نوبتِ کنترل آسمان

در آسمان صاف افغانستان، بادبادک‌ها همیشه چیزی بیش از تکه‌هایی از کاغذ و چوب بوده‌اند. کافی است باد مناسبی بوزد تا پشت‌بام‌ها و زمین‌های باز به میدان رقابت تبدیل شوند. چشم‌ها حرکت بادبادک رقیب را دنبال می‌کنند، دست‌ها نخ را می‌کشند و هرکس می‌کوشد با مهارت بیشتری بادبادک خود را بالاتر ببرد. «کاغذپران‌بازی» گاهی با افتادن بادبادکی به پایان می‌رسد و دویدن کودکان برای پیدا کردن آن، بازی دیگری را آغاز می‌کند.

این منظره برای بسیاری از افغان‌ها بخشی از خاطرات جمعی‌شان است. بااین‌حال، حتی یک بازی ساده هم می‌تواند بارها از قلمرو تفریح بیرون رانده و به موضوعی سیاسی و اجتماعی تبدیل شود.

روز پانزدهم مهرماه امسال، رسانه‌ها گزارش دادند «عزیزالرحمان مهاجر»، رئیس امر به معروف طالبان در هرات، فروش بادبادک و تجهیزات آن را ممنوع اعلام کرده و از مأموران خود خواسته است مانع فروش این وسایل شوند. او گفته است این تصمیم پس از درخواست‌ها و شکایت‌های مکرر شهروندان گرفته شده است. به گفته او، بادبادک‌بازی در برخی موارد به حوادث ترافیکی، ایجاد مزاحمت برای مردم و آسیب‌دیدن کودکان منجر شده است.

در شبکه اجتماعی «ایکس» هم این ممنوعیت بحث‌برانگیز شده است. برخی شهروندان می‌گویند طالبان پس از تسلط بر زمین، خیابان‌ها و حریم خصوصی مردم، حالا می‌خواهد آسمان را هم به کنترل خود درآورد.

ممنوعیت تازه از این نظر اهمیت دارد که فروش وسایل بادبادک‌بازی را هم دربرمی‌گیرد. «خبرگزاری فرانسه» در گزارشی در سال ۲۰۲۱ درباره سرگرمی‌های مردم افغانستان نوشت که طالبان در دوره نخست حکومت خود، از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱، ده‌ها فعالیت و سرگرمی به‌ظاهر بی‌ضرر را ممنوع کرده بود که بادبادک‌بازی یکی از آن‌ها بود. روزی که بادبادک‌ها دوباره پرواز کردند

پس از سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱، بادبادک‌بازی دوباره در افغانستان رواج یافت و به‌عنوان بخشی از فرهنگ و بازی‌های سنتی کشور شناخته شد. در هرات نیز کاغذپران‌بازی از سرگرمی‌های قدیمی است که نسل‌های مختلف با آن خاطره دارند. ممنوعیت این بازی، فراتر … …