پزشکیان: اصلاح نظام یارانه‌ای قدرت خرید دهک‌های یک تا هفت را بهبود داده است

مسعود پزشکیان صبح امروز سه‌شنبه ۷ بهمن ۱۴۰۴ در آئین سی و نهمین دوره معرفی و تجلیل از برگزیدگان ملی بخش کشاورزی، در سخنانی بر نقش مهم تلاش جمعی در ساختن آینده‌ای بهتر برای کشور و نسل‌های آینده تأکید کرد: قطعا با همت و تلاش شما، آینده‌ای شکوهمندتر و روشن‌تر برای این کشور، مردم‌مان و آیندگان رقم خواهیم زد.

رئیس جمهور در ادامه با تشریح اقدامات دولت در زمینه اصلاح نظام یارانه‌ای کشور و زنجیره پرداخت یارانه‌ها، افزود: هدف ما از ابتدا حرکت در مسیر درست و پذیرش نقد‌های سازنده بود. هر نقدی را می‌شنویم و سعی می‌کنیم راه صحیح را دنبال کنیم تا تصمیمات ما عادلانه و مؤثر باشد.

پزشکیان با تأکید بر رعایت عدالت در توزیع یارانه‌ها، خاطرنشان کرد: در زنجیره اولیه پرداخت‌ها، دهک‌های بالاتر بیش از دهک‌های پایین‌تر بهره‌مند می‌شدند، در حالی که باید برعکس عمل می‌شد. اصلاح این نقیصه، گام نخست ما در مسیر اجرای عدالت بود.

رئیس جمهور با اشاره به نتایج بررسی‌ها و مطالعات انجام‌شده درباره آثار سیاست‌های جدید یارانه‌ای اظهار کرد: بر اساس این مطالعات، قدرت خرید در دهک‌های یک تا هفت بهبود یافته است، به‌گونه‌ای که این بهبود در دهک‌های پایین‌تر محسوس‌تر بوده و در دهک هشتم نیز وضعیت به سطح سر به سر رسیده که ناشی از اجرای طرح اصلاح پرداخت نظام یارانه‌ای و استفاده از کالا برگ‌ها است.

پزشکیان با تأکید بر اینکه در این رویکرد، به جای پرداخت یارانه در ابتدای زنجیره، منابع به انتهای زنجیره و به مصرف‌کننده نهایی اختصاص یافته است، اظهار داشت: این اقدام ضمن تحقق عدالت در توزیع منابع و واریز سهم هر فرد به حساب وی، موجب افزایش قدرت خرید خانوار‌ها شده است.

رئیس جمهور با اشاره به آثار اقتصادی این سیاست‌ها تصریح کرد: بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده، طی ۱۲ روز، نزدیک به ۷۴ هزار میلیارد تومان خرید توسط مردم در بازار انجام شده است که این امر به ایجاد رونق در بازار، حمایت از تولیدکنندگان، عرضه‌کنندگان کالا و صنوف مختلف منجر شده است.

پزشکیان ادامه داد: این روند همچنان ادامه خواهد داشت و دولت تلاش خواهد کرد تا از بروز هرگونه مشکل در این مسیر جلوگیری کند. مبنای اصلی این سیاست‌ها، اجرای عدالت بوده است.

رئیس جمهور در ادامه به برخی مزایای جانبی این رویکرد اشاره کرد و گفت: در شرایطی که ارز ترجیحی با نرخ پایین‌تر در اختیار برخی قرار می‌گیرد، امکان انحراف منابع و استفاده‌های غیرهدفمند وجود دارد. فاصله قابل توجه میان نرخ‌های رسمی و بازار آزاد می‌تواند زمینه سوءاستفاده را فراهم کند؛ از این‌رو، انتقال یارانه به مصرف‌کننده نهایی، ضمن کاهش رانت، شفافیت و عدالت بیشتری را در تخصیص منابع ایجاد می‌کند.

پزشکیان در ادامه با تأکید بر ضرورت نظارت دقیق بر فرآیند‌های پرداخت یارانه و جلوگیری از سوءاستفاده‌ها گفت: ما قصد متهم کردن کسی را نداریم، حتی افراد متقی نیز نیازمند نظارت هستند و خداوند بر عملکرد ما ناظر است و لحظه به لحظه اقدامات ما را رصد می‌کند، بنابراین هر کسی که ادعای درستکاری دارد، باید تحت نظارت باشد. رها کردن افراد بدون کنترل می‌تواند زمینه لغزش را فراهم کند.

رئیس جمهور ادامه داد: با اقدامات صورت‌گرفته، بستر سوءاستفاده‌ها حذف شده و در حال حاضر کسی نمی‌تواند از رانت ارزی بهره‌مند شود.

