کاهش ۲۰۰ میلیون مترمکعبی مصرف آب و هدررفت در لوله‌های فرسوده؛ سرپوش آماری بر عقب‌نشینی اجباری جامعه از سفره‌های خالی

بررسی داده‌های شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور نشان می‌دهد حجم مصرف از حدود ۶ میلیارد و ۲۲۳ میلیون مترمکعب در سال ۱۴۰۳ به ۶ میلیارد و ۲۴ میلیون مترمکعب در سال ۱۴۰۴ رسیده است. در این میان، تهران با افت نزدیک به ۱۳۴ میلیون مترمکعبی، معادل بیش از ۱۱ درصد، سهم اصلی را در این کاهش بر عهده داشته است. در استان‌هایی مانند آذربایجان شرقی و شیراز نیز روندی مشابه گزارش شده است؛ اما پشت این ارقام ملی، واقعیت نگران‌کننده‌ای پنهان است که تحلیلگران اجتماعی و اقتصادی بر آن انگشت می‌گذارند. کاهش مصرف؛ آدرس غلط در بحران آب

اشتباه راهبردی در تحلیل این آمارها، یکسان دانستن کاهش مصرف با بهبود وضعیت منابع آبی است. مصرف کمتر، فشار مقطعی بر شبکه توزیع را کاهش می‌دهد، اما معنای آن پر شدن مخزن سدها، احیای سفره‌های زیرزمینی یا جبران کسری مهلک آبخوان‌ها نیست. 

وقتی نرخ برداشت از منابع زیرزمینی همچنان فراتر از حد تجدیدپذیری است، کاهش مصرف خانوارها تنها به معنای خریدن زمان اندکی برای سیستمی است که در مسیر فروپاشی قرار دارد. از منظر جامعه‌شناختی، آب کالایی حیاتی است و کاهش مصرف زمانی به معنای موفقیت است که از کانال ارتقای فناوری، بهینه‌سازی تجهیزات و آگاهی عمومی بگذرد؛ نه اینکه نتیجه تحمیل فشار اقتصادی، قطعی‌های مکرر یا تنگنای دسترسی خانوارها باشد. مسئولیت گمشده در لوله‌های فرسوده

فرهنگ‌سازی و دعوت شهروندان به صرفه‌جویی، اگرچه در شرایط تنش آبی ضرورت دارد، اما نباید به ابزاری برای فرافکنی مسئولیت نهادهای متولی تبدیل شود. بار اصلی بحران آب نمی‌تواند صرفاً روی دوش جامعه‌ای قرار گیرد که خود قربانی سوءمدیریت کلان است.  …