استقلال نسبی مصر تداوم بحران سیاسی و افول حزب وفد

ویلیام کلیولند در کتاب تاریخ خاورمیانه جدید می نویسد: عامل دوم، دخالت مستمر بریتانیا در سیاست مصر بود که انسجام و کارایی نظام پارلمانی را تضعیف می‌کرد. عامل سوم، فقدان پذیرش اصول مصالحه و احترام متقابل میان احزاب بود. نه حزب وِفد و نه احزاب کوچک تر، این اصول بنیادین برای عملکرد صحیح حکومت پارلمانی را رعایت نمی‌کردند. سعد زغلول، مانند شاه، تمایل به رفتار استبدادی داشت؛ او اعضای مخالف پارلمان را تحقیر می‌کرد و بوروکراسی را با حامیان وِفدی پر می‌ساخت، بدون توجه به صلاحیت واقعی آنها.

در نهایت، مسأله استقلال مصر و وجود چهار «نقطه محفوظ» سبب شد زندگی سیاسی کشور حول یک مبارزه مداوم برای قدرت میان وِفد، سلطنت و بریتانیا بچرخد. حزب وِفد خواهان استقلال کامل و افزایش اختیارات پارلمان به زیان شاه بود، در حالی که شاه فواد تلاش می‌کرد با جلب حمایت بریتانیا قدرت خود را حفظ کند. بریتانیا نیز از سیاستمداران غیرنظامی حمایت می‌کرد که حاضر به مذاکره بر اساس چهار نقطه محفوظ بودند، امری که وِفد آن را نمی‌پذیرفت. این عوامل در کنار یکدیگر باعث ایجاد دولت‌های کوتاه‌مدت شدند که به‌سرعت با دوره‌های حکومت سلطنتی جایگزین می‌شدند.

سیاست مصر به عرصه‌ای برای مبارزه بر سر قدرت میان جناح‌های رقیب نخبگان تبدیل شد و بسیاری از مسائل مهم داخلی که جامعه با آنها مواجه بود، مورد توجه قرار نگرفت. خواست بی‌وقفه برای استقلال تا حدودی در سال ۱۹۳۶ تحقق یافت؛ زمانی که بریتانیا، نگران گسترش‌طلبی ایتالیایی‌ها در اتیوپی، با بازنگری در اعلامیه ۱۹۲۲ موافقت کرد. نتیجه … …