کاهش تولید ملی و افزایش بی‌رویه واردات با ارز چندنرخی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - دولت‌ها از سازوکار‌های مختلفی برای ارائه یارانه به مردم استفاده می‌کنند. برخورداری از یک نظام توزیع یارانه عادلانه و دقیق از اهمیت بالایی برخوردار است. به ویژه این موضوع برای کشور ما که دولت یارانه زیادی به مردم می‌دهد، از اهمیت بیشتری برخوردار است. طی یک دهه گذشته از روش ارز ترجیحی برای حمایت این که کالا‌های اساسی با قیمت مناسب به دست مردم برسد، استفاده شده است.

شواهد نشان می‌دهد که این سازوکار نتوانست در عمل به اهدافش دست پیدا کند. به نحوی که بستر فساد و رانت به وجود آمد و به جای این که مردم به اقلام اساسی و موردنیازشان دسترسی داشته باشند، شاهد بروز تورم در آنها بودند. به منظور برخورداری مردم از یارانه کالا‌های اساسی و جلوگیری از انحراف در این مسیر، نحوه توزیع یارانه در کشور تغییر کرده است.

دولت به جای این که یارانه کالا‌های اساسی را به واردکنندگان بدهد، آن را به صورت مستقیم در اختیار مصرف‌کننده نهایی قرار می‌دهد. در این روند، ممکن است شاهد بروز تورم و بی ثباتی مقطعی در بازار باشیم. این شرایط باید با مدیریت دولت و همراهی مردم پیش برود.

حذف ارز ترجیحی و اعطای یارانه کالا‌های اساسی به صورت مستقیم به مصرف‌کننده نهایی در نهایت به نفع اقتصاد ملی و مردم است. زیرا زمینه فساد و رانت از بین می‌رود و از هدررفت منابع جلوگیری به عمل می‌آید.

حامد یزدیان نماینده مجلس و عضو کمیسیون کشاورزی مجلس  با انتقاد از وضعیت پرداخت ارز چندنرخی در اقتصاد و منجر شدن این امر به تخلیه منابع ارزی کشور و افزایش واردات بی‌رویه خاطرنشان کرد: در بخش‌هایی که ارز ترجیحی و چندنرخی داده می‌شد، ولع زیادی برای واردات وجود داشت و این امر به واردات بی رویه منجر می‌شد که ثمرات خوبی به لحاظ اقتصادی ندارد. تمامی این مشکلات باعث شده بود که دولت به فکر حذف ارز ترجیحی و چندنرخی بیفتد.

یزدیان گفت: مردم باید بدانند که حذف ارز ترجیحی و چندنرخی به معنای این نیست که دیگر به کالا‌های اساسی یارانه تعلق نمی‌گیرد. تنها شیوه اعطای یارانه تغییر کرده است. در گذشته یارانه در ابتدای زنجیره و به واردکننده داده می‌شد، حالا یارانه به صورت مستقیم به مصرف‌کننده نهایی داده می‌شود.

وی ادامه داد: دولت‌ها همواره در زمینه تأمین معیشت مردم و تضمین این موضوع که مردم به کالا‌های اساسی با قیمت مناسب دسترسی داشته باشند، مسئولیت دارد. هیچ دولتی نمی‌تواند از این امر شانه خالی کند. بر همین اساس، هرگز حذف یارانه کالا‌های اساسی در دستور کار نیست بلکه شیوه توزیع یارانه در کشور تغییر کرده است.

این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: ارز چندنرخی منجر به افزایش واردات بی‌رویه و تقاضای کاذب برای واردات و تضعیف صادرات شده است و کاهش تولید ملی را منجر شده بود؛ بنابراین حذف ارز ترجیحی و چندنرخی از مطالبات بخش خصوصی بوده است که دولت آن را انجام داده است. تنها باید یک نرخ ارز در کشور وجود داشته باشد و نرخ‌های دوم و سوم مشکل‌ساز هستند.