کرد: کمیسیون برای جبران این هزینه‌ها، اجازه افزایش درصدی قیمت نان را در هر استان و بر اساس تشخیص مسئولان استانی صادر کرده است. این اقدام با هدف ایجاد انگیزه اقتصادی برای نانوایان انجام شده تا بتوانند زمان لازم را برای آماده‌سازی خمیر و پخت نان باکیفیت اختصاص دهند.

وی افزود: اگرچه در حال حاضر کمتر از ۱۰ درصد نانوایان، نان کامل تولید می‌کنند، اما برنامه‌ریزی‌ها به‌گونه‌ای است که در آینده‌ای نه‌چندان دور، نیمی از مردم بتوانند به‌صورت مستمر نان کامل تهیه و مصرف کنند.