پزشکیان با یادآوری تجربه شخصی خود در کشاورزی خاطرنشان کرد: از کودکی در زمین‌های خانوادگی کار کرده‌ام و دیده‌ام که بسیاری از نهاده‌ها در نهایت به دست مصرف‌کننده نهایی نمی‌رسید. خود من نیز یکی از آن مصرف‌کننده‌ها بودم که بهره‌مند نمی‌شدم. کشاورزی که شب و روز زحمت می‌کشد، نباید نتیجه تلاش و سرمایه‌اش از بین برود و کالاهایش به هدر رود.

پزشکیان با تشریح مشکلات گذشته در نظام پرداخت یارانه و تأمین نهاده‌های کشاورزی گفت: در گذشته خریدی که از کشاورز انجام می‌دادیم، صرفاً دستمزد او را تأمین می‌کرد، نه حاصل واقعی محصولش. با این روش، قیمت‌گذاری اجباری بر محصولات کشاورزی، و حتی لبنیات و شیر و گوشت، باعث می‌شد منابع یارانه‌ای به جای حمایت از کشاورزان، به تقویت کارگران و سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان خارجی اختصاص یابد. این شیوه موجب می‌شد که کشاورز انگیزه لازم برای تولید نداشته باشد.

رئیس جمهور افزود: امروز دیگر مباحثی مانند کم‌اظهاری، بیش‌اظهاری، احتکار یا قاچاق عملاً بی‌معنی شده، زیرا هرگونه تجارت غیررسمی با ارز آزاد انجام می‌شود، در گذشته شاهد خروج و قاچاق گسترده دام از کشور بودیم، اما اکنون با اصلاح سیاست‌ها، ضمن جلوگیری از این رویه، واردات و توزیع دام در کشور نیز به‌صرفه و منطقی شده است.

پزشکیان با اشاره به اقدامات دولت برای نظارت و هماهنگی بیشتر در اجرای این طرح گفت: در دولت، تیمی ویژه تشکیل شده است که با اختیارات اصل ۱۲۷ و ۱۳۸ قانون اساسی، مسئول بررسی روند اجرای طرح و در صورت نیاز اصلاح و رفع موانع است. این تیم متشکل از وزرای جهاد کشاورزی، صمت، اقتصاد و رفاه، به همراه معاون سازمان برنامه و بودجه، رئیس کل بانک مرکزی، وزیر دادگستری و سایر مسئولان ذی‌ربط است. این گروه روزانه اطلاعات را بررسی کرده و مشکلات موجود را شناسایی و اقدامات لازم برای رفع آن را تصمیم‌گیری و ابلاغ می‌کند.

پزشکیان با اشاره به تسهیل فرآیند تصمیم‌گیری در دولت، ذیل این کارگروه تصریح کرد: در ساختار جدید، دیگر نیازی نیست مسایل در صف‌های طولانی اداری، کمیسیون‌ها و فرآیند‌های زمان‌بر مطرح شود، بلکه همان روز و در همان جلسه درباره مشکلات تصمیم‌گیری و ابلاغ انجام می‌شود.

رئیس جمهور افزود: به این گروه تأکید شده است که صاحبان فرآیند از جمله فعالان بخش کشاورزی، دامداری و سایر صنوف در جلسات حضور داشته باشند، مسایل خود را مطرح کنند و همان‌جا تصمیم‌گیری و ابلاغ صورت گیرد.

پزشکیان با اشاره به جلسه اخیر با حضور استانداران گفت: در جلسه دیروز که با حضور استانداران برگزار شد، موضوعات مربوط به نقدینگی و تأمین کالا‌های اساسی برای واحد‌های تولیدی، به‌ویژه مرغداری‌ها، مطرح شد و تصمیمات لازم اتخاذ گردید، به‌گونه‌ای که مشکلات استان‌ها در همان جلسه بررسی و برطرف شد.

رئیس جمهور همچنین در تشریح اقدامات صورت گرفته درباره تأمین مالی و نقدینگی بخش‌های تولیدی و صنعتی اظهار کرد: در جلسه با شبکه بانکی، مقرر شد منابع اعتباری افزایش یابد؛ به‌طوری که ۷۰ هزار میلیارد تومان به اعتبارات بانک کشاورزی و ۷۰ هزار میلیارد تومان به اعتبارات بانک صنعت، معدن و تجارت افزوده شده و همچنین ۷۰۰ میلیارد تومان اعتبار جدید برای تسهیل تأمین مالی و نقدینگی در نظر گرفته شده است تا روند حل مشکلات بخش صنعت و تولید تسریع شود.

