جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز چهل و هفتم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۴۲ روز میگذرد، سخنگوی وزارت خارجه از نخستوزیر قطر به تهران در روز پنجشنبه خبر داد و گفت او در دیدار با مقامهای کشورمان درباره ادامه تلاشها و ابتکارات میانجیگرایانه قطر و دیگر تحولات منطقه بحث و تبادل نظر خواهد کرد.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
در روز چهل و ششم جنگ سوم چه گذشت؟(۴ شهريور ۱۴۰۵)/ ادعای وزیر انرژی آمریکا: خواهان پایان دادن به برنامه هستهای ایران از طریق مذاکرات و بازرسی هستیم/دوحه: وزیر خارجه قطر فردا به تهران میرسد تا درباره فراهم کردن شرایط برای گفتوگو رایزنی کند/قالیباف: رابطهٔ راهبردی ایران و چین به اجازه هیچکس نیازی ندارد/سیانان: قیمت نفت برای سومین روز متوالی کاهش یافت/سخنگوی ارشد نیروهای مسلح: میشود رسانههای معاند را در «بانک اهداف نظامی» قرار داد
اخبار مربوط به روز چهل و هفتم جنگ سوم و روز صد و چهل و دوم آتش بس (۵ شهریور ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
ادعای گروسی: گفتوگوهای آژانس با ایران و آمریکا همچنان برقرار است ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۱۱:۵۰ رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت که مذاکرات در سایه تحولات منطقهای متوقف و وضعیت فعالیتهای اتمی ایران تغییری نکرده است.
گروسی در مصاحبه مشترک با روزنامههای «لا ناسیون» و «کلارین» مدعی شد تا زمانی که موضوع تنگه هرمز و سایر مسائل مرتبط با تحولات منطقه روشن نشود، پرونده هستهای در اولویت دوم قرار خواهد داشت.
وی افزود که در مقطع کنونی کانال مذاکرهای درباره موضوع هستهای وجود ندارد، اما در ادامه تصریح کرد که تماسهای آژانس با تهران و واشنگتن همچنان برقرار است.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: «ما با آمریکا گفت وگو میکنیم و حتی با ایران نیز گفت وگو داریم.»
گروسی در بخش دیگری از این مصاحبه افزود که ذخایر اورانیوم که در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل هدف قرار گرفت، «اساساً در همان جایی قرار دارد که در زمان جنگ ۱۲ روزه قرار داشت» و تأسیسات هستهای نیز در نتیجه حملات نظامی متحمل خسارتهای قابل توجهی شدهاند.»
وی سپس با اشاره به گمانهزنیهای مطرحشده درباره احتمال فعالیت هستهای ایران در کوه کلنگ تصریح کرد که شواهد بسیار محکمی برای اثبات این ادعا وجود ندارد.
گروسی گفت: «نمیتوان آن را رد کرد، اما عناصر بسیار محکمی هم وجود ندارد که بتوان براساس آنها تائید کرد چنین کاری در حال انجام است.»
وی افزود که از نگاه آژانس، وضعیت پرونده هستهای ایران در مجموع نسبت به ماههای گذشته تغییر اساسی نکرده و این نهاد برای از سرگیری فعالیتهای خود اعلام آمادگی کرده است. پاکستان: عاصم منیر جهت ازسرگیری تلاشها جهت بازگشایی تنگه هرمز به تهران سفر کرد/ با جدیت به میانجیگری ادامه میدهیم ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۱۰:۳۳ سخنگوی وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد: ما همراه با کشورهای دوست و با جدیت، تلاشهای میانجیگرانه میان ایران و آمریکا را دنبال میکنیم.
وی افزود: فرمانده ارتش پاکستان در چارچوب تلاشهای میانجیگرانه و برای ازسرگیری تلاشها جهت بازگشایی تنگه هرمز به تهران سفر کرده است. تحلیل الجزیره: همچنان در مرحله «شروط متقابل» میان ایران و آمریکا هستیم/ بستری برای تعامل مستقیم میان طرفین نیاز است تا زمینه را برای یک «مبادله واقعی» فراهم کند ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۱۰:۱۷ الجزیره نوشت: محمد الشرقاوی، استاد حلوفصل منازعات بینالمللی، در تحلیلی درباره تحولات پرونده ایران و آمریکا و همزمان با مطرح شدن سخنان تهران درباره دیپلماسی و ادامه فشار اقتصادی آمریکا، گفت که «بخشی از تحرکات بار دیگر به مسیر مذاکرات بازمیگردد»؛ اما تأکید کرد که این به معنای آن نیست که دو طرف «از مرحله ابراز علاقه به دیپلماسی عبور کردهاند» یا از «صرفاً مدیریت درگیری» به سمت جستوجوی جدی برای حلوفصل آن حرکت کردهاند.
