رنگ باختن فزاینده تامین حقوق بشر غزه درپی نخستین نشست هیئت صلح ادعایی ترامپ

نخستین جلسه رسمی هیئت صلح ادعایی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا برای غزه پنجشنبه، ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ برگزار شد؛ هیئت صلح ادعایی یادشده ابتکاری است که از طرف ترامپ، در چارچوب طرح آتش‌بس ۲۰ ماده‌ای که در ۱۰ اکتبر (۱۸ مهر) به اجرا درآمد و بعدا در ۲۲ ژانویه (دوم بهمن) در داووس سوئیس تصویب شد.

در نخستین نشست هیئت صلح ادعایی ترامپ چه گذشت؟

در تاریخ ۱۹ فوریه ۲۰۲۶، ترامپ، جلسه افتتاحیه هیئت صلح خود موسوم به "Board of Peace" را در واشنگتن دی‌سی برگزار کرد؛ این هیئت که ابتدا برای نظارت بر بازسازی و امنیت نوار غزه پس از جنگ ویرانگر رژیم صهیونیستی علیه فلسطینی‌ها تشکیل شده بود، اکنون به یک نهاد بین‌المللی با اختیار‌های گسترده‌تر تبدیل شده است.

ترامپ در این جلسه در موسسه تازه تاسیس دونالد جی ترامپ برای صلح چند تعهد و دستور العمل سیاسی مطرح و اعلام کرد که آمریکا ۱۰ میلیارد دلار برای بازسازی غزه متعهد می‌شود و کشور‌های عضو هیئت نیز ۷ میلیارد دلار دیگر پرداخت خواهند کرده‌اند؛ علاوه بر این، برنامه‌ای برای تشکیل یک نیروی تثبیت بین‌المللی (ISF) با ۲۰ هزار نیرو مطرح شد که ابتدا در رفح مستقر خواهد شد و سپس به ۵ بخش غزه گسترش می‌یابد؛ هدف اعلام‌شده، بازسازی زیرساخت‌ها، ساخت ۱۰۰ هزار خانه اولیه در رفح و در نهایت ۴۰۰ هزار خانه و تامین امنیت است.

یکی از پیشنهاد‌های به‌ویژه بحث‌برانگیز این بود که آمریکا ۱۰ میلیارد دلار اضافی از بودجه مالیات‌دهندگان را به عملیات گسترده‌تر هیئت صلح، نه فقط به تلاش‌های متمرکز بر غزه، اختصاص خواهد داد.

این پیشنهاد بلافاصله انتقاد‌های جدی را برانگیخت و قانونگذاران و ناظران تصریح کردند که هزینه‌های فدرال در این مقیاس معمولا نیاز به تایید کنگره دارد؛ چندین عضو کنگره آمریکا هم اعتراض کردند و این اقدام را غیرقانونی خواندند.

یکی از منتقدان در این باره اظهار کرد: دولت آمریکا یک صندوق پس‌انداز برای شخصیت‌های کودک‌آزار از سرمایه مالی، دلالان ارز‌های دیجیتال و MIC است.

اتهام‌ها درباره اینکه ترامپ و ارتباطات تجاری نزدیکان وی می‌توانند از بازسازی غزه به‌عنوان وسیله‌ای برای سودآوری استفاده کنند، در چندین نقطه از جلسه نیز مطرح شد؛ اگرچه جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، به صحنه آمد و ادعا کرد که هیچ‌کس در این جلسه شخصا از این امر سود نخواهد برد، بسیاری کلمه «شخصا» را گمراه‌کننده خواندند.

کوشنر که هیچ نقش رسمی در دولت آمریکا ندارد، اوایل امسال، چشم‌انداز خود از غزه جدید را در مجمع جهانی اقتصاد ارائه داد که شامل یک ماکت هوش مصنوعی از آسمان‌خراش‌ها و استراحتگاه‌های ساحلی بود.

مارک روآن، مدیرعامل میلیاردر آپولو گلوبال منیجمنت، نیز با بیان اینکه «خط ساحلی غزه به تنهایی ۵۰ میلیارد دلار ارزش دارد» و «فقط باید آزاد و تامین مالی شود»، پرچم‌های قرمز را به اهتزاز درآورد.

علاوه بر انتقاد از میلیاردر‌هایی که به دنبال سود بردن از بازسازی غزه هستند، انتقاد‌ها و اعتراض‌های جدی نیز درباره تلاش برای تطهیر نقش رژیم صهیونیستی در ویرانی غزه مطرح شدند، جایی که بیش از ۷۲ هزار فلسطینی در آنچه توسط سازمان ملل نسل‌کشی تلقی شده است، قتل‌عام شدند.

جلسه‌ای برای چاپلوسی 

به گزارش میدل‌ایست آی، یکی دیگر از نکات مورد توجه در نخستین نشست هیئت صلح ادعایی، اظهارات تحسین‌آمیز برخی از شرکت‌کنندگان درباره ترامپ بود.