پزشکیان با تأکید بر سیاست اصولی دولت در حذف ارز رانتی تصریح کرد: هیچ توجیهی ندارد که ارز با نرخ‌های غیرواقعی در اختیار گروهی خاص قرار گیرد. اگر قرار است یارانه ارزی پرداخت شود، این تفاوت باید به نفع همه مردم باشد، نه به سود یک گروه یا دسته خاص.

رئیس جمهور این اقدامات را نتیجه همراهی و همکاری قوای سه گانه و دیگر نهاد‌های حاکمیتی دانست و گفت: همراهی مدیران، مسئولان، قوه قضائیه، مجلس شورای اسلامی و سیاستگذاران کشور موجب شد تا این اصلاحات اساسی به مرحله اجرا برسد. این رویکرد در سایر حوزه‌ها نیز ادامه خواهد یافت و برنامه مشابهی برای حوزه نان نیز آماده شده است.

پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود به لزوم اصلاح نظام قیمت‌گذاری محصولات کشاورزی اشاره کرد و افزود: نمی‌توان گندم را با قیمت ۲۵ هزار تومان خریداری کرد و در عین حال، جو با قیمت ۴۱ هزار تومان معامله شود. این ناهماهنگی‌ها باید اصلاح شود و با همکاری و هماهنگی، این روند را اصلاح خواهیم کرد تا زمینه‌های تبعیض، رانت و بی‌عدالتی از بین برود.

رئیس جمهور با بیان اینکه در گذشته بدلیل وجود ریشه‌های رانت و فساد و تبعیض، تلاش نهاد‌ها و دستگاه‌های مربوطه از جمله سازمان بازرسی، دیوان محاسبات و ... به نتیجه نمی‌رسید خاطرنشان کرد: نارضایتی مردم عمدتاً ناشی از وجود رانت، رشوه، قاچاق و احتکار بوده است. با اصلاح ریشه‌ای ساختارها، دیگر بستر مناسبی برای این تخلفات باقی نخواهد ماند. زمانی که ارز رانتی حذف شود، امکان احتکار و قاچاق نیز عملاً از بین می‌رود و روند افزایش غیرمنطقی قیمت‌ها متوقف خواهد شد.

پزشکیان، استمرار و تداوم این مسیر و حل موانع و چالش‌های پیش روی آن با کمک صاحبان فرآیند از جمله کشاورزان را سیاست قطعی دولت عنوان کرد و افزود: ما موانع پیش پای شما عزیزان را از بین خواهیم برد و در رابطه با اشکالات ساختاری نیز در نوع آموزش، پشتیبانی و اختیارات از خودمان آغاز کرده‌ایم.

رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت چابک‌سازی ساختار‌های اداری در حوزه کشاورزی تصریح کرد: نباید وزارتخانه‌ای عریض و طویل ایجاد کنیم که خود به مانعی در مسیر رشد و توسعه کشاورزی تبدیل شود، با اصلاح ساختارها، امکان تدوین و اجرای برنامه‌های کارآمد و اثربخش فراهم خواهد شد.

پزشکیان با اشاره به ضرورت ارتقای توان علمی و حرفه‌ای کشور اظهار داشت: به عنوان یک ایرانی نمی‌پذیرم که در رشته تخصصی خود از کشور‌های آمریکایی و اروپایی عقب‌تر باشم. هیچ ایرانی نباید به گونه‌ای فعالیت کند که بهره‌وری و کیفیت تولید او پایین‌تر از استاندارد‌های جهانی باشد.

رئیس جمهور با تأکید بر تغییر نگرش در عرصه تولید افزود: ابتدا باید این ذهنیت در میان ما شکل بگیرد که توقف در وضعیت موجود قابل قبول نیست. انسان مؤمن همواره در مسیر کمال، پیشرفت و بهبود مستمر حرکت می‌کند و بهترین‌ها پایانی ندارد. هر روز می‌توان در همه زمینه‌ها بهتر شد.

پزشکیان با اشاره به حدیث «کسی که دو روزش برابر باشد زیانکار است» خاطرنشان کرد: اگر این نگاه در ما ایجاد شود، در همه ابعاد کشاورزی از جمله نوع کشت، میزان تولید، شیوه آبیاری، قیمت‌گذاری، کیفیت و میزان ضرر و سود، تصمیم‌گیری‌ها مبتنی بر عقلانیت و مسئولیت‌پذیری خواهد بود.

رئیس جمهور تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آبی را از چالش‌های جدی کشور دانست و گفت: باید بپذیریم که منابع زیرزمینی در حال کاهش است و بارندگی‌ها کم شده است. نخست باید درد را بپذیریم تا به دنبال درمان برویم. با تفکر، همفکری و بهره‌گیری از توان نخبگان می‌توان برای این شرایط راه‌حل یافت.