به گزارش انتخاب، الشرقاوی توضیح داد که نشانههایی از «پویایی بیشتر» در مسیر میانجیگریها وجود دارد و به نقش میانجی پاکستانی و سفر قریبالوقوع نخستوزیر قطر به تهران اشاره کرد. او تأکید کرد که اسلامآباد و دوحه ضرورت حفظ، «ولو در حداقل ممکن، روح مذاکرات» را کنار نگذاشتهاند.
با این حال، الشرقاوی خاطرنشان کرد که تمایل میانجیها الزاماً به معنای پاسخ مثبت دو طرف نیست و گفت: «ما همچنان در مرحله شروط و شروط متقابل هستیم.» او افزود که مذاکرات همچنان غیرمستقیم است و «فاصله» یا «شکاف موجود میان کاخ سفید و تهران» همچنان پابرجاست.
او معتقد است آنچه لازم است، بستری برای تعامل مستقیم میان هیئتهای ایرانی و آمریکایی است که زمینه را برای یک «مبادله واقعی» فراهم کند؛ آن هم در چارچوب مناقشه بر سر سرنوشت تنگه هرمز، بهگونهای که دو طرف گامها و امتیازاتی را با یکدیگر مبادله کنند.
او برای توضیح این موضوع گفت: «من محاصره دریایی را از روی تو برمیدارم، تو در مقابل فلان مورد را آزاد میکنی.»
الشرقاوی معتقد است مسئله به «معامله امتیازات در برابر دستاوردها» نیاز دارد؛ در غیر این صورت، تجربههای اسلامآباد، سوئیس و دوحه ممکن است تکرار شود. رویترز: قیمت نفت به روند نزولی خود ادامه داد، زیرا انتظارات برای مذاکرات میان ایران و قطر جهت بازگشایی تنگه هرمز، افزایش یافته/ نفت برنت ۰.۷ درصد کاهش یافت و به ۸۷.۲۴ دلار در هر بشکه رسید ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۱۰:۰۰ رویترز نوشت: قیمت نفت به روند نزولی خود ادامه داد. تا ساعت ۰۰:۰۴ به وقت گرینویچ، معاملات آتی نفت برنت ۶۰ سنت، معادل ۰.۷ درصد کاهش یافت و به ۸۷.۲۴ دلار در هر بشکه رسید.
به گزارش انتخاب، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۵۶ سنت، معادل ۰.۷ درصد کاهش، به ۸۱.۶۷ دلار در هر بشکه رسید.
این کاهش قیمتها در حالی رخ داد که انتظارات برای مذاکرات آتی میان ایران و قطر افزایش یافته است؛ مذاکراتی که میتواند به بازگشایی تنگه حیاتی هرمز و کاهش اختلال در عرضه نفت ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران منجر شود. فایتاکس: متحدان آمریکا در مورد ادعاهای ترامپ پیرامون پاکسازی تنگه هرمز از مینها، تردید دارند ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۰۹:۵۴ فایتاکس نوشت: متحدان آمریکا بهطور خصوصی معتقدند که ممکن است هنوز مینهایی در تنگه هرمز باقی مانده باشد؛ این موضوع با ادعای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر اینکه نیروی دریایی آمریکا این آبراه راهبردی را بهطور کامل از مین پاکسازی کرده، در تضاد است.
به گزارش انتخاب، متحدان آمریکا بهطور خصوصی بر این باورند که ممکن است همچنان مینهای ایرانی در تنگه هرمز وجود داشته باشد؛ موضوعی که ادعای دونالد ترامپ مبنی بر پاکسازی کامل مسیر حیاتی کشتیرانی را زیر سؤال میبرد. خبرگزاری بلومبرگ روز چهارشنبه این موضوع را گزارش داد.
مقامهایی از کشورهای متحد آمریکا معتقدند نیروهای آمریکایی در پاکسازی مینها از آبهای بینالمللی پیشرفت کردهاند، اما ممکن است هنوز همه ۸۰ تا ۱۵۰ مینی را که تصور میشود ایران کار گذاشته است، پیدا و منهدم نکرده باشند. این مقامها به شرط ناشناس ماندن درباره ارزیابیهای داخلی خود صحبت کردند.
