اجرای طرح ملی «کام» و انتشار ۱۰۰ همت اوراق توسعه فناوری برای جهش تأمین مالی دانش‌بنیان‌ها

باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، با ارائه گزارشی از اقدامات یک‌سال گذشته در حوزه تأمین مالی، از اجرای طرح‌های نوآورانه برای حمایت از اکوسیستم دانش‌بنیان و آغاز پایلوت طرح ملی «کام» خبر داد و تأکید کرد توسعه ابزار‌های مالی جدید، شرط اساسی پیشرفت فناوری و کاهش شکاف علمی کشور با جهان است.

افشین با اشاره به نام‌گذاری سال با محوریت سرمایه‌گذاری در تولید اظهار کرد معاونت علمی از ماه‌های پایانی سال گذشته طراحی روش‌های تازه تأمین مالی را در دستور کار قرار داده است. به گفته وی، بر اساس مصوبه دولت و با اخذ موافقت بانک مرکزی، انتشار اوراق توسعه فناوری خارج از تعهدات بانکی اجرایی شد و با مشارکت پنج بانک، برای هر بانک حدود ۲۰ همت ظرفیت مالی ایجاد شد که در مجموع پتانسیل قابل توجهی را برای شرکت‌های دانش‌بنیان فراهم کرد.

وی افزود این اوراق با ضمانت صندوق نوآوری و شکوفایی منتشر شده و برای شرکت‌های دارای زیرمجموعه جذابیت بالایی داشته است. به گفته افشین، با وجود آنکه ارقام یادشده در مقیاس شبکه بانکی کوچک به نظر می‌رسد، برای اکوسیستم دانش‌بنیان عددی بزرگ و اثرگذار محسوب می‌شود و بخشی از کمبود منابع سال گذشته را جبران کرده است.

معاون علمی رئیس‌جمهور دومین اقدام مهم را اجرای طرح هم‌افزا عنوان کرد و توضیح داد در این مدل، کنسرسیومی از شرکت‌های دانش‌بنیان یک همت منابع در بانک سرمایه‌گذاری می‌کند و صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی نیز یک همت به آن می‌افزایند. سپس بانک تا شش برابر آورده کنسرسیوم تسهیلات پرداخت می‌کند که در مجموع با دو همت اهرمی، شش همت تسهیلات و چهار همت ضمانت‌نامه ایجاد شده و در مجموع ۱۰ همت ظرفیت مالی شکل می‌گیرد.

افشین با اشاره به اهمیت نوآوری در ابزار‌های مالی گفت اگر همزمان با توسعه فناوری، ابتکار در تأمین مالی صورت نگیرد، کشور عقب خواهد ماند و لازم است این روش‌ها به‌طور مستمر گسترش یابد.

وی سپس به تشریح طرح ملی «کام» پرداخت و آن را مدلی نوین از بیمه سرمایه‌گذاری برای عموم مردم دانست. به گفته او، در این طرح مردم بدون پرداخت مستقیم وجه، از طریق خرید‌های روزمره خود در یک بیمه سرمایه‌گذاری مشارکت می‌کنند و درصدی از منافع تراکنش‌ها به‌صورت اندوخته به نام خود فرد ثبت می‌شود. این اندوخته تا ۱۰ سال قابل برداشت نیست تا امکان سرمایه‌گذاری فراهم شود و پس از آن، فرد می‌تواند اصل و منافع را دریافت کند یا در طرح‌های فناورانه و اجتماعی سرمایه‌گذاری کند. در افق ۲۴ ساله نیز اندوخته به‌طور کامل در اختیار فرد قرار می‌گیرد تا پشتوانه‌ای برای راه‌اندازی کسب‌وکار یا سایر نیاز‌ها باشد.

افشین اجرای پایلوت این طرح را در خرمشهر اعلام کرد و افزود توسعه آن در استان البرز نیز در دستور کار است. وی شفافیت کامل در اجرا و اطلاع‌رسانی مستمر درباره محل هزینه‌کرد منابع را شرط اصلی موفقیت طرح دانست و تأکید کرد تمرکز سرمایه‌گذاری‌ها بر مناطق کمتر برخوردار خواهد بود تا از طریق توسعه فناوری، فشار‌های ناشی از کمبود منابع و محدودیت‌های ذهنی کاهش یابد.

معاون علمی رئیس‌جمهور با بیان اینکه فقر و کمبود منابع نوعی مالیات نامرئی بر ذهن افراد و حتی دولت‌ها تحمیل می‌کند، گفت گسترش علم و فناوری می‌تواند این محدودیت را کاهش دهد و امکان تصمیم‌گیری بلندمدت را فراهم سازد.

وی هشدار داد در صورت غفلت از سرمایه‌گذاری گسترده در فناوری، شکاف جدیدی تحت عنوان شکاف فناوری میان کشور‌ها شکل خواهد گرفت. افشین حوزه هوش مصنوعی را یکی از زیرساخت‌های کلیدی دانست و گفت برخی کشور‌های منطقه سالانه بین ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلار در این حوزه سرمایه‌گذاری می‌کنند، در حالی که منابع ایران به‌مراتب کمتر بوده است. او تأکید کرد سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی بازگشت سریع و اثرگذاری بالایی خواهد داشت.

افشین همچنین از همراهی بانک‌ها و شرکت‌های بیمه در اجرای این طرح‌ها قدردانی کرد و خواستار ترویج عمومی مشارکت مردمی شد. وی با اشاره به نقش محصولات دانش‌بنیان در کاهش هزینه‌های نظام سلامت افزود تولید داخلی دارو‌های پیشرفته می‌تواند هزینه‌ها را به‌شدت کاهش دهد؛ به‌گونه‌ای که دارویی با قیمت خارجی حدود یک میلیارد تومان، در صورت تولید داخلی با کیفیت مشابه، با حدود ۱۰ میلیون تومان قابل تأمین است که این امر هم به نفع مردم و هم به سود بیمه‌هاست.

معاون علمی رئیس‌جمهور در پایان تأکید کرد با همدلی، شفافیت و جلب اعتماد عمومی می‌توان منابع خرد مردمی را به سرمایه‌های بزرگ برای توسعه علم، فناوری و آبادانی کشور تبدیل کرد.