بازار
جنگ، در تاریخ بشر، همواره بخشی از تجربه دیرپای زندگی اجتماعی و از پرتکرارترین موضوعات در ذهن، زبان و ادبیات انسان بوده است. از اسطوره هابیل و قابیل تا کتیبه‌ها و روایت‌های تاریخی و اخبار امروز، جنگ همواره حضوری پررنگ داشته است. با این همه، میان «زیستن با جنگ» و «اندیشیدن درباره جنگ» تفاوتی اساسی وجود دارد؛ تفاوتی که در سنت فکری ایرانیان چندان مورد توجه قرار نگرفته است.
جنگ؛ موضوع آفرینش‌های ادبی
ایران به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و تاریخ طولانی خود، متأسفانه جنگ‌های بسیاری را تجربه کرده است. در طول تاریخ، نسل‌های مختلف ایرانی کم‌وبیش در سایه جنگ‌های داخلی و خارجی و پیامدهای آنها زیسته‌اند. با این حال، به نظر می‌رسد در سنت فکری ما، بیش از آنکه درباره خود پدیده جنگ تأمل کرده باشیم، به روایت جنگ‌ها، شرح فتوحات، حماسه‌ها و آفرینش‌های ادبی پیرامون آن پرداخته‌ایم. متون عالمانه و منسجمی که جنگ را به‌عنوان یک مسأله فلسفی، اخلاقی، حقوقی یا اجتماعی موضوع تأمل قرار دهند، در مقایسه با حجم روایت‌های تاریخی و ادبی، بسیار اندک‌اند.
این درحالی است که پدیده جنگ در برخی دیگر از نقاط جهان، به‌ویژه در غرب از منظرهای مختلف فلسفی، حقوقی، جامعه‌شناختی و... مورد تأمل قرار گرفته است.
جنگ؛ به روایت شاعران
زبان شاعرانه ما امکان آن را فراهم کرده که یک مفهوم، در بافت‌های گوناگون، معانی و حتی مواضعی متعارض پیدا کند. درباره جنگ نیز با چنین وضعی مواجهیم. مولوی از یک سو جهان مادی را بر بنیاد جنگ و تنازع تصویر می‌کند و از سوی دیگر در جایی، برخی جنگ‌ها را در راه خدا موجه و حتی بنیاد صلح معرفی می‌کند؛ اما در … …