این ارزیابی مستقیماً با اظهارات مکرر ترامپ مبنی بر عاری بودن تنگه از مین در تضاد است. ترامپ روز سهشنبه گفت نیروی دریایی به او اطلاع داده است که تمام مینهای موجود در آبهای بینالمللی تنگه هرمز یا خارج شدهاند یا منفجر شدهاند. او روز چهارشنبه نیز این ادعا را تکرار کرد و گفت هرمز اکنون یک آبراه فعال است و مینها از بین رفتهاند.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در پاسخ به بلومبرگ درباره برآورد تعداد مینهایی که ممکن است همچنان باقی مانده باشند، اظهار نظری نکرد.
مقامهای کشورهای متحد آمریکا گفتند این عملیات به دلیل جریانهای اقیانوسی پیچیده شده است؛ جریانهایی که میتوانند مینها را از محل اولیهای که در آن کار گذاشته شدهاند، جابهجا کنند. این مسئله میتواند پیدا کردن مواد منفجره باقیمانده را دشوارتر کند، حتی زمانی که نیروهای نظامی از محل اولیه استقرار گروهی از مینها اطلاع داشته باشند.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی میشود که تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انرژی در جهان است. پیش از درگیری کنونی، روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از این تنگه عبور میکرد؛ رقمی که تقریباً معادل یکپنجم مصرف جهانی نفت بود. اما در اوایل این هفته، با تشدید جنگ و تهدید علیه کشتیرانی تجاری، حجم عبور نفت به حدود ۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافت.
تردد کشتیهای تجاری اخیراً آغاز به افزایش کرده است، اما همچنان فاصله زیادی با سطح پیش از جنگ دارد. سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) همچنان از کشتیها خواسته است هنگام بررسی امکان عبور از تنگه، نهایت احتیاط را رعایت کنند.
ایران نیز همچنان تأکید دارد که این آبراه کاملاً امن نشده است. یک معاون وزیر خارجه ایران روز سهشنبه گفت تهران از محل مینها در تنگه اطلاع دارد و هشدار داد که شناورهای آمریکایی که در حال پاکسازی مینها هستند ممکن است هدف قرار گیرند.
همزمان، ایران و عمان درباره ایجاد یک کریدور موقت دریایی و اجرای یک پروژه مشترک مینروبی برای بازگرداندن شرایط امنتر کشتیرانی در تنگه هرمز گفتوگو کردهاند. این مذاکرات در حالی ادامه داشته که ترامپ مدعی شده بود آبراه بهطور کامل پاکسازی شده است.
این ارزیابیهای متناقض باعث شده درباره میزان خطری که همچنان کشتیهای تجاری را تهدید میکند، ابهام وجود داشته باشد. در حالی که واشنگتن میگوید تهدید مینها در آبهای بینالمللی از بین رفته است، گزارشها حاکی است دولتهای متحد آمریکا خود را برای این احتمال آماده میکنند که همچنان به یک عملیات گستردهتر بینالمللی برای پاکسازی مینها نیاز باشد. نیروی دریایی آمریکا: ناو هواپیمابر «یواساس تئودور روزولت»، در حال آماده شدن برای مأموریتی ۷ ماهه در خاورمیانه است تا جایگزین ناو «جورج واشنگتن» شود ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۰۹:۴۲ ناو هواپیمابر «یواساس تئودور روزولت» برای دستکم ۷ ماه به خاورمیانه اعزام خواهد شد.
به گزارش انتخاب، مؤسسه نیروی دریایی ایالات متحده گزارش داده است که ناو هواپیمابر یواساس تئودور روزولت، در حال آماده شدن برای مأموریتی در خاورمیانه است که با ادامه جنگ آمریکا علیه ایران، بیش از هفت ماه طول خواهد کشید.
دریابد دریل کادِل، رئیس عملیات نیروی دریایی آمریکا، و جان پرِیمن، ارشدترین درجهدار نیروی دریایی آمریکا، روز چهارشنبه به خبرنگاران گفتند که قرار است ناو تئودور روزولت، کشتیهای همراه آن و بال هوایی ناو هواپیمابر شماره ۱۱ جایگزین ناو جورج واشنگتن شوند؛ ناوی که مستقر در ژاپن است و هفته گذشته وارد منطقه عملیاتی ناوگان پنجم آمریکا در خاورمیانه شد. میدل ایست آی: دولت ترامپ در حال بازگرداندن دیپلماتهای آمریکایی به مراکز دیپلماتیک آمریکا در خاورمیانه است؛ این اقدام یعنی واشنگتن انتظار ندارد جنگی گسترده با ایران، دوباره از سر گرفته شود/ حتی سطح نیروهای برخی سفارتخانههای ایالات متحده قرار است تا ۸۵ درصد افزایش باید ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۰۹:۳۷ دولت ترامپ در حال آغاز روند بازگرداندن دیپلماتهای آمریکایی به سفارتخانهها و کنسولگریهای ایالات متحده در خاورمیانه است؛ مراکزی که در جریان جنگ با ایران، شمار کارکنان آنها کاهش یافته یا تخلیه شده بودند، بنا بر گزارش رسانهها.
