ناترازی انرژی در زمستان؛ کدام صنایع ایران بیشترین هزینه کمبود گاز و برق را می‌پردازند؟

به گزارش تجارت نیوز، با آغاز روزهای سرد سال، مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری افزایش می‌یابد و شبکه انرژی کشور با رقابت بیشتری میان مصرف‌کنندگان روبه‌رو می‌شود. در چنین شرایطی، صنایع انرژی‌بر ممکن است با محدودیت مصرف گاز یا برق مواجه شوند؛ محدودیت‌هایی که آثار آن فراتر از کاهش ساعات فعالیت کارخانه است و می‌تواند بر تولید، قیمت محصولات، درآمد صادراتی، دستمزدها و اشتغال اثر بگذارد.

هزینه ناترازی انرژی برای یک کارخانه فقط هزینه خرید سوخت جایگزین نیست. توقف کوره، کاهش ظرفیت تولید، از دست رفتن مواد اولیه در فرایندهای حساس، افزایش استهلاک تجهیزات، تأخیر در تحویل سفارش و نیاز به جبران تولید در روزهای بعد، همگی می‌توانند هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کنند. در برخی صنایع پیوسته، خاموش و روشن کردن تجهیزات حتی ممکن است خسارت بیشتری از کاهش موقت تولید به همراه داشته باشد.

در ایران، این مسئله به‌ویژه برای صنایعی اهمیت دارد که بخش مهمی از ارزش افزوده و صادرات غیرنفتی کشور را تشکیل می‌دهند. فولاد و پتروشیمی علاوه بر مصرف انرژی، در زنجیره تأمین ده‌ها صنعت دیگر نیز نقش دارند؛ بنابراین اختلال در فعالیت آن‌ها می‌تواند به تولیدکنندگان پایین‌دستی، شرکت‌های حمل‌ونقل و بازارهای صادراتی منتقل شود.

پرسش اصلی در آستانه زمستان ۱۴۰۵ این است که کدام صنایع بیشترین آسیب‌پذیری را در برابر محدودیت انرژی دارند، هزینه این محدودیت‌ها چگونه به قیمت تمام‌شده و اشتغال منتقل می‌شود و چه راهکارهایی می‌تواند از شدت خسارت بکاهد؟ آمارهای تازه ۲۰۲۶؛ چرا تأمین گاز ایران اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟

بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، ایران در سال ۲۰۲۲ حدود ۳۶۱ تراوات‌ساعت برق خالص تولید کرد که نزدیک به ۹۳ درصد آن از سوخت‌های فسیلی تأمین می‌شد. گاز طبیعی با سهمی حدود ۸۵ درصدی، مهم‌ترین سوخت تولید برق کشور بود. این آمار تاریخی است و نباید به‌عنوان ترکیب دقیق تولید برق در سال ۱۴۰۵ تلقی شود، اما وابستگی ساختاری شبکه برق ایران به گاز را نشان می‌دهد. …