اظهارنظر قطعی درباره صحت یا نادرستی رأی صادرشده در پرونده شاکر بوری، بدون مطالعه کامل پرونده و مستندات آن، منصفانه و دقیق نیست. با اینحال، آنچه از ویدئوی منتسب به پرونده مشاهده میشود، پرسشهایی جدی درباره انطباق رفتار او با عنوان مجرمانه «نشر اکاذیب» ایجاد میکند.
یکی از نکات مهم این است که گزاره مطرحشده در ویدئو، در همان مقطع زمانی در فضای عمومی و رسانهای نیز انتشار یافته بود. بنابراین باید روشن شود که آیا گوینده آگاهانه خبری خلاف واقع ساخته و منتشر کرده است یا صرفاً مطلبی را که پیش از آن در رسانهها مطرح شده، با زبان و قالب طنز بازتاب داده است. میان جعل و انتشار آگاهانه یک خبر دروغ با بازگویی طنزآمیز مطلبی رسانهای، از نظر تحقق عناصر جرم تفاوت اساسی وجود دارد.
طنز معمولاً با اغراق، کنایه، بزرگنمایی، وارونهسازی و آمیختن واقعیت و خیال همراه است و مخاطب متعارف نیز آن را همچون یک خبر رسمی و تحتاللفظی دریافت نمیکند. ازاینرو، در بررسی سوءنیت یک طنزپرداز نمیتوان تنها به واژههای بهکاررفته اکتفا کرد؛ بلکه باید قالب اثر، سابقه و سبک فعالیت تولیدکننده، شرایط انتشار، برداشت متعارف مخاطبان و هدف او از بیان مطالب را نیز در نظر گرفت.
اگر شخصی خبری منتشرشده در رسانهها را دستمایه طنز قرار دهد، تکذیب بعدی آن خبر یا اثبات خلاف واقع بودنش، بهتنهایی برای احراز قصد مجرمانه طنزپرداز کافی نیست. برای تحقق جرم باید اثبات شود که متهم با آگاهی از خلاف واقع بودن مطلب و با اراده انتشار آن، هدفی را دنبال کرده که قانون برای تحقق جرم مقرر کرده است.
اصولی مانند تفسیر مضیق قوانین کیفری، تفسیر به نفع متهم و ضرورت احراز روشن … …
