محمدحسین شیخ‌محمدی-پژوهشگر علوم محیطی و گیاهی: وقتی شهری درختان خود را از دست می‌دهد، دقیقا چه چیزی را از دست داده است؟ تنها تعدادی درخت یا بخشی از توان طبیعی خود برای مقابله با گرما، آلودگی و بحران‌های محیطی؟ گزارش ۱۱ مهر روزنامه «شرق» درباره خشکیدگی گسترده درختان پارک جنگلی چیتگر، این پرسش را پیش‌روی ما قرار داده است. آنچه در چیتگر رخ داده، با هر ترکیبی از عوامل اقلیمی، زیستی و مدیریتی، خسارتی جدی برای تهران است؛ خسارتی که اهمیت آن فراتر از محدوده یک پارک جنگلی است.
پیش از هر چیز باید روشن شود چه عواملی به این وضعیت منجر شده‌اند. آیا خشکیدگی گسترده درختان اجتناب‌ناپذیر بود یا می‌شد با مراقبت و مداخله به‌موقع، از شدت آن کاست؟ آیا ادعای نرسیدن آب کافی صحت دارد و ممکن است کم‌آبی با تضعیف درختان، زمینه گسترش آفات و بیماری‌ها را فراهم کرده باشد؟ نگرانی‌هایی نیز درباره رهاشدن عمدی درختان یا احتمال تغییر کاربری بخش‌هایی از چیتگر مطرح است؛ نگرانی‌هایی که به معنای اثبات چنین اقداماتی نیست، اما نمی‌توان آنها را بی‌پاسخ گذاشت. شهرداری و دستگاه‌های مسئول باید با انتشار اطلاعات قابل بررسی، دلایل خشکیدگی را روشن کنند و برنامه‌ای مشخص و زمان‌بندی‌شده برای تأمین آب، بهبود شرایط خاک، حفاظت از درختان باقی‌مانده و احیای پوشش گیاهی ارائه دهند. ارائه تضمین مستند برای حفظ کاربری جنگلی این عرصه نیز ضروری است.
اهمیت ماجرا فقط در یافتن علت خشکیدگی نیست. در جهانی که برای مقابله با تغییر اقلیم، آلودگی هوا و گرمای شهرها به دنبال فناوری‌های پیچیده و پرهزینه هستیم، گاهی از یکی از ارزشمندترین سامانه‌های طبیعی غافل می‌شویم: درخت. درخت را می‌توان یک «فناوری زیستی زنده» دانست که با بهره‌گیری از انرژی خورشید رشد می‌کند و به تدریج به بخشی از زیرساخت طبیعی شهر تبدیل می‌شود. …
دانلود از کافه بازار
