پناه می‌برم به درخت‌ها از آدم‌ها

   نرگس عاشوری  گروه فرهنگی  /   ما پیش از آن‌که تاریخ‌مان مدون شود، پیش از آن‌که پای سلسله‌ها به خاک این فلات باز شود، زیر سایه‌سار همین اُرس شهرستانک تنفس می‌کردیم؛ موجوداتی که به تعبیر نریشن فیلم، «پیش از ورود آریایی‌ها به فلات ایران، قبل از تشکیل جوامع و طلوع نخستین بارقه‌های تمدن زیسته و پس از آن خواهند زیست. ما و همه تاریخ پرفراز و نشیب‌مان در برابر آنها تنها یک نمایش کوتاه و پر سروصداییم.» حمید کریلی چند ماه در کشور گشته تا کهن‌ترین درخت‌ها را ببیند و شش گونه آن را ثبت کند: چنار، سرو، گردو، نوش، ارس و بنه. او کارگردان، پژوهشگر و تصویربردار فیلم است. «درختان کهنسال» که این روزها در پلتفرم هاشور آنلاین اکران می‌شود.»

 

موازنه‌ اخلاقی انسان و سایه

فیلم با علف‌های ناپایدار «سیزاب» (ورونیک ایرانی) جان می‌گیرد؛ آبی‌های ظریفی که بیش از دو هفته بهار را تاب نمی‌آورند، تا پرتاب‌مان کند به سینه فراخ ارس‌های چندهزارساله. این قیاس هندسی میان زمان ما و زمان درختان، ستون فقرات فلسفی نگاه فیلمساز را می‌سازد. کارگردان این اثر در توصیف این انتخاب می‌گوید: «ما انسان‌ها با میانگین عمری 80-70 ساله، برای گل سیزاب دلسوزی می‌کنیم که چه عمر اندکی دارد؛ اما واقعیت این است که یک ارس کهنسال شاید همین حس را به ما دارد. این نگاه که تفاوت طول زیست موجودات چقدر می‌تواند غرور و اندوه انسان خودآگاه را دستخوش تغییر کند.» او انسان را مسافری پرمصرف در بستر طبیعت می‌داند و درخت را ساکنی صبور؛ هشداری ملایم به اشرف ‌مخلوقاتی که توهم بقا دارد. به باور او، فیلم مرثیه‌ای برای اخلاق فراموش‌شده‌ رقابت و احترام در آینه حیات نباتی است: «درخت برای حیات فقط جای کوچکی می‌خواهد تا ریشه‌اش را مستقر کند و اندکی آفتاب و خاک، اما انسان با طمع و شتابی فزاینده جهان را می‌بلعد. درختی، درخت دیگر را تکه‌تکه نمی‌کند، بلکه تنها تلاش می‌کند قد بکشد و بالاتر برود.»

 

صدایی که متن را برداشت …