پزشکیان بر لزوم پرهیز از سرمایه‌گذاری‌های غیرکارشناسی در بخش کشاورزی تأکید کرد و اظهار داشت: نباید به گونه‌ای سرمایه‌گذاری شود که در افق چند سال آینده کل سرمایه از بین برود. نگاه درست و آینده‌نگر در این حوزه تعیین‌کننده است.

رئیس جمهور با قدردانی از کشاورزان نمونه افزود: تلاش کشاورزانی که بهره‌وری، کیفیت، کاهش هزینه و افزایش کارایی را محقق کرده‌اند، شایسته تقدیر است، اما ظرفیت کشور فراتر از این میزان است و می‌توان عملکرد بهتری نیز داشت.

پزشکیان با تأکید بر ضرورت تقویت و کارآمد سازی نظام پاسخگویی در برخی دستگاه‌ها به ویژه در مواجه با کشاورزان گفت: سیستم اداری و وزارتی باید دانش، آموزش و توانمندی‌ها را به صورت گسترده در اختیار کشاورزان قرار دهد. کشاورزان از زحمت‌کش‌ترین اقشار جامعه هستند و شایسته دریافت پاسخ‌های دقیق و کارشناسی‌اند.

رئیس جمهور با بیان نمونه‌هایی از مشکلات میدانی در حوزه آب و تغییر کاربری اراضی، تأکید کرد: مدیریت صرفاً با صدور دستور ممکن نیست. نظام تصمیم‌گیری باید شفاف مشخص کند چه میزان آب وجود دارد، چگونه توزیع می‌شود و چه محصولی باید کشت شود.

پزشکیان افزود: به وسیله ارتباط مؤثر با دانشگاه‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت علمی کشور در حال اصلاح این روند هستیم و باید تصمیم‌ها بر پایه علم، کارشناسی و نیاز واقعی اتخاذ شود.

رئیس جمهور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فشار‌های خارجی و تلاش‌های دشمنان کشور برای جلوگیری از روند رشد و پیشرفت کشور اظهار داشت: از زمان آغاز به کار دولت، فشار‌های اقتصادی، مالی، ارزی و امنیتی افزایش یافته است، اما دولت با وجود این تهدید‌ها مسیر خدمت‌رسانی را ادامه خواهد داد.

پزشکیان با پذیرش وجود برخی کاستی‌ها، گفت: ما بی‌نقص نیستیم و قصور‌هایی وجود دارد که باید اصلاح شود، اما نیت و هدف ما چیزی جز خدمت به مردم و سربلندی ایران نیست.

رئیس جمهور با تأکید بر سلامت عملکرد دولت تصریح کرد: از جایگاه خود نه برای منافع شخصی استفاده می‌کنم و نه اجازه می‌دهم اطرافیان از این موقعیت برای رانت و سوءاستفاده بهره‌برداری کنند. تنها نیت ما خدمت به مردم است و آماده شفاف‌سازی در این زمینه هستیم.

پزشکیان با تقبیح رفتار‌های دوگانه و ریاکارانه آمریکا و برخی کشور‌های اروپایی نسبت به وقایع اخیر کشور گفت‌: آنها در مقابل آنچه در غزه رخ داد که نسل‌کشی آشکار و کشتار بی‌رحمانه زنان، کودکان و غیرنظامیان بود سکوت اختیار کردند، اما در آشوب و اغتشاشات داخلی ایران که با دخالت و حمایت مستقیم آنها صورت گرفت ژست انسان‌دوستی و حقوق بشر گرفته‌اند. هیچ‌کجای دنیا آتش زدن آمبولانس، حمله به نیرو‌های امدادی و تخریب اموال عمومی قابل توجیه و مسیر اعتراض نیست.

پزشکیان تأکید کرد: دولت آماده شنیدن مشکلات مردم است و با گفت‌و‌گو و همراهی مردم، به دنبال حل دغدغه‌ها و نگرانی‌ها خواهد بود.

رئیس جمهور با اشاره به نقش روحانیت و مساجد در ایجاد هم‌افزایی، هم‌دلی و کاهش آسیب‌های اجتماعی در جامعه گفت: مساجد باید پناهگاه مردم و بی‌پناهان باشند و نقش هدایت، حمایت و هم‌دلی را ایفا کنند. هنر آن است که با محبت و دلسوزی، جوانان را هدایت کنیم، نه اینکه آنان را طرد کنیم.

رئیس‌جمهور در پایان با قدردانی از کشاورزان، مدیران، مسئولان این بخش اظهار داشت: اطمینان داریم با تلاش، همدلی و کار جهادی می‌توان ایران را آباد کرد.