بازاندیشی در جایگاه در پرسشگری و مشارکت اجتماعی دانش‌آموزان

آرمان امروز – روح‌اله رضاعلی: ۱۳ آبان، روز دانش‌آموز، یادآور یک واقعه‌ای تاریخی مهم در دوران معاصر است؛ روزی که دانش‌آموزان در اعتراض به شرایط سیاسی و اجتماعی حاکم بر کشور در رژیم پهلوی، در کنار دیگر معترضان حضور یافتند و در جریان سرکوب تجمع در دانشگاه تهران، تعدادی از آنان جان خود را از دست دادند. این واقعه در سال ۱۳۵۷، به یکی از نمادهای حضور و نقش‌آفرینی دانش‌آموزان در تحولات اجتماعی و سیاسی کشور تبدیل شد. از آن روز تاکنون، ۱۳ آبان در تقویم رسمی کشور به نام «دانش‌آموز» ثبت شده است؛ اما پرسش اینجاست که آیا ما در بزرگداشت این روز، به معنای واقعی آن نیز توجه می‌کنیم؟ آیا دانش‌آموز را فقط به‌عنوان مخاطب برنامه‌های آموزشی و مراسم مناسبتی می‌شناسیم یا برای اندیشه، پرسشگری، نقد و مشارکت اجتماعی او نیز جایگاهی قائل هستیم؟. به نظر می‌رسد روز دانش‌آموز باید فرصتی برای بازاندیشی در جایگاه دانش‌آموز در مدرسه و جامعه باشد؛ به‌ویژه امسال که شرایط کشور عادی نیست و سایه جنگ، تهدید، نگرانی و ابهام بر زندگی خانواده‌ها سنگینی می‌کند. نمی‌توان از دانش‌آموز امروز سخن گفت، اما شرایط اجتماعی و روانی زندگی او را نادیده گرفت. نگرانی خانواده‌ها از آینده، اخبار نگران‌کننده، احتمال بروز درگیری و ناامنی و تغییرات مکرر در شرایط زندگی، خواه‌ناخواه بر احساس امنیت، تمرکز، انگیزه و فرایند یادگیری دانش‌آموزان اثر می‌گذارد. در چنین شرایطی، مدرسه نیز با مسئولیت‌های پیچیده‌تری روبه‌روست. احتمال تعطیلی مدارس، تغییر شیوه آموزش و استفاده از آموزش مجازی، ضرورت بازنگری در سیاست‌های آموزشی را دوچندان کرده است. تجربه دوران همه‌گیری کرونا به ما آموخت که انتقال آموزش از کلاس حضوری به فضای مجازی، به‌خودی‌خود به معنای استمرار کیفیت یادگیری نیست. آموزش مجازی به زیرساخت ارتباطی، تجهیزات مناسب، مهارت حرفه‌ای معلمان، آمادگی دانش‌آموزان و همراهی خانواده‌ها نیاز دارد. …