بازار
«مگر می‌شود بین هزاران سوراخ در دره‌های تودرتو، پلنگ را پیدا کرد و با چشم دید!» این گفته یکی از مدیران سابق پارک ملی «کلاه‌قاضی» است.
داستان پلنگ کلاه‌قاضی مانند دره‌هایش رازآلود و عجیب است؛ زیستگاهی که کوه‌ها و صخره‌هایش فقط به درد قلمرو پلنگ می‌خورد. انگار بعضی از این دیوارها، دره‌ها، سوراخ‌ها و پستی‌وبلندی‌ها را برای این گونه ساخته‌اند.
هیچ شکارچی دیگری در این صخره‌ها نه جایی دارد، نه ابهتی و نه کاربردی.
اما داستان پلنگ و این خانه همه‌چیزتمامش خیلی غریب و گاه ناراحت‌کننده است.
اینجا خانه تاریخی پلنگ بوده است و این گربه‌سان در پهنه وسیعی از رشته‌کوه ماهدشت، از صفه و شاه‌کوه تا کلاه‌قاضی، زندگی می‌کرده است.
اما نخستین جست‌وجوها و کاوش‌ها برای ثبت مستند حضور پلنگ در کلاه‌قاضی، در همان سال‌های ابتدایی حفاظت از منطقه انجام گرفت. اگرچه پیش از آن پلنگ مشاهده می‌شد، گاهی کشته می‌شد و به دام‌های اهلی هم حمله می‌کرد.
کارشناسان سازمان حفاظت محیط‌زیست، پلنگ را در سال‌های ابتداییِ تبدیل منطقه به پارک ملی مشاهده کرده‌اند. همچنین گزارش‌های متعددی از محیط‌بانان و اداره محیط‌زیست اصفهان درباره مشاهده و تعداد پلنگ‌ها وجود دارد. اگرچه تعدادی که در آن سال‌ها عنوان می‌شد چندان به واقعیت نزدیک نیست: بین ۱۰ تا ۱۵ پلنگ در کل کوه‌های کلاه‌قاضی و شاه‌کوه!
پس از سال ۱۳۵۷ و با تنزل درجه حفاظتی زیستگاه به منطقه حفاظت‌شده، دوباره دام وارد منطقه شد. شاه‌کوه هم دیگر حفاظت نشد. آن زمان تخریب زیستگاه به شکل‌های مختلف ادامه پیدا کرد. کاهش کیفیت حفاظت از مناطق اطراف کلاه‌قاضی، ورود دام، چوپان و سگ گله، افزایش جزیره‌ای‌شدن و تخریب زیستگاه با فعالیت‌هایی مثل جاده، معدن، صنعت، کشاورزی، تغییر کاربری اراضی و رشد مناطق انسانی اطراف زیستگاه، سبب شد جا برای پلنگ‌ها تنگ و تنگ‌تر شود.
به‌جز کشتار مستقیم پلنگ برای جلوگیری از خطر حمله آن به دام اهلی که در بیشتر مواقع وجود داشت، گزارش‌هایی از شکار هدفمند این گونه، حتی با مجوز سازمان حفاظت محیط‌زیست، در سال‌های ابتدایی حفاظت وجود دارد.
آخرین سند معتبر حضور پلنگ در کلاه‌قاضی، عکسی است که آقای «سامان‌پور»، رئیس وقت منطقه، در سال ۱۳۵۹ گرفته است. …
