میگنا - شنیدن روایت‌های جامعه؛ گامی راهبردی برای عبور از بحران و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی

شنیدن روایت‌های جامعه فرآیندی آگاهانه، روش‌مند و همدلانه است که طی آن، تجارب زیسته، احساسات، معانی، رنج‌ها و امیدهای اقشار مختلف مردم از زاویه دید خود آن‌ها دریافت، درک و معتبر شمرده می‌شود.

به بیان دکتر محمدرضا مقدسی بنیانگذار رسانه تاب آوری شنیدن روایت‌های جامعه، پارادایم نوین تاب‌آوری روان‌شناختی و احیای سرمایه اجتماعی است. شنیدن روش‌مند و فعال روایت‌های زیسته جامعه، فراتر از یک رویکرد همدلانه، پارادایم نوینی در ارتقای تاب‌آوری روان‌شناختی و مدیریت راهبردی بحران است؛ الگویی کارآمد که با اعتباربخشی به تجارب مردم و ترمیم سرمایه اجتماعی، زمینه بازسازی روانی جامعه و عبور پایدار از عدم‌قطعیت‌ها و تروماهای جمعی را فراهم می‌سازد.

این مفهوم فراتر از دریافت ساده اطلاعات آماری، نظرسنجی‌های کمی یا شنیدن انفعالی صداهاست؛ شنیدن روایت‌های جامعه اغلب به معنای ایجاد بستری امن، بدون قضاوت و فراگیر است تا اعضای جامعه بتوانند داستان مواجهه خود با رویدادها، چالش‌ها و دگرگونی‌ها را بازگو کنند. در چارچوب تاب‌آوری و علوم اجتماعی، شنیدن روایت‌های جامعه شامل سه لایه اساسی است:

۱. اعتباربخشی روانی و اجتماعی: به رسمیت شناختن احساسات، رنج‌ها و تجارب زیسته افراد، به‌ویژه گروه‌های آسیب‌پذیر یا حاشیه‌ای، که حس دیده‌شدن، کرامت و عاملیت را در آنان تقویت می‌کند.

۲. کشف معانی و ظرفیت‌های بومی: درک شیوه‌ای که مردم بحران‌ها و رویدادها را تفسیر می‌کنند و شناسایی سازوکارهای پنهان و الگوهای خودجوشی که برای انطباق، همبستگی و بقا به کار می‌گیرند.

۳. پایه‌گذاری سیاست‌گذاری آگاهانه: تبدیل روایت‌های کیفی و ملموس به داده‌های زنده و عمیق برای تصمیم‌گیری‌ها، مداخلات اجتماعی و برنامه‌ریزی‌های کلان، به‌گونه‌ای که تصمیمات نه از بالا به پایین و انتزاعی، بلکه مبتنی بر واقعیت جاری در متن جامعه باشند. …