قانون هوش مصنوعی فرصتی برای الگوی تازه حکمرانی فناوری

مهران ضیابری، رئیس کمیسیون هوش مصنوعی سازمان نصر:  در سخنان محمدرضا عارف سه نکته امیدبخش وجود داشت: سازمان ملی هوش‌مصنوعی باید ستادی باشد نه اجرایی؛ یک نهاد به‌تنهایی نمی‌تواند بار توسعه هوش‌مصنوعی را بر دوش بکشد؛ بخشی‌نگری نباید مانع همکاری شود. همین سه گزاره می‌تواند پایه یک توافق ملی درباره شیوه اجرای قانون باشد. سازمان ملی هوش مصنوعی زمانی مؤثر خواهد بود که کوچک، چابک و فرادستگاهی بماند. وظیفه آن نباید تولید محصول، اداره زیرساخت، اجرای پروژه یا رقابت با شرکت‌ها و دستگاه‌های تخصصی باشد. مأموریت اصلی سازمان، تعیین جهت، حل تعارض میان دستگاه‌ها، مشخص‌کردن مسئول هر نتیجه و مطالبه اجرای تصمیم‌های ملی است. قدرت چنین سازمانی از شمار کارکنان، ساختمان و بودجه مستقل آن نمی‌آید؛ از اعتبار تصمیم و توان واداشتن اجزای دولت به همکاری می‌آید.

دولت می‌تواند در همین نقطه، الگویی تازه ارائه کند. برای تصمیم‌های مشخص میان‌دستگاهی، رئیس‌جمهوری می‌تواند با استفاده از ظرفیت اصل ۱۲۷ قانون اساسی، رئیس سازمان را با اختیاراتی روشن به‌عنوان نماینده ویژه خود تعیین کند تا تصمیم‌های او ضمانت اجرا داشته باشد. در مقابل، هر اختیار باید با مسئولیت، مهلت و شاخص سنجش نتیجه همراه شود. سازمانی که اختیار دارد اما درباره نتیجه پاسخ‌گو نیست، به‌سرعت به لایه دیگری از بوروکراسی تبدیل خواهد شد.

عبارت قانونی «با استفاده از امکانات، اعتبارات … …