ترامپ و ادعای نابودی تاسیسات هسته‌ای ایران؛ چرا واشنگتن به تهدید نظامی ادامه می‌دهد؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ خبرگزاری سی‌ان‌ان در یک گزارش تحلیل نوشت که در ماه مارس، جامعه اطلاعاتی آمریکا اعلام کرد که ایران «در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست».با این حال، در ژوئن، دولت ترامپ حملات هوایی علیه برنامه هسته‌ای ایران انجام داد.

و امروز، ممکن است آمریکا دوباره به دلیل برنامه هسته‌ای ایران حمله کند حتی با وجود این که دونالد ترامپ بارها تأکید کرده بود حملات ژوئن برنامه هسته‌ای ایران را «کاملاً نابود کرده‌اند».

ترامپ و تیم او به ندرت سعی کرده‌اند دلایل نظامی خود را به شکلی منسجم و منطقی توضیح دهند.

اما در آستانه یک عملیات احتمالی گسترده‌تر در ایران  که احتمالاً ترامپ سه‌شنبه شب در سخنرانی سالانه خود درباره وضعیت کشور به آن اشاره خواهد کرد عدم وجود استدلال منسجم برای جنگ بیش از پیش برجسته شده است.

دولت ترامپ در روزهای اخیر بارها از تهدید بالقوه هسته‌ای ایران سخن گفته و تهدید کرده در صورت عدم توافق، ممکن است از نیروی نظامی استفاده شود.جی.دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور، هفته گذشته به فاکس نیوز گفت: «هدف اصلی ما این است که نمی‌خواهیم ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند».ترامپ هم هفته گذشته گفت: «آن‌ها نمی‌توانند سلاح هسته‌ای داشته باشند؛ خیلی ساده است.»

در آخر هفته، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، هشدار داد که تهدید هسته‌ای ایران «بسیار قریب‌الوقوع» است:«آن‌ها غنی‌سازی فراتر از حد مورد نیاز برای انرژی صلح‌آمیز انجام داده‌اند. تا ۶۰ درصد. احتمالاً تنها یک هفته با تولید مواد لازم برای بمب صنعتی فاصله دارند و این بسیار خطرناک است.»

اما اگر واقعاً ایران به چنین سطحی از مواد بمب‌سازی رسیده باشد، بازگشت برنامه هسته‌ای آن تقریباً معجزه‌آسا خواهد بود حداقل اگر به گفته ترامپ باور کنیم. به هر حال، تنها هشت ماه پیش، ترامپ اعلام کرده بود برنامه هسته‌ای ایران «کاملاً نابود شده» است.

اظهارات متناقض ترامپ

ابتدا، ترامپ تنها گفت که تأسیسات هسته‌ای ایران نابود شده‌اند:«تأسیسات کلیدی غنی‌سازی هسته‌ای ایران کاملاً و به طور کامل نابود شده‌اند.» (۲۱ ژوئن)

این اظهارنظر عجیب بود، زیرا گزارش‌های پس از عملیات معمولاً مدتی طول می‌کشد. مشخص نبود ترامپ چگونه می‌تواند این نتیجه‌گیری را این‌قدر سریع و قاطعانه انجام دهد. در واقع، رئیس ستاد مشترک ارتش، دن کین، روز بعد نسخه‌ای محتاطانه‌تر ارائه داد.

با این حال، ترامپ این ادعا را در شبکه‌های اجتماعی تکرار کرد و وزیر دفاع، پیت هگستث، در ۲۲ ژوئن حتی فراتر رفت و گفت نه تنها تأسیسات نابود شده‌اند، بلکه «آرمان هسته‌ای ایران» هم نابود شده است:«با رهبری جسورانه و دوراندیشانه رئیس‌جمهور ترامپ و تعهد او به صلح از طریق قدرت، آرمان هسته‌ای ایران نابود شده است.»

تا ۲۴ ژوئن، ترامپ هم این ادعا را دنبال کرد: «افتخار بزرگی بود که تمام تأسیسات و قابلیت‌های هسته‌ای را نابود کردم و سپس جنگ را متوقف کردم!»