سیموس ملک، روزنامه‌نگار، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: هیچ خلاصه‌ای بهتر از این نخستین جلسه هیئت صلح، آنچه را آمریکا می‌خواه، نشان نمی‌دهد؛ در حالی که سازمان ملل همه کشور‌ها را در کنار هم قرار می‌دهد، اینجا، ملت‌ها از نظر فیزیکی حول محور خود ترامپ متمرکز شده‌اند، تنها هدف آن‌ها هنگام صحبت کردن، ستایش آمریکا و فقط آمریکا است.

اجماع عمومی کسانی که نگران هیئت صلح هستند، این است که اساسنامه آن هیچ اشاره‌ای به غزه یا فلسطینی ندارد.

موج انتقاد‌ها درپی برگزاری نشست

نخستین نشست هیئت صلح ادعایی ترامپ برای غزه، با انتقاد‌های گسترده‌ای رو‌به‌رو شده است؛ منتقدان می‌گویند این هیئت نه تنها حقوق بشر فلسطینی‌ها را نادیده می‌گیرد، بلکه با ساختار استعماری خود، موانع جدی برای اجرای واقعی صلح ایجاد می‌کند.

در فهرست بی‌توجهی‌های هیئت صلح ادعایی ترامپ به حقوق بشر فلسطینی‌ها به‌ویژه درپی برگزاری نخستین نشست آن، موارد زیر قابل توجه است:

حمایت از جنایت‌ها و تهدید به پاکسازی قومی: یکی از اصلی‌ترین انتقاد‌ها به هیئت صلح ادعایی ترامپ، بی‌توجهی کامل آن به سابقه نقض حقوق بشر در غزه است؛ دولت ترامپ همچنان به تامین سلاح برای رژیم صهیونیستی ادامه می‌دهد که این امر آمریکا را در جنایت‌های جنگی این رژیم شریک می‌کند.

براساس گزارش دیده‌بان حقوق بشر HRW، آمریکا با ادامه ارسال تسلیحات، در «جنایت‌های فجیع» رژیم صهیونیستی در غزه شریک است؛ این شامل استفاده از گرسنگی به‌عنوان سلاح جنگی، جابجایی اجباری و کشتار غیرنظامیان می‌شود.

ترامپ در فوریه ۲۰۲۵ اظهار کرد که آمریکا می‌تواند غزه را تصاحب کند و جمعیت فلسطینی را بیرون براند که اگر اجرا شود، به تشدید پاکسازی قومی منجر خواهد شد.

علاوه بر این، دولت ترامپ تحریم‌های شدیدی علیه کارشناسان سازمان ملل و دیوان بین‌المللی کیفری (ICC) اعمال کرده که تلاش‌های برای پاسخگویی به جنایت‌ها در غزه را مختل می‌کند.

فرانچسکا آلبانیز، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای فلسطین، به دلیل نامه‌های محرمانه به شرکت‌های آمریکایی مانند آلفابت، آمازون و کاترپیلار که متهم به کمک به جنایت‌های فجیع حقوق بشر رژیم صهیونیستی در غزه و کرانه باختری هستند، تحریم شد.

این تحریم‌ها که معمولا برای اتهام‌های تروریستی استفاده می‌شود، دارایی‌ها را مسدود کرده و تحقیقات دیوان بین‌المللی کیفری در مورد جنایت‌های جنگی رژیم صهیونیستی، ازجمله گرسنگی به‌عنوان سلاح و کشتار بیش از ۷۰ هزار فلسطینی از اکتبر ۲۰۲۳، را متوقف کرده است.

آلبانیز گزارش داد که شرکت‌ها ممکن است در جنایت‌هایی مانند نسل‌کشی، جابجایی اجباری و گرسنگی شریک باشند و مدیران آن‌ها در دیوان بین‌المللی کیفری پاسخگو شوند.

این اقدام ها، هیئت صلح ادعایی را به یک ابزار برای دور زدن عدالت بین‌المللی تبدیل کرده است که به جای پرداختن به ریشه‌های بحران مانند اشغالگری رژیم صهیونیستی بر بازسازی تمرکز دارد، بدون اینکه به نقض‌های مداوم مانند تیراندازی به فلسطینی‌ها در غزه و کرانه باختری، بازداشت خبرنگاران فلسطینی با شکنجه و تجاوز و انکار دسترسی به کمک‌های بشردوستانه بپردازد.

سازمان ملل گزارش داد که رژیم صهیونیستی از اول فوریه (۱۲ بهمن) ۱۶ درخواست برای ماموریت‌های بشردوستانه را رد کرده و هزاران نفر را از خروج از غزه برای درمان پزشکی منع کرده است.

این نقض‌ها، هیئت صلح ادعایی را فاقد مشروعیت می‌کند، زیرا بدون پاسخگویی به جنایت‌ها، صلح پایدار غیرممکن است.

واکنش‌های کاربران رسانه‌های اجتماعی در شبکه اجتماعی ایکس هم نیز این انتقاد‌ها را منعکس می‌کنند، برای مثال، یک کاربر هیئت یادشده را استعماری توصیف کرده و گفته ترامپ آن را برای بهره‌برداری و فساد خانوادگی طراحی کرده، جایی که حقوق فلسطینی‌ها فدای سود می‌شود.

یک کاربر دیگر آن را طرح پاکسازی نهایی نامیده است.

