آیا می توان به تست های تشخیص بارداری خانگی اعتماد کرد؟

این روزها یکی از ساده‌ترین راه‌های اطلاع از بارداری، استفاده از تست‌های خانگی است که بدون هزینۀ زیاد و طی چند دقیقه نتیجه را مشخص می‌کنند. اما سؤالی که ذهن زنان را به خود مشغول می‌کند این است که آیا می توان به تست های تشخیص بارداری خانگی اعتماد کرد؟ این موضوع برای افرادی که بی صبرانه منتظر بارداری هستند یا افرادی که هیچ علاقه‌ای به بارداری ندارند اهمیت زیادی دارد. سؤالی که در این مطلب به طور مفصل و دقیق به پاسخ آن پرداخته‌ایم.

تست‌های بارداری خانگی چقدر دقیق هستند؟

اگر در تلاش برای باردار شدن باشید یا به هیچ وجه انتظار آن را نکشید، بدون شک حین استفاده از تست بارداری خانگی یا همان بی بی چک، با یک سری هیجانات مثبت و منفی مواجه خواهید شد. به طور که حتی بعد از دیدن نتایج باز هم شک دارید که آیا چیزی که مشاهده کردید حقیقت دارد یا خیر.
پزشکان در این زمینه اعتقاد دارند که از یک تست مناسب استفاده کنید و البته مطابق با دستورالعمل‌های موجود پیش بروید، در بیشتر موارد نتیجۀ تست شما صحیح خواهد بود. بیشتر بانوانی که با جواب منفی کاذب مواجه می‌شوند، اغلب کسانی هستند که خیلی سریع‌تر از موعد مقرر نسبت به انجام تست اقدام کرده‌اند. اگرچه گاهی به دلایل خیلی نادری ممکن است بیبی چک مثبت هم صحیح نباشد.
در هر صورت، برای قابل اعتماد بودن نتیجۀ تست بارداری خانگی، زمان انجام آن بسیار مهم است. البته نباید از این موضوع هم غافل شویم که برخی از اوقات انجام بعضی از اقدامات می‌توانند در صحیح نبودن نتیجۀ تست اثر بگذارند. مواردی که در این مطلب آن‌ها را معرفی خواهیم کرد.

تست بارداری خانگی چگونه کار می‌کند؟

تست‌های بارداری به گونه‌ای طراحی می‌شوند که با بررسی میزان هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی (HCG) کار می‌کنند. (HCG) که به هورمون بارداری شهرت دارد، توسط سلول‌هایی تولید می‌شود که جفت را تشکل می‌دهند و تعذیۀ جنین در حال رشد را تأمین می‌کنند. این هورمون وقتی که تخمک بارور شده به دیوراۀ رحم متصل شود، آزاد می‌شود.
هورمون اچ سی جی حدوداً 10 تا 14 روز بعد از اینکه لقاح صورت بگیرد، در خون و ادرار یافت می‌شود. اوج ترشح این هورمون در هفته‌های 8 تا 11 بارداری است که به راحتی از طریق تست‌های بارداری قابل تشخیص است. سطح این هورمون برای نمایش منفی کمتر از 5 میلی گرم و برای دریافت نتیجۀ مثبت قطعی باید بیشتر یا مساوی با 25 میلی گرم باشد.

چه زمانی می‌توان دقیق‌ترین نتایج را دریافت کرد؟

گفته می‌شود که تست‌های بارداری خانگی در صورتی که به شکل صحیح استفاده شوند، حتی تا 99 درصد قابل اعتماد هستند. همانطور که گفتیم، مقدار هورمون بارداری به تدریج در فرد پس از لقاح افزایش پیدا می‌کنند. بنابراین نتایج آزمایش بعد از گذر از دورۀ پریود از دست رفته (نه روزهای اول) دقیق‌تر هستند. برای دریافت نتایج دقیق‌تر، توصیه می‌شود که تست خود را بعد از تمام شدن زمان قاعدگی از دست رفته انجام دهید.
با این وجود، سطح هورمون (hCG) در حدود 10 درصد از زنان تنها بعد از عقب افتادن قاعدگی رو به افزایش می‌رود. به همین دلیل این افراد در صورتی که حتی در زمان پیشنهادی تست را انجام دهند، ممکن است با نتیجۀ دقیق مواجه نشوند. بنابراین هر چه از زمان قاعدگی از دست رفته بگذرد، نتایج صحیح‌تر خواهند بود.

در چه شرایطی تست بارداری خانگی نتیجۀ کاذب نشان می‌دهد؟

عوامل زیادی هستند که ممکن است روی نتیجۀ تست اثر داشته باشند. معمولاً آزمایش زودهنگام عاملی برای نتیجۀ منفی کاذب است. اما بسیاری از عوامل باعث نشان دادن مثبت کاذب می‌شوند. اما به طور کلی، از جمله موارد اثرگذار بر نتیجۀ کاذب تست‌های بارداری می‌توانیم به گزینه‌های زیر اشاره کنیم.

خط تبخیر

افراد هنگام انجام تست بارداری خانگی باید مطابق با زمان دستورالعمل خواسته شده اقدام به بررسی نتایج کنند. بیشتر تست‌ها نتیجه را در عرض 4 تا 5 دقیقۀ اول و نهایتاً تا 10 الی 30 دقیقه پس از انجام آزمایش نشان می‌دهند. برخی از زنان ممکن است بعد از زمان سپری شده نتیجه را بررسی کند که در این شرایط رؤیت مثبت کاذب محتمل است. البته شاید نتیجه به درستی مثبت باشد، با این حال در اغلب موارد خط تبخیر ادرار بعد از سپری شدن زمان آزمایش عاملی برای نتیجۀ کاذب خواهد بود.