به نظر میرسد این اقدام نشاندهنده آن است که آمریکا انتظار ندارد جنگ گستردهای که اوایل سال جاری موجب خروج شمار زیادی از دیپلماتهای آمریکایی از سراسر منطقه شد، دوباره از سر گرفته شود.
به گزارش آکسیوس در روز سهشنبه، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به همتایان خارجی خود گفته است که آمریکا «فعلاً» حملات جدیدی علیه ایران آغاز نخواهد کرد؛ واشنگتن در عوض تهدید کرده است که فشارهای اقتصادی بر جمهوری اسلامی را افزایش خواهد داد.
تصمیم برای بازگرداندن دیپلماتهای آمریکایی به منطقه همچنین پایانی بر یک دوره چندماهه دشوار برای آنها و خانوادههایشان خواهد بود؛ دورهای که در آن، کارکنان در بلاتکلیفی نگه داشته شدند، زیرا دولت آمریکا درباره بازگشت نیروها و افزایش مجدد کارکنان سفارتخانهها و کنسولگریها تصمیمگیری میکرد.
بسیاری از دیپلماتها به همراه همسران و خانوادههایشان به آمریکا منتقل شده بودند؛ موضوعی که با نزدیک شدن سال تحصیلی جدید، فشار بیشتری بر آنها وارد میکرد، زیرا باید تصمیم میگرفتند فرزندانشان را در کدام کشور و کدام مدرسه ثبتنام کنند.
سفارتخانههایی که قرار است نیروی بیشتری دریافت کنند
روزنامه نیویورکتایمز گزارش داده است که سفارتخانههای آمریکا در اسرائیل، لبنان، عربستان سعودی، قطر، عمان، عراق و کویت از جمله مراکزی هستند که انتظار میرود سطح نیروی انسانی آنها افزایش یابد.
نخستین دیپلماتهایی که به منطقه بازمیگردند، قرار است به سفارت آمریکا در لبنان اعزام شوند.
بر اساس این گزارش، مأموریتهای دیپلماتیک آمریکا در امارات متحده عربی، عربستان سعودی، قطر و لبنان تعداد کارکنان خود را حداکثر تا ۸۵ درصد سطح پیش از جنگ افزایش خواهند داد. در پستهای دیپلماتیک آمریکا در عراق، کویت و بحرین نیز سقف کارکنان ۷۵ درصد خواهد بود.
با این حال، نشانههایی از تداوم نگرانی واشنگتن درباره مسائل امنیتی وجود دارد. وزارت خارجه آمریکا محدودیتهایی را برای همراهی اعضای خانواده کارکنان در سفر به کشورهای حوزه خلیج فارس اعمال خواهد کرد.
در حال حاضر نیز محدودیتهایی برای سفر اعضای خانواده دیپلماتها به لبنان و عراق وجود دارد.
حملات ایران به کشورهای خلیج فارس
کشورهای حاشیه خلیج فارس در واکنش ایران به حملات آمریکا و اسرائیل، هدف حملات شدید ایران قرار گرفتند. کشورهای کوچکتر منطقه، از جمله کویت و بحرین، بهویژه در برابر چنین حملاتی آسیبپذیر بودند.
روزنامه واشنگتنپست در اوایل ماه جاری گزارش داد که دولت ترامپ در حال بررسی احتمال خارج کردن نیروهای آمریکایی از منطقه گسترده خلیج فارس در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بوده است.
بر اساس این گزارش، پنتاگون در حال بررسی خطراتی بود که پایگاههای بزرگ آمریکا در منطقه با آن مواجه هستند؛ پایگاههایی که در جریان جنگ هدف حملات پهپادی و موشکی ایران قرار گرفتند. دادههای تردد دریایی: تردد دریایی در آبراههای اصلی خلیج فارس همچنان ضعیف است ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۰۹:۲۶ بر اساس دادههای تردد دریایی، تردد کشتیها همچنان در آبراههای اصلی خلیج فارس ضعیف است.