ساختار استعماری هیئت صلح ادعایی: هیئت صلح ادعایی ترامپ، فلسطینی‌ها را کاملا از تصمیم‌گیری حذف کرده، که این امر حقوق آن‌ها را نقض می‌کند؛ شورای اجرایی موسس شامل ترامپ (به‌عنوان رئیس دارای حق وتو)، مارکو روبیو (وزیر خارجه آمریکا با موضع حمایت از رژیم صهیونیستی)، استیو ویتکاف (فرستاده ویژه متهم به خیانت به مذاکرات غزه)، جرد کوشنر (داماد ترامپ که غزه را ملک ساحلی ارزشمند توصیف کرده)، و دیگران مانند تونی بلر (حامی جنگ عراق) است.

فلسطینی‌ها تنها در سطح پایین‌تر، کمیته ملی اداره غزه (NCAG)، حضور دارند که نقش آن‌ها به مدیریت خدمات محلی مانند اقتصاد، بهداشت و مسکن، بدون هیچ اختیاری سیاسی محدود است.

این ساختار، فلسطینی‌ها را به کارمندانس تبدیل کرده که دستورات از بالا را اجرا می‌کنند، در حالی که تصمیم‌گیری‌های کلیدی توسط خارجی‌ها گرفته می‌شود؛ بر همین اساس نماینده فلسطین در نخستین جلسه هیئت صلح ادعایی ترامپ بدون عنوان رسمی حضور داشت.

هادی عمر، نماینده سابق آمریکا برای امور فلسطینی، هیئت صلح ادعایی ترامپ را معماری کنترل بیشتر به جای صلح نامیده و انتقاد کرده که این ساختار مشروعیت ندارد.

جنبش مقاومتی فلسطینی حماس نیز گفت که هیئت باید به اشغال پایان دهد و حقوق کامل فلسطینی‌ها را تامین کند.

هیئت صلح ادعایی ترامپ یک ابزار برای عادی‌سازی روابط اقتصادی تحت پوشش بازسازی بدون حل مسئله اشغال است؛ کاربران در شبکه اجتماعی ایکس نخستین نشست هیئت را به کنفرانس برلین ۱۸۸۴ تشبیه کردند؛ برخی از کاربران نیز از آن به‌عنوان «نسل‌کشی بسته‌بندی‌شده به‌عنوان معامله تجاری» یاد کردند.

چالش‌های اجرایی پیش روی هیئت صلح ادعایی ترامپ

هیئت صلح ادعایی ترامپ از منظر اجرایی نیز با چالش‌های جدی رو‌به‌رو است؛ ترامپ قول ۱۰ میلیارد دلار بودجه را داده و از دیگر کشور‌ها نیز ۷ میلیارد دیگر را خواسته است، اما غزه به ۷۰ میلیارد دلار برای بازسازی نیاز دارد و مبلغ موردنظر ترامپ فقط ۲۴ درصد آن را پوشش می‌دهد.

جزئیات درباره خلع سلاح ادعایی مقاومت فلسطین، خروج کامل رژیم صهیونیستی از غزه و زمان‌بندی‌ها مبهم است؛ نیویورک‌تایمز در این باره نوشت: تعهد‌های مالی و نظامی بدون جدول زمانی مشخص اعلام‌شده.

ادامه جنایت‌های رژیم صهیونیستی در غزه نیز چالش بزرگی است؛ این رژیم پس از آتش‌بس اکتبر ۲۰۲۵، هزار و ۵۹۱ فلسطینی را قتل‌عام کرده است؛ ضمن اینکه ورود کمک‌ها به این منطقه جنگ زده ۴۰.۶ درصد کاهش یافته است و کودکان در پناهگاه‌های سیل‌زده یخ می‌زنند.

سازمان ملل رژیم صهیونیستی را متهم به تحریک «ترس از پاکسازی قومی» کرده است؛ نیروی تثبیت‌کننده هم یک نظریه روی کاغذ است؛ صندلی‌های هیئت صلح ادعایی ترامپ یک میلیارد دلار هزینه دارند.

در عین حال، هیئت صلح ادعایی مشروعیت خود را از شورای امنیت سازمان ملل می‌گیرد، اما آن را به دلیل انتصاب مادام‌العمر ترامپ و غیبت چندجانبه‌گرایی تضعیف می‌کند.

هیئت صلح ادعایی ترامپ، برخلاف ادعا‌های بزرگ، حقوق بشر فلسطینی‌ها را نادیده می‌گیرد و با ساختار استعماری و جزئیات ناکافی، موانع اجرایی جدی ایجاد می‌کند؛ تحریم‌های علیه نهاد‌های بین‌المللی، حمایت از جنایت‌های رژیم صهیونیستی و حذف فلسطینی‌ها، آن را به ابزاری برای سلطه و نه صلح تبدیل کرده است؛ ابزاری بدون پاسخگویی به نقض‌ها که محکوم به شکست است و ممکن است خشونت را تشدید کند.

صلح واقعی نیاز به پایان اشغالگری، احترام به حقوق و اجرای قوانین بین المللی دارد، نه معاملات تجاری.