اصرار چند ماهه ترامپ

با این حال، همان روز، شبکه CNN خبر داد که ارزیابی اولیه اطلاعاتی آمریکا این ادعا را تأیید نمی‌کند. ارزیابی نشان داد حملات ژوئن، اجزای اصلی برنامه هسته‌ای ایران را نابود نکرده و تنها آن را ماه‌ها به عقب انداخته است. (نیویورک تایمز هم گزارش مشابهی داد)

با این حال، ترامپ همچنان اصرار داشت برنامه هسته‌ای ایران نابود شده است. نمونه‌هایی از اظهارات او:

«تمام ظرفیت بالقوه هسته‌ای آن‌ها از بین رفته است.» (۱۶ ژوئیه)

«نابود شده است.» (۳۱ ژوئیه)

«ما توان هسته‌ای آینده ایران را نابود کردیم.» (۱۸ اوت)

«امیدهای هسته‌ای ایران را هم نابود کردم، با از بین بردن کامل اورانیوم غنی‌شده.» (۲۰ سپتامبر)

«برنامه هسته‌ای آن‌ها دیگر وجود ندارد. نابود شد.» (۱۳ اکتبر)

«کاملاً توان هسته‌ای ایران را نابود کردیم.» (۱۱ نوامبر)

«ما تهدید هسته‌ای ایران را از بین بردیم و نابود شد.» (۸ ژانویه)

«توان غنی‌سازی هسته‌ای ایران نابود شد.» (۲۰ ژانویه)

«نابودی کامل توان بالقوه هسته‌ای ایران — کاملاً نابود شد.» (۱۳ فوریه)

بنابراین، ترامپ بارها ادعا کرده که «ظرفیت»، «توان»، «توان بالقوه»، «آرمان‌ها»، «تهدید» و «قابلیت غنی‌سازی» هسته‌ای ایران را نابود کرده است. حتی چهار ماه پیش، گفته بود که ایران اساساً برنامه هسته‌ای ندارد.

کلمه «نابود کردن» به معنای تخریب کامل و پاکسازی است و در زمینه قابلیت هسته‌ای، به گونه‌ای نیست که بتوان ظرف چند ماه دوباره آن را بازسازی کرد.

تغییر انگیزه‌ها

امروز، انگیزه ترامپ متفاوت است.اکنون موضوع فقط برجسته کردن موفقیت عملیات گذشته نیست، بلکه ساختن پرونده‌ای برای یک عملیات آینده است. و اکنون، اینکه عملیات ژوئن به عنوان موفقیت کامل مطرح شده باشد، دیگر کمک‌کننده نیست و حتی ممکن است مانع ایجاد پرونده منطقی شود.

ترامپ انتقاد کرده است که گزارش‌های CNN و نیویورک تایمز برنامه هسته‌ای ایران را تنها «چند ماه به عقب» انداخته‌اند.

این یک الگوی آشنا است: این دولت اغلب هر چیزی را که برای توجیه مداخله نظامی لازم است، بیان می‌کند  بدون توجه به مستند بودن یا سازگاری آن.

این امر نه تنها در حملات اولیه ایران در ژوئن، بلکه در عملیات برکناری رئیس‌جمهور ونزوئلا، نیکولاس مادورو نیز مشاهده شده است. آن عملیات با دلایلی مانند مواد مخدر، اجرای قانون و نفت توجیه شد.

و اکنون دوباره رخ می‌دهد.

ماه گذشته، وقتی ترامپ برای اولین بار تهدید به حمله مجدد به ایران کرد،بهانه اعلام شده، اعتراضات در تهران بود. امروز، تمرکز اصلی بر مسائل هسته‌ای است.

اظهارات کاخ سفید

روز گذشته، وقتی از کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید پرسیده شد چرا آمریکا ممکن است حتی پس از نابودی برنامه هسته‌ای ایران، دوباره به این کشور حمله کند، او پاسخ داد:«خب، دلایل و استدلال‌های زیادی برای حمله به ایران وجود دارد.»

با این حال، دولت هنوز به دنبال یک دلیل منطقی و منسجم برای اقدام نظامی است.