به گزارش انتخاب، دادههای امروز، پنجشنبه، نشان داد که تردد دریایی در آبراههای اصلی خلیج فارس همچنان ضعیف است؛ این وضعیت در شرایط ادامه بنبست میان آمریکا و ایران برقرار است، با وجود گزارشهایی درباره مذاکرات ایران و عمان پیرامون تنگه هرمز.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، تردد کشتیهای حامل کالاهای اساسی از تنگه هرمز روز چهارشنبه نسبت به سهشنبه افزایش یافت، اما همچنان پایینتر از میانگین ۱۰ روزه خود باقی ماند. بلومبرگ: ذخایر گازوئیل آمریکا به پایینترین سطح فصلی در تاریخ رسید ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۰۸:۵۳ بلومبرگ نوشت: ذخایر گازوئیل آمریکا به پایینترین سطح فصلی ثبتشده در تاریخ رسیده است؛ وضعیتی که میتواند درست در زمانی که فصل گرمایش و فصل کشاورزی در آستانه آغاز شدن هستند، فشار بیشتری بر قیمت این سوخت حیاتی برای اقتصاد جهانی وارد کند.
به گزارش انتخاب، بر اساس دادههایی که روز چهارشنبه از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) منتشر شد، ذخایر سوختهای تقطیری — گروهی از سوختها که گازوئیل مهمترین جزء آن را تشکیل میدهد — در هفته منتهی به ۲۱ اوت به ۱۰۳.۴ میلیون بشکه رسید.
بر اساس دادههایی که به اوایل دهه ۱۹۸۰ بازمیگردد، ذخایر سوختهای تقطیری هیچگاه در این مقطع از سال تا این اندازه پایین نبوده است. سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس: یک نفتکش در تنگه هرمز مورد اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفت ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۰۸:۱۵ سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس روز پنجشنبه اعلام کرد یک نفتکش در تنگه هرمز مورد اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفته و در پی آن، در داخل کشتی آتشسوزی رخ داده است.
این سازمان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که این آتشسوزی از آن زمان مهار شده است.
سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس همچنین اعلام کرد که تمام خدمه سالم هستند و وضعیت همه آنها مشخص است و تاکنون هیچگونه اثر یا آسیب زیستمحیطی گزارش نشده است. حمله به مقر تروریستهای ضدایرانی در کردستان عراق ۱۴۰۵/۰۶/۰۵ - ۰۰:۵۱
منابع عراقی از حمله هوایی به مقر مرکزی گروههای تروریستی جداییطلب در شهرستان «سوران» واقع در استان أربیل و وقوع آتشسوزی گسترده خبر دادند. ادعای وزیر انرژی آمریکا: خواهان پایان دادن به برنامه هستهای ایران از طریق مذاکرات و بازرسی هستیم ۱۴۰۵/۰۶/۰۴ - ۲۲:۴۰
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا مدعی شد که خواهان پایان دادن به برنامه هستهای ایران از طریق مذاکرات و بازرسی هستیم.
بخشهایی از اعادهای وی به شرح زیر است:
هدف ما این است که ایران سلاح هستهای در اختیار نداشته باشد؛ این هدف از طریق مذاکرات و بازرسیها یا استفاده از زور دنبال خواهد شد.
ما میخواهیم برنامه هستهای ایران از طریق مذاکرات و بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی پایان یابد.
ما نمیتوانیم اجازه دهیم ایران برای همیشه عرضه انرژی در جهان را تهدید کند. سخنگوی وزارت خارجه: [قرار است] وزیر خارجه قطر در سفر به ایران درباره ادامه تلاشها و ابتکارات میانجیگرایانه دوحه بحث و تبادل نظر کند ۱۴۰۵/۰۶/۰۴ - ۲۲:۱۷
اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه در گفتگو با خبرنگاران از سفر شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، به تهران در روز پنجشنبه خبر داد.
به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، این سفر در چارچوب رایزنیهای مستمر ایران- قطر برای گسترش روابط دوجانبه و تقویت صلح و امنیت منطقه صورت میگیرد.
بقائی با اشاره به مساعی جمیله قطر در ماههای اخیر برای کمک به جلوگیری از تشدید تنش در منطقه متعاقب تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، تصریح کرد نخستوزیر قطر در دیدار با مقامهای کشورمان درباره ادامه تلاشها و ابتکارات میانجیگرایانه قطر و دیگر تحولات منطقه بحث و تبادل نظر خواهد کرد.
