بارگاه شمس؛ میعادگاه عرفان و اخلاق

 سید رضا صالحی‌ امیری؛ وزیر میراث فرهنگی، ‌گردشگری و صنایع دستی /   آن شب، خوی به صحنه بازگشت یک سرمایه معنوی به متن زندگی اجتماعی ایران تبدیل شد. مردمی که گرد تندیس شمس آمدند، مردمی که در آیین گشایش بارگاه مشارکت کردند و شور و نشاطی که در شهر پدید آمد، به ما یادآوری کردند که میراث ‌فرهنگی، اگر درست روایت و بازآفرینی شود، نیرویی زنده برای ساختن آینده است. شمس تبریزی را نباید فقط در قامت یک عارف بزرگ، یک شخصیت تاریخی یا بخشی از پیشینه فکری مولانا مطالعه کرد. شمس، یک «مسأله» برای انسان امروز است، مسأله انسان در جست‌وجوی معنا، حقیقت، آزادی درونی و رهایی از عادت‌های فکری. اهمیت شمس برای امروز، دقیقاً در همین‌جاست: او ما را از ظاهر به باطن، از انباشت به انتخاب، از تکرار به پرسش و از خودمحوری به حقیقت فرامی‌خواند.

در جهان معاصر، مسأله انسان فقدان معنا در میان انباشت بی‌سابقه اطلاعات و امکانات است. انسان امروز بیش از گذشته می‌بیند، می‌شنود و مصرف می‌کند، اما الزاماً بیشتر نمی‌اندیشد و عمیق‌تر زندگی نمی‌کند. گسترش مصرف‌گرایی، فردگرایی افراطی، سرعت فزاینده زندگی و سیطره برخی صورت‌های سطحی ارتباط، در بسیاری از جوامع، مسأله معنا و هویت را به یکی از مسائل بنیادین عصر ما تبدیل کرده است. از این منظر «فرهنگ» زیرساخت معنایی جامعه است. اگر بخواهیم با پوچی، بی‌تفاوتی و تهی‌شدن تدریجی جامعه از فضیلت مقابله کنیم، یکی از راه‌های اساسی، افزایش و تعمیق مصرف فرهنگی است، اما نه مصرف فرهنگی به معنای سرگرمی صرف، بلکه مواجهه انسان با ادبیات، هنر، میراث، تاریخ، اندیشه، معنویت و تجربه‌های فرهنگی که امکان تأمل و خودشناسی را فراهم می‌کنند. در چنین منظومه‌ای، بارگاه شمس می‌تواند یک «نهاد فرهنگی» باشد، …