داروها

بسیاری از داروها می‌توانند بر دقت تست بارداری اثرگذار باشند. به همین دلیل اگر شما هم از چنین داروهایی استفاده می‌کنید، ممکن است با درصدی خطا در تست خود مواجه شوید و یا برای اطمینان از نتیجه نیاز به انجام آزمایش بارداری در آزمایشگاه پزشکی داشته باشید. داروهای مورد نظر شامل موارد زیر هستند:

• پرومتازین (مورد استفاده برای برخی از آلرژی‌ها)
• قرص خواب
• داروهای بیماری پارکینسون
• برخی از داروهای مختص روان پریشی مثل کلرپرومازین
• مواد افیونی همچون متادون
• برخی از داروهای کاهش وزن
• آرام بخش‌ها
• داروهای ناباروری
• داروهای ضد تشنج مثل صرع

سقط جنین فعلی

یکی دیگر از زمان‌هایی که ممکن است نتیجۀ تست بارداری مثبت باشد، وقتی است که تخمک بارور شده به دیوراۀ رحم می‌چسبد و هورمون (hCG) افزایش پیدا می‌کند. اما بارداری از دست می‌رود. اگرچه این هورمون بعد از شروع سقط شروع به کاهش می‌کند، اما ممکن است برای مدت طولانی‌تری در سطحی باشد که نتیجۀ تست را مثبت نشان دهد. بنابراین افرادی که در این مدت آزمایش انجام می‌دهند، ممکن است با نتیجۀ مثبت کاذب رو به رو شوند.

سقط جنین قبلی

یکی دیگر از موارد جالب که ممکن است تست بارداری را مثبت نشان دهد، داشتن یک تجربۀ سقط قبلی ناقص است. به این معنا که هنوز بافتی از بارداری قبلی در رحم وجود دارد که باعث تولید هورمون (hCG) می‌شود. در چنین شرایطی فرد باید حتماً برای برداشتن بافت‌های اضافی از متخصص زنان و عمل جراحی توسط وی کمک بگیرد.

حاملگی مولار یا پوچ

این عارضه در اثر تخمک بارور غیر طبیعی رخ می‌دهد. در این نوع بارداری، به جای اینکه جفت و جنین طبیعی رشد کنند، بافت جفت به طور غیر طبیعی رشد خواهد کرد. این حالت می‌‌تواند منجر به ایجاد مجموعه‌ای از سلول‌‌‌ها یا تشکیل توده‌ای از کیسه‌های کوچک پر از مایع شود که نیاز به بررسی پزشکی دارد. پزشک متخصص می‌تواند با کمک روش‌های مختلف مثل کورتاژ آن‌ها را از بین ببرد.
در حاملگی مولار کامل، هیچ جنین یا جفتی برای رشد وجود ندارد. این در حالی است که در حاملگی مولار جزئی، ممکن است مقداری بافت جنین در رحم وجود داشته باشد. در طول بارداری مولار که با نام بارداری پوچ هم شناخته می‌شود، سطح هورمون (hCG) افزایش پیدا می‌کند که نتیجۀ مثبت کاذب را به دنبال دارند.

شرایط پزشکی

شرایط دیگری هم وجود دارد که حتی زمانی که فرد باردار نیست، سطح هورمون (hCG) آن افزایش پیدا می‌کند. این حالت شامل موارد زیر می‌شود:

• برخی از اختلالاتی که می‌توانند روی غدۀ هیپوفیز اثر بگذارند.
• سرطان‌های تخمدان، مثانه، کلیه، کبد، ریه، رودۀ بزرگ، سینه و معده نیز در این دسته جای دارند.
• فانتوم (hCG) که طی آن آنتی بادی‌ها با کیت تست تداخل پیدا می‌کنند و باعث نتیجۀ مثبت کاذب می‌شوند.

• در این حالت، آنتی بادی‌های خاصی به مولکول‌های تست بارداری متصل می‌شوند که با این تعامل، سطح (hCG) نسبت به حد نرمال خود بالاتر می‌رود.

نحوۀ استفاده از تست بارداری خانگی

استفاده از تست‌های بارداری خانگی بسیار ساده است. کافی است که ادرار خود را در ظرف مورد نظر در تست جمع آوری کند. در ادامه یا چوب مخصوص را در ظرف حاوی ادرار فرو ببرد یا چند قطره از آن را برای قرار دادن روی نمونۀ نوار تست استفاده کند. برخی دیگر از تست‌ها بسیار ساده‌تر هستند. تست‌هایی که فقط از یک نوار باریک تشکیل شده‌اند و تنها کاری که باید انجام داد این است که آن را در جریان ادرار نگه داشت تا با جذب ادرار به خود بتواند نتیجه را نشان دهد.
اگرچه کلیت روش استفاده از تست‌ها یکسان است، به طوری که باید مقداری ادرار با نوار آزمایش برخورد پیدا کند، اما هر برند تولید کننده ممکن است روش خاص خود را داشته باشد. به همین دلیل قبل از استفاده از تست بارداری، حتماً بروشور آن را مطالعه کنید.
در پاسخ به این سؤال که «آیا می توان به تست های تشخیص بارداری خانگی اعتماد کرد» باید بگوییم که این تست‌ها می‌توانند حتی تا 99 درصد از موارد دقیق باشند. با این حال برخی از عوامل مثل بیماری‌ها، مصرف برخی از داروها، شرایط پزشکی خاص مثل حاملگی مولار و داشتن سابقۀ سقط می‌توانند نتیجۀ تست را به صورت کاذب مثبت نشان دهند. از آن سو، در صورت گرفتن تست بارداری زودتر از موعد، یعنی زمانی که سطح هورمونی اچ سی جی بارداری به حد نصاب نرسیده است، ممکن است نتیجه منفی کاذب باشد.