میلیونرهای زاغه‌نشین!

ایمان گودرزی؛  استادیوم اختصاصی در فوتبال مدرن دیگر یک نماد تجمل یا پرستیژ نیست؛ یک دارایی اقتصادی و یکی از مهم‌ترین پایه‌های درآمدزایی باشگاه‌هاست. با این حال، حتی بزرگ‌ترین و پرهوادارترین باشگاه‌های ایران همچنان از داشتن ورزشگاه اختصاصی محروم‌اند؛ مشکلی که ریشه آن را باید در اقتصاد بیمار فوتبال، ساختار دولتی و خصولتی، سوءمدیریت و نبود امنیت سرمایه‌گذاری جست‌وجو کرد.  در فوتبال حرفه‌ای امروز، ورزشگاه تنها محلی برای برگزاری مسابقه نیست. یک استادیوم مدرن می‌تواند از مسیر بلیت‌فروشی، حق نامگذاری، تبلیغات محیطی، فروشگاه، موزه، رستوران‌ها و فضاهای تجاری، میزبانی رویدادهای مختلف و حتی اجاره مجموعه برای برنامه‌های غیرورزشی، درآمدی مستمر برای باشگاه ایجاد کند. به همین دلیل، باشگاه‌های بزرگ دنیا ورزشگاه را نه یک هزینه، بلکه یک دارایی مولد می‌دانند.  اما در فوتبال ایران، حتی باشگاه‌هایی با میلیون‌ها هوادار و گردش مالی بالا، هنوز مالک یک ورزشگاه اختصاصی نیستند. استقلال و پرسپولیس سال‌هاست درگیر استفاده از ورزشگاه‌های دولتی هستند و بخش زیادی از باشگاه‌های دیگر نیز شرایط مشابهی دارند. پرسش اینجاست که چرا این وضعیت تغییر نمی‌کند؟

بحران مالی؛ وقتی پول باشگاه صرف امروز می‌شود

اولین مانع، وضعیت مالی باشگاه‌هاست. بسیاری از باشگاه‌های ایرانی با بدهی‌های انباشته، پرونده‌های حقوقی، مطالبات بازیکنان و مربیان و هزینه‌های سنگین جاری دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در چنین شرایطی، صحبت از ساخت یک ورزشگاه چند هزار میلیارد تومانی بیشتر شبیه رؤیاست. ساخت یک ورزشگاه استاندارد، علاوه بر سرمایه اولیه بسیار سنگین، به منابع مالی پایدار برای نگهداری و بهره‌برداری نیاز دارد. هزینه چمن، نورپردازی، تأسیسات، صندلی‌ها، سیستم‌های امنیتی، فناوری فروش بلیت و تعمیرات دوره‌ای نیز پس از افتتاح ادامه پیدا می‌کند.  مشکل بزرگ‌تر اما مدل درآمدی فوتبال ایران است. بخش عمده منابع باشگاه‌ها همچنان از مالکان دولتی، شبه‌دولتی یا صنایع بزرگ تأمین می‌شود. وقتی هزینه‌های یک باشگاه از بودجه سالانه تأمین شود، مدیران معمولاً انگیزه کمتری برای ایجاد یک دارایی بلندمدت دارند؛ چرا که اولویت اصلی، پرداخت هزینه‌های همین فصل است.

باشگاه بدون مالکیت، ورزشگاه بدون سرمایه‌گذاری …