بازار
پس از لغو نشست صلاله عمان در شهریور ماه که تصور می‌شد مقدمه‌ای برای ساختار امنیت درون‌زای منطقه‌ای باشد، آیا نشست دوشنبه در تهران گامی به سوی همگرایی امنیتی بومی محسوب می‌شود؟
شکل‌گیری هرگونه ساختار امنیت مشترک و پایدار، در درجه نخست نیازمند «حسن‌نیت واقعی و دوطرفه» است. باید مشخص شود که آیا واقعاً چنین اراده‌ای در طرف‌های منطقه‌ای وجود دارد یا صرفاً رفتارهای تبلیغاتی و مانورهای رسانه‌ای در جریان است.
تشکیل جلسات مشترک روی کاغذ یا بیان مواضع کلی در بیانیه‌ها بسیار ساده است اما در میدان عمل موانع بنیادینی خودنمایی می‌کند. واقعیت انکارناپذیر این است که تکیه‌گاه اصلی امنیتی و نظامی اغلب کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، ایالات متحده آمریکاست. بنابراین هر توافق یا چارچوب امنیتی جدیدی که در این جغرافیا بخواهد شکل بگیرد، خواه‌ناخواه متأثر از منافع و صلاحدید واشنگتن خواهد بود و اعراب بدون هماهنگی با آمریکا گامی برنمی‌دارند.
آیا در شرایط فعلی زمینه مستقلی برای طراحی سازوکار بومی مهیاست؟ من بسیار بعید می‌دانم. از طرفی، این پرسش اساسی پیش روی تصمیم‌سازان ما قرار دارد: اگر قرار باشد ترتیبات امنیتی منطقه‌ای همچنان زیر چتر و سایه نفوذ آمریکا تعریف شود، آیا اصولاً ورود جمهوری اسلامی ایران به چنین مجموعه‌ای تأمین‌کننده مصالح ملی کشور خواهد بود؟ این‌ها ابهامات عمیقی است که در هرگونه گام عملیاتی باید پاسخی صریح و بدون تعارف به آنها داده شود.
رسانه‌های عربستان سعودی هدف سفر این هیئت را مواردی چون «کاهش تنش میان طرف‌های بحران، تشویق به راه‌حل‌های دیپلماتیک و حمایت از تلاش‌های میانجی‌گرانه قطر و پاکستان» عنوان کرده‌اند. آیا این روایت رسمی بازتاب‌دهنده کل ماجراست